خودرو خلاف جریان تجارت

تعادل |

در شرایطی که بسیاری از اقلام مهم وارداتی در پنج‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ با کاهش ورود مواجه شده‌اند، خودرو برخلاف جریان کلی تجارت خارجی حرکت کرده است؛ واردات خودرو با افزایش ۳۲درصدی تعداد، ۴۵درصدی وزن و ۶۶درصدی ارزش، به یکی از معدود بخش‌های رو به رشد واردات تبدیل شده است؛ روندی که می‌تواند از تغییر مسیرهای تأمین و فعال‌تر شدن رویه‌های واردات خودرو حکایت داشته باشد، هرچند اثر واقعی آن بر بازار به سرعت ترخیص و عرضه خودروهای واردشده بستگی دارد.

    ورود ۲۵ هزار خودرو در ۵ ماه

تازه‌ترین آمارهای گمرک ایران از تجارت خارجی کشور در پنج‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵، برای نخستین‌بار تصویری از وضعیت واردات اقلام مختلف در سال جاری ارائه می‌کند؛ آماری که از افزایش قابل‌توجه واردات خودرو در شرایطی حکایت دارد که بخش مهمی از کالاهای وارداتی مسیر متفاوتی را طی کرده‌اند.

براساس این آمار، حدود ۲۵ هزار دستگاه خودرو در پنج‌ماهه نخست سال جاری وارد کشور شده است. وزن مجموع این خودروها به حدود ۴۴ هزار تن و ارزش آنها به ۶۹۳ میلیون دلار رسیده است.

این ارقام در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از افزایش قابل توجه جریان واردات خودرو حکایت دارد؛ چراکه در پنج‌ماهه نخست سال گذشته حدود ۱۹ هزار دستگاه خودرو با وزن حدود ۳۰ هزار تن و ارزش نزدیک به ۴۱۶ میلیون دلار وارد کشور شده بود.

به این ترتیب، آمارهای جدید گمرک نشان می‌دهد واردات خودرو در پنج‌ماهه نخست امسال، بر‌خلاف روند کاهشی بسیاری از اقلام مهم وارداتی، در هر سه شاخص تعداد، وزن و ارزش با رشد همراه بوده است.

ارزش واردات خودرو در پنج‌ماهه نخست امسال از ۴۱۶ میلیون دلار در مدت مشابه سال گذشته به ۶۹۳ میلیون دلار افزایش یافته است؛ به این معنا که حدود ۲۷۷ میلیون دلار به ارزش واردات خودرو افزوده شده و رشد آن به حدود ۶۶ درصد رسیده است.رشد ارزش واردات خودرو در حالی رقم خورده که بخش قابل‌توجهی از اقلام اصلی وارداتی در پنج‌ماهه نخست سال با کاهش ورود به کشور مواجه شده‌اند. واردات تلفن همراه، برخی کالاهای اساسی و ماشین‌آلات در این دوره روندی نزولی داشته‌اند، اما خودرو مسیری متفاوت را ثبت کرده است.

از این منظر، خودرو در نخستین آمارهای تجارت خارجی سال ۱۴۰۵ به یکی از مهم‌ترین استثناهای فهرست واردات تبدیل شده است؛ کالایی که نه‌تنها از افت واردات مصون مانده، بلکه در تمام شاخص‌های اصلی رشد قابل توجهی را به ثبت رسانده است.

بررسی جزيیات آمار گمرک نشان می‌دهد تعداد خودروهای وارداتی از حدود ۱۹ هزار دستگاه در پنج‌ماهه نخست سال گذشته به حدود ۲۵ هزار دستگاه در مدت مشابه امسال رسیده است. بر این اساس، حدود ۶ هزار دستگاه خودرو بیشتر از سال گذشته وارد کشور شده و رشد واردات برمبنای تعداد به حدود ۳۲درصد رسیده است. افزایش جریان واردات خودرو تنها به تعداد خودروهای واردشده محدود نمانده است. وزن خودروهای وارداتی نیز از حدود ۳۰ هزار تن در پنج‌ماهه نخست سال گذشته به حدود ۴۴ هزار تن در مدت مشابه امسال افزایش یافته است؛ افزایشی حدود ۱۴ هزار تنی که از رشد نزدیک به ۴۵درصدی حکایت دارد.

اهمیت آمار جدید واردات خودرو زمانی بیشتر مشخص می‌شود که این روند در کنار وضعیت سایر اقلام مهم وارداتی قرار گیرد.

در پنج‌ماهه نخست سال، واردات تلفن همراه، برخی کالاهای اساسی و ماشین‌آلات با کاهش مواجه شده، اما خودرو مسیر متفاوتی را طی کرده است. در واقع، در شرایطی که بخش مهمی از کالاهای مورد‌نیاز بازار و تولید با کاهش ورود مواجه شده‌اند، واردات خودرو هم از نظر تعداد و وزن و هم از نظر ارزش دلاری افزایش یافته است. رشد ۳۲درصدی تعداد خودروهای وارداتی، افزایش ۴۵درصدی وزن و رشد ۶۶درصدی ارزش دلاری، سه نشانه مهم از افزایش جریان ورود خودرو به کشور در پنج‌ماهه نخست امسال است.

نکته قابل توجه آن است که سرعت رشد ارزش واردات خودرو از رشد تعداد و وزن نیز بیشتر بوده است. به بیان دیگر، ارزش واردات خودرو با شتاب بیشتری نسبت به تعداد خودروهای واردشده افزایش یافته و از ۴۱۶ میلیون دلار به ۶۹۳ میلیون دلار رسیده است.

    رشد وزنی بیشتر از رشد تعداد خودروها

آمارهای گمرک نشان می‌دهد وزن واردات خودرو با رشدی حدود ۴۵درصدی، افزایش بیشتری نسبت به رشد ۳۲درصدی تعداد خودروهای وارداتی داشته است. وزن خودروهای وارداتی از حدود ۳۰ هزار تن به حدود ۴۴ هزار تن افزایش یافته و همزمان ارزش واردات نیز با رشد ۶۶درصدی به ۶۹۳ میلیون دلار رسیده است.

این تفاوت در نرخ رشد تعداد، وزن و ارزش، نشان می‌دهد ترکیب و ارزش خودروهای وارداتی در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته تغییر کرده است.

به عبارت دیگر، رشد ارزش واردات صرفاً ناشی از افزایش تعداد خودروهای واردشده نیست و افزایش وزن و تغییر در ترکیب خودروهای وارداتی نیز در این افزایش نقش داشته است.

یکی از عوامل مؤثر بر افزایش جریان واردات خودرو، فعال شدن و گسترش مسیرهای مختلف ورود خودرو به کشور است. علاوه بر واردات تجاری، واردات خودرو از محل سهمیه‌ها و رویه‌های گوناگون نیز در ماه‌های اخیر رونق بیشتری گرفته است.

در این میان، واردات خودرو از مسیر مشمولان طرح جانبازی و همچنین ایرانیان خارج از کشور ازجمله رویه‌هایی است که به افزایش جریان ورود خودرو کمک کرده است.

فعال شدن این مسیرها در کنار سایر رویه‌های وارداتی، باعث شده عرضه خودروهای وارداتی نسبت به سال گذشته افزایش یابد. تعدد مسیرهای واردات در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که واردات خودرو در سال‌های گذشته با محدودیت‌ها و نوسانات مختلفی مواجه بوده است.

اکنون آمار ورود حدود ۲۵ هزار دستگاه خودرو در پنج‌ماهه نخست سال نشان می‌دهد برخی از گلوگاه‌های پیشین در مسیر ورود خودرو تا حدی فعال شده و دامنه واردات از یک مسیر محدود فراتر رفته است.

    خودرو؛ استثنای مهم در ترکیب واردات

در میان اقلام اصلی وارداتی مورد بررسی، خودرو از معدود گروه‌هایی است که رشد قابل توجهی را در ارزش واردات ثبت کرده است. این در حالی است که واردات تلفن همراه، کالاهای اساسی و ماشین‌آلات با کاهش مواجه شده‌اند. این تفاوت روند، تصویر متفاوتی از ترکیب واردات در پنج‌ماهه نخست سال ارائه می‌دهد؛ از یک سو، بخش مهمی از کالاهای موردنیاز بازار و تولید با کاهش ورود مواجه شده‌اند و از سوی دیگر، خودرو با رشد ۳۲درصدی در تعداد، ۴۵درصدی در وزن و ۶۶درصدی در ارزش دلاری، روندی صعودی را ثبت کرده است. با این حال، ارزیابی دقیق اثر این افزایش بر بازار داخلی به ترکیب خودروهای واردشده، زمان عرضه و سرعت ترخیص خودروها بستگی دارد. صرف افزایش آمار ورود خودرو به گمرک لزوماً به معنای عرضه فوری تمام خودروها در بازار نیست، اما افزایش تعداد واردات می‌تواند ظرفیت عرضه خودروهای خارجی را نسبت به سال گذشته افزایش دهد. به این ترتیب، تازه‌ترین داده‌های گمرک ایران از تجارت خارجی پنج‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ که در اختیار خبرنگار تسنیم قرار گرفته است، درحالی نخستین تصویر رسمی از وضعیت بخشی از واردات سال جاری را ارائه می‌کند که خودرو با ثبت رشد ۶۶درصدی ارزش واردات، رشد ۴۵درصدی وزن و افزایش ۳۲درصدی تعداد، به یکی از مهم‌ترین نقاط متفاوت در میان اقلام اصلی وارداتی کشور تبدیل شده است.