عرضه شركتهاي بزرگ؛ اهرم عمقبخشي، اعتمادسازي در بازار سرمايه
هادي جوهري مديرعامل مشاور سرمايهگذاري ترنج در اين يادداشت نوشت: توسعه بازار سرمايه نقشي كليدي در گذار از اقتصاد متكي به وامدهي بانكي به سوي ساختاري مولد، شفاف و پايدار دارد.
هادي جوهري مديرعامل مشاور سرمايهگذاري ترنج در اين يادداشت نوشت: توسعه بازار سرمايه نقشي كليدي در گذار از اقتصاد متكي به وامدهي بانكي به سوي ساختاري مولد، شفاف و پايدار دارد. شواهد تجربي و گزارشهاي نهادهاي مرجع بينالمللي نظير بانك جهاني، فدراسيون جهاني بورسها (WFE)، سازمان بينالمللي كميسيونهاي اوراق بهادار (IOSCO) و OECD نشان ميدهد ورود شركتهاي بزرگ به بازار سهام، متغيري تحولآفرين براي اصلاح ريزساختار بازار، بازتوزيع ريسك و تقويت سرمايهگذاري مولد بهشمار ميرود.در ادبيات مالي و ريزساختار بازار، «عمق بازار» به توانايي جذب سفارشهاي سنگين بدون ايجاد شوكهاي شديد قيمتي اطلاق ميشود. عرضه بنگاههاي بزرگ از طريق افزايش سهام شناور و ايجاد تنوع در سبد بازار، ريسك تمركز را كاهش داده و موجب كاهش فاصله قيمت خريد و فروش (Bid-Ask Spread) ميشود.توسعه نقدشوندگي بازار پيامدهاي ملموسي بر رشد اقتصادي كلان دارد؛ زيرا ورود شركتهاي مقياسبزرگ، انگيزه لازم براي ورود جريان سرمايه نهادي (مانند صندوقهاي بازنشستگي، بيمهها و صندوقهاي سرمايهگذاري) و توسعه ابزارهاي مديريت ريسك (قراردادهاي مشتقه و آپشن) را فراهم ميآورد.اعتماد سرمايهگذاران بر ۲ محور كليدي استوار است: شفافيت گزارشگري و كيفيت حاكميت شركتي. شركتهاي بزرگ معمولاً بهدليل برخورداري از سيستمهاي حسابرسي معتبرتر، سابقه عملياتي شفافتر و برند شناختهشدهتر، اثر «عدم تقارن اطلاعاتي» را به حداقل ميرسانند.مطابق اصول نظارتي IOSCO و گزارشهاي حاكميت شركتي OECD، پذيرش اين شركتها به ارتقاي استانداردهاي افشا در كل بازار، بهبود عملكرد هياتمديرهها و كاهش قيمتگذاريهاي نامتعارف كمك ميكند. اين فرآيند علاوه بر حفظ حقوق سرمايهگذاران خرد، ثبات رفتاري و اعتماد عمومي به كاركردهاي بازار سهام را بهطور اساسي تقويت ميكند.در حوزه تامينمالي شركتي (Corporate Finance)، مزيت بنيادين بازارسرمايه، مهيا ساختن سرمايه پايدار و بلندمدت براي پروژههاي زيرساختي و توسعهاي كلان است. مطالعات نشان ميدهد شركتهايي كه از كانال بازارسرمايه اقدام به تامين مالي ميكنند، رشد پايدارتري در تشكيل سرمايه ثابت و ايجاد اشتغال تجربه ميكنند. ورود بنگاههاي بزرگ صنعتي، معدني و انرژي، فشار فزاينده تسهيلات تكليفي را از دوش شبكه بانكي برميدارد، ريسكهاي كلان را از طريق سرمايهگذاري عمومي بازتوزيع ميكند و موجب بهبود تخصيص بهينه منابع در كل اقتصاد ميشود.مزاياي پيشگفته تنها در سايه تداوم و تقارن عرضهها محقق ميشود، نه اقدامات هيجاني و مقطعي.براي تحقق پايدار اين اهداف، تحقق چند اقدام كليدي ضرورتي انكارناپذير است: اصلاح مكانيزمهاي قيمتگذاري، جايگزيني روشهاي مدرن كشف قيمت بهجاي قيمتگذاري دستوري و مداخلات قيمتي در فرآيند عرضه.توسعه نهادي و ابزارها: تقويت نقش سرمايهگذاران نهادي، گسترش صندوقهاي سرمايهگذاري شاخصمحور و فعالسازي بازار ابزارهاي مشتقه.بهبود حاكميت شركتي: تفكيك شفاف مالكيت از مديريت و الزام بنگاهها به اجراي دقيق استانداردهاي افشاي پيوسته.ثبات در سياستگذاري كلان: پيشبينيپذير نگهداشتن متغيرهاي بنيادي نظير نرخ بهره، فرمولهاي انرژي و ضوابط ارزي بهمنظور جلوگيري از اختلال در ارزشگذاري عادلانه داراييها.عرضه شركتهاي بزرگ، كاتاليزوري ساختاري براي پيوند واقعي ميان بورس و بخش مولد اقتصاد است.
