فروش آينده طلايي به قيمت بنجل
هوش مصنوعي بخش مهمي از اخبار حوزه فناوري را در طول سال ۲۰۲۶ ميلادي به خود اختصاص داده است. از نوآوريهاي انجام شده گرفته تا برنامههاي بلندپروازانه آينده، همگي بخشي از فضاي خبري را در حوزههاي مختلف شكل دادهاند.
سنا| هوش مصنوعي بخش مهمي از اخبار حوزه فناوري را در طول سال ۲۰۲۶ ميلادي به خود اختصاص داده است. از نوآوريهاي انجام شده گرفته تا برنامههاي بلندپروازانه آينده، همگي بخشي از فضاي خبري را در حوزههاي مختلف شكل دادهاند. در اين ميان اما بازارهاي مالي دقيقا آن سنگ محكي هستند كه كيفيت هيجان شكل گرفته حول اين موضوع را قيمتگذاري ميكنند. از عرضه سهام گرفته تا مبادلات روزانه و از قيمت اوراق بدهي شركتها تا تاثيري كه چشماندازهاي پيش رو حتي ممكن است بر شاخصهاي اقتصادي بگذارند همه و همه تكههاي از پازل يك تصوير بزرگ هستند.
داستان از اين قرار است كه در كنار همه علايق برانگيخته شده در ميان فعالان صنايع مختلف، صنعت مالي آينده اين صنعت را به شكلي متفاوت ارزيابي ميكند. در اقتصاد ريسك و بازده همواره با يكديگر رابطه دارند. به گزارش بلومبرگ در حال حاضر اما شركتهايي كه به دنبال تامين مالي پروژههاي ديتاسنتر هوش مصنوعي هستند، بهطور فزايندهاي حتي براي بدهيهايي كه داراي رتبه اعتباري سرمايهگذاري (Investment Grade) هستند به فروش اوراق قرضه پُربازده يا بنجل (Junk Bonds) روي ميآورند تا از آنها در تامين ميلياردها دلار سرمايه مورد نياز استفاده كنند. حالا اين سوال مطرح است كه آيا بازار برخلاف موسسات رتبهبندي اوراق مذكور را پر ريسك ارزيابي كرده يا صرفا تقاضاي بالاي پول در صنعت هوش مصنوعي از عرصه سرمايه به اوراق شركتها جا مانده است؟ در طول اين هفته QTS Realty Trust در حدود ۳.۹ ميليارد دلار اوراق قرضه به سرمايهگذاران فروخت. وجوه حاصل از اين تامين مالي براي تامين مالي يك تاسيسات در ايالت جورجيا كه به ماكروسافت مرتبط است، استفاده خواهد شد. بهرغم آنكه اين اوراق داراي رتبههاي اعتباري بالا بود، بر اساس قيمت كشف شده، حدود ۷.۲۳ درصد بازده براي سرمايهگذاران دارد. چنين هزينه استقراضي حتي از اوراق قرضه بنجل با رتبههاي مياني نيز بالاتر است. اوراق بنجل معمولا بازدهي بالاتر از تامين مالي انجام شده از مايكروسافت پرداخت نميكنند. حتي بلكراك نيز براي اوراق بهادار باكيفيتي كه در ماه جولاي براي يك پروژه ديتاسنتر در تگزاس به فروش رسانده بود، ۷.۵۳ درصد بازدهي پرداخت كرد. به گفته افرادي كه از جزييات اين معاملات اطلاع دارند، در هر ۲ مورد، بانكهاي متعهد پذيرهنويسي اين بدهيها را هم به سرمايهگذاران اوراق با رتبه اعتباري بالا و هم به سرمايهگذاران اوراق پُربازده فروختهاند. اين واقعيت كه پروژههاي داراي رتبه اعتباري سرمايهگذاري براي نهايي كردن دستكم بخشي از معاملات اوراق خود به سرمايهگذاران بدهيهاي بنجل متوسل ميشوند، نشاندهنده رقابت شديد بر سر جذب سرمايه است؛ آن هم در شرايطي كه شركتها صدها ميليارد دلار را به زيرساختهاي هوش مصنوعي اختصاص ميدهند. بر اساس دادههاي گردآوريشده در بلومبرگ، شركتها در سال جاري تاكنون بيش از ۴۱۰ ميليارد دلار براي ديتاسنترها و ساير سرمايهگذاريهاي مرتبط با هوش مصنوعي استقراض كردهاند. استيون شوايتزر مدير پرتفوي اوراق پُربازده در شركت مديريت سرمايه ادونت گفت: سرمايهگذاران اوراق پُربازده در حال تبديل شدن به گردشگراني در بازار بدهي شركتهاي فناوري با رتبه سرمايهگذاري هستند. وقتي ميتوانيد شركتي با ترازنامهاي بسيار قابل اتكا را با بازده و اسپردي خريداري كنيد كه شبيه اوراق با رتبه دبلبي ست، سخت است كه وسوسه نشويد سري به اين بازار بزنيد. خريد فرصتطلبانه اوراق داراي با رتبه اعتباري بالا، توسط سرمايهگذاران اوراق بنجل، پديده جديدي نيست. براي مثال، در دوران همهگيري كوويد - ۱۹، بسياري از مديران سرمايهگذاري سراغ بدهيهايي با رتبه اعتباري بهنسبت بالا رفتند كه به نظر ميرسيد با قيمتي جذاب و ارزان معامله ميشوند. با اين حال، شركتهاي بزرگ فناوري اكنون در سطحي بيسابقه در حال استقراض هستند. موضوعي كه تفاوت چشمگيري با شيوه فعاليت آنها در گذشته دارد. در طول دههها، اين شركتها ميتوانستند ابتدا سرمايهگذاريهاي موردنياز خود را از طريق سرمايه سهام تامين كنند و بعدها از جريان نقدي حاصل از كسبوكارهاي سودآورشان براي تامين مالي استفاده كنند. اما اكنون، با توجه به هزينههاي اوليه بسيار سنگيني كه هوش مصنوعي به همراه دارد، آنها حجم عظيمي از اوراق بدهي منتشر ميكنند تا پروژههايي را تامين مالي كنند كه ممكن است سالها طول بكشد تا بازده خود را نشان دهند. چنين وضعي تامين مالي اين پروژهها را پرريسكتر ميكند. در بازارهاي ثانويه نيز، اوراق با رتبه اعتباري بالا براي شركتهايي مانند اوراكل و اسپيس ايكس با بازدهيهايي شبيه اوراق بنجل معامله ميشوند. اين موضوع نشان ميدهد اگر اين شركتها بار ديگر براي جذب سرمايه به بازار بدهي مراجعه كنند، احتمالا مجبور خواهند بود بازدهي در سطح اوراق سفتهبازانه (Speculative Grade) به سرمايهگذاران پيشنهاد دهند. مارك مالِك مدير ارشد سرمايهگذاري در سيبرت فايننشال گفت: «در حال حاضر شركتهاي حوزه فناوري سرمايه مورد نياز خود را با هزينههاي بالايي قرض ميگيرند. اين موضوع ميانگين موزون هزينه سرمايه (WACC) آنها را تغيير خواهد داد. چالش دقيقا از همينجا آغاز ميشود.» با اين حال، حجم بسيار بيشتري از بدهي در راه است. ونگارد گروپ در يادداشتي كه اين هفته منتشر كرد، نوشت: شركتهاي فناوري موسوم به هايپراسكيلرها (Hyperscalers) ممكن است امسال نزديك به ۸۰۰ ميليارد دلار براي هوش مصنوعي هزينه كنند و اين رقم در هر سال از ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰ به بيش از يك تريليون دلار برسد. بخش عمده اين مخارج از طريق بازارهاي بدهي تامين مالي خواهد شد. اندرو كچز، يكي از ۲ رييس بخش تحقيقات اوراق با رتبه اعتباري بالاي امريكا كه در Barclays فعال است، گفت: «هر بار كه در حال پذيرهنويسي يك معامله جديد هستيد، اين پرسش بزرگي مطرح است كه چه ميزان سرمايهگذاري و بدهي ديگر پشت سر آن در راه است. بنابراين فكر ميكنم سرمايهگذاران امروز صرفا درخواست بازده بيشتري دارند تا با اطمينان خاطر بيشتري حاضر به پذيرهنويسي اين اوراق شوند.» او افزود: سرمايهگذاران اوراق پُربازده و حتي سرمايهگذاران بدهيهايي كه بازپرداخت آنها با مشكل مواجه است (Distressed Debt) به اين اوراق علاقهمند شدهاند، زيرا بازده آنها به سطحي رسيده است. ارزان بودن اين اوراق ميتواند، از نظر بازده سرمايهگذاري، معيارهاي موردنظر اين سرمايهگذاران را برآورده كند. هرچند ارايه بازده بالاتر ميتواند دامنه خريداران بدهيهاي مرتبط با هوش مصنوعي را گستردهتر كند، اما محدوديتهايي براي ميزان حمايتي كه سرمايهگذاران اوراق بنجل در نهايت ميتوانند ارايه دهند، وجود دارد.