هوش مصنوعي و افت عملكرد دانشآموزان در امتحانات
پژوهشگران دانشگاه استكهلم و دانشگاه هنگكنگ در مطالعهاي اثر استفاده از هوش مصنوعي مولد بر عملكرد تحصيلي دانشآموزان چيني را بررسي كردند.
پژوهشگران دانشگاه استكهلم و دانشگاه هنگكنگ در مطالعهاي اثر استفاده از هوش مصنوعي مولد بر عملكرد تحصيلي دانشآموزان چيني را بررسي كردند. به گزارش مهر، اين پژوهش با استفاده از دادههاي ۳۰ماهه مربوط به ۲۶ هزار و ۸۱۱ دانشآموز پايههاي هفتم تا دوازدهم انجام شده و نمرات تكاليف، زمان انجام آنها و نتايج امتحانات ماهانه و آزمونهاي ورودي دبيرستان و دانشگاه را در ۹ درس بررسي كرده است. حدود ۸۰ درصد دانشآموزان اعلام كرده بودند كه از ابزارهاي هوش مصنوعي مولد مانند DeepSeek و Doubao استفاده ميكنند و حدود ۲۰ درصد باقيمانده كه از اين ابزارها استفاده نميكردند، به عنوان گروه مقايسه در نظر گرفته شدند. نتايج نشان داد استفاده از هوش مصنوعي در كوتاهمدت عملكرد دانشآموزان در انجام تكاليف را بهبود ميدهد. پس از استفاده از اين ابزارها، نمرات تكاليف بهطور متوسط ۱۸ درصد افزايش يافت و زمان مورد نياز براي انجام هر تكليف نيز حدود ۳۰ درصد كاهش پيدا كرد؛ بهطوري كه ميانگين زمان انجام تكليف از حدود ۶۴ دقيقه به ۴۵ دقيقه رسيد. اما اين بهبود در تكاليف به عملكرد بهتر در امتحانات منجر نشد. دانشآموزاني كه از هوش مصنوعي استفاده ميكردند، ظرف شش ماه در امتحانات ماهانه حدود ۲۰ درصد نمره پايينتري نسبت به دانشآموزاني گرفتند كه از اين ابزارها استفاده نكرده بودند. افت عملكرد در آزمونهاي مهمتر نيز مشاهده شد. بر اساس يافتههاي پژوهش، نمرات آزمونهاي ورودي دبيرستان و دانشگاه در ميان كاربران هوش مصنوعي بهترتيب ۱۸ و ۲۴ درصد كاهش يافت و اثر كامل اين افت در طول حدود دو سال آشكار شد. پژوهشگران دريافتند اين افت بيشتر در ميان دانشآموزاني ديده ميشود كه از هوش مصنوعي براي برونسپاري تكاليف استفاده ميكردند؛ يعني پاسخها را سريع از ابزارهاي هوش مصنوعي دريافت ميكردند و زمان كمتري براي درگيرشدن با مساله صرف ميكردند. در مقابل، دانشآموزاني كه از هوش مصنوعي استفاده ميكردند اما تقريباً به اندازه ساير دانشآموزان براي انجام تكاليف وقت ميگذاشتند، با افت بسيار كمتري در يادگيري مواجه شدند. افت عملكرد در علوم اجتماعي بيشتر از ساير حوزهها بود و پس از آن دروس علوم، فناوري، مهندسي و رياضي و سپس زبانها قرار داشتند. همچنين اين اثر در ميان دانشآموزان كمسنتر، دانشآموزان با عملكرد تحصيلي بالاتر و پسران شديدتر گزارش شد. بنابراين پژوهشگران معتقدند مساله اصلي لزوماً استفاده از هوش مصنوعي نيست، بلكه نحوه استفاده از آن است. استفاده از هوش مصنوعي براي دريافت مستقيم پاسخ و كاهش تلاش ذهني ميتواند باعث شود دانشآموز تكليف خود را سريعتر و با نمره بالاتري انجام دهد اما در عين حال فرصت يادگيري و تمرين مستقل را از دست بدهد. در مقابل، استفاده از هوش مصنوعي به عنوان يك معلم يا ابزار كمكي براي توضيح مفاهيم دشوار، بدون حذف تلاش ذهني دانشآموز، ميتواند پيامد متفاوتي داشته باشد.
