فرآيند ترخيص فرزندان از بهزيستي دو مرحلهاي شد
مديركل دفتر امور كودكان و نوجوانان سازمان بهزيستي كشور از دو مرحلهاي شدن فرآيند مراقبت پسارهسپاري و ترخيص فرزندان مراكز شبهخانواده در سال ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: پيش از پرداخت هزينه ترخيص، فرزندان واجد شرايط بايد يك دوره زندگي مستقل را در خانههاي آمادهسازي تجربه كنند.
مديركل دفتر امور كودكان و نوجوانان سازمان بهزيستي كشور از دو مرحلهاي شدن فرآيند مراقبت پسارهسپاري و ترخيص فرزندان مراكز شبهخانواده در سال ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: پيش از پرداخت هزينه ترخيص، فرزندان واجد شرايط بايد يك دوره زندگي مستقل را در خانههاي آمادهسازي تجربه كنند. حميدرضا الوند در گفتوگو با ايسنا، با اشاره به تغيير رويكرد بهزيستي در فرآيند مراقبت پسارهسپاري و ترخيص فرزندان مراكز شبهخانواده اظهار كرد: در سال جاري مرحله مراقبت پسارهسپاري يا ترخيص بچهها از مراكز شبهخانواده به صورت دو مرحلهاي انجام ميشود؛ به اين معنا كه اگر يكي از بچهها (چه دختر و چه پسر)، پروندهاش در كارگروه استاني مطرح شود و شرايط لازم را داشته باشد، يعني ازدواج كرده باشد، اشتغال پيدا كرده باشد، منبع درآمد مناسب داشته باشد و از نظر فردي و روحي- رواني آمادگي زندگي مستقل را داشته باشد، اينطور نيست كه كارگروه تصويب كند و بعد هزينه ترخيص او را بدهيم و فرد بلافاصله ترخيص شود، بلكه اگر فرد همه شرايط را داشته باشد و كارگروه نيز آن را تأييد كند، مرحله اول آغاز شده و فرد به خانهاي با عنوان «خانه آمادهسازي» ميرود.
مديركل دفتر امور كودكان و نوجوانان سازمان بهزيستي كشور با تشريح ضرورت ايجاد اين خانهها گفت: بچهها پيش از اين، زندگيشان را به صورت گروهي در خانهها تجربه كردهاند؛ معمولاً ميانگين جمعيت اين خانهها حدود ۱۲ تا ۱۵ نفر بوده و بچهها در كنار مربي، كمكمربي و روانشناس زندگي ميكردند. بنابراين، ممكن است فرد همه شرايط لازم براي زندگي مستقل را داشته باشد، اما هنوز تجربه عملي زندگي مستقل را كسب نكرده باشد. وي ادامه داد: وقتي فرد در كارگروه استاني تأييد شد، وارد خانه آمادهسازي ميشود. در خانههاي آمادهسازي حداكثر ۳ تا ۵ نفر از بچههايي كه شرايط زندگي مستقل را دارند، در كنار يكديگر قرار ميگيرند؛ اين افراد معمولاً از يك جنس هستند و اغلب نيز شاغلاند. الوند درباره نحوه فعاليت اين خانهها توضيح داد: مددكار در اين خانهها حضور داشته و وضعيت بچهها را نظارت ميكند، اما همه كارهايشان را خودشان انجام ميدهند؛ سر كار ميروند، مديريت منزل با خودشان است و مديريت فضاي بيرون از خانه نيز بر عهده خودشان خواهد بود و مددكار در اين فرآيند به آنها كمك ميكند. پس از طي اين دوره، گزارش مددكار تهيه ميشود.
طي مدت حضور بچهها در اين خانهها را حداكثر شش ماه اعلام كرد و گفت: اگر مددكار تشخيص دهد كه فرد همچنان نياز به تمرين و حمايت دارد، امكان يك دوره سهماهه ديگر نيز وجود خواهد داشت. بچهها در اين مدت در خانه آمادهسازي، زندگي مستقل را تجربه ميكنند. پس از پايان اين دوره، گزارش مددكار به كارگروه استان ارايه ميشود و اينبار ملاك تصميمگيري درباره آمادگي فرد براي زندگي مستقل، گزارش مددكار و عملكرد او در دوره حضور در خانه آمادهسازي خواهد بود. الوند درباره علت تغيير رويكرد سازمان بهزيستي و حركت به سمت ايجاد خانههاي موقت و مستقل نيز اظهار كرد: فرض كنيد يك جوان ۲۳ يا ۲۴ ساله تشكيل زندگي مستقل ميدهد و وارد دانشگاه يا زندگي جديدي ميشود؛ مادرش ممكن است به آن شهر يا محل سكونت او برود، مدتي در كنار او بماند، در آشپزي و مديريت منزل كمكش كند و از نظر عاطفي نيز در كنار او باشد تا براي زندگي مستقل آماده شود. ما نيز به همين دليل و با توجه به واقعيت زندگي اجتماعي، اين فرآيند را دو مرحلهاي كردهايم. بهترين راه براي اينكه اين بچهها، نيازهاي اجتماعي و زندگي را بهدرستي انجام بدهند، خانههاي مستقل است. الوند در ادامه از پيگيري براي عملياتي شدن مهارتهاي زندگي اين افراد خبر داد و گفت: اين موضوع در قالب پروژه طراحي شده تا تمام مراكز توسط تيمهاي مراقبتي كه وارد اين فرآيند ميشوند، مورد حمايت قرار گيرند و اين تيمها بتوانند به بچهها در مسير رسيدن به زندگي مستقل كمك كنند. مديركل دفتر امور كودكان و نوجوانان سازمان بهزيستي كشور در پاسخ به اين پرسش كه چه تعداد از فرزندان سازمان بهزيستي در آستانه ورود به مرحله زندگي مستقل قرار دارند، گفت: معمولاً حدود ۵۰۰ نفر از اين فرزندان ازدواج ميكنند يا در حال شاغل شدن هستند.
تقريباً حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ نفر نيز به واسطه اشتغال، در مسير ورود به زندگي مستقل قرار دارند. الوند درباره محل استقرار خانههاي آمادهسازي نيز گفت: اولويت اين است كه فضاي آمادهسازي در همان مركزي باشد كه بچهها در آن زندگي كردهاند و با آن آشنا هستند. وي افزود: اين كار ميتواند به صورت مستقيم انجام شود، اما اگر در يك شهرستان يا استان تعداد افراد واجد شرايط به اندازهاي نباشد كه بتوان خانه سه تا پنجنفره تشكيل داد، ميتوانند مركزي با عنوان يك فضاي مستقل را در جوار مركز خود براي بچهها در نظر بگيرند.
اگر اين امكان نيز وجود نداشته باشد، شكل ديگري براي اجراي اين فرآيند پيشبيني خواهد شد. الوند همچنين درباره حمايت مالي از فرزندان در دوره ششماهه حضور در خانه آمادهسازي گفت: در تمام اين دوره ششماهه، كمكهزينه مازاد به آنها پرداخت ميكنيم تا درآمدي را كه از محل اشتغال به دست ميآورند، بتوانند خودشان مديريت كنند. در اين دوره، مديريت منابع مالي نيز به صورت عملياتي تمرين ميشود تا بچهها بتوانند مديريت پول و منابع مالي خود را نيز به دست بگيرند.
