بازي رفتوبرگشت شاخصهاي بورس
شاخص كل بورس تهران در هفته پاياني مردادماه، در حالي به محدوده ۶ ميليون واحدي نزديك شد كه نتوانست اين مرز مهم را پشت سر بگذارد.
شاخص كل بورس تهران در هفته پاياني مردادماه، در حالي به محدوده ۶ ميليون واحدي نزديك شد كه نتوانست اين مرز مهم را پشت سر بگذارد. نماگر اصلي بازار طي دو روز اخير بارها در آستانه ورود به اين كانال قرار گرفت، اما هر بار با افزايش عرضه و مقاومت معاملهگران مواجه شد و پس از مدت كوتاهي به محدوده قبلي بازگشت. اين رفتار نشان ميدهد سطح ۶ ميليون واحدي، علاوه بر اهميت رواني، از منظر تكنيكال نيز به عنوان يك مقاومت جدي در برابر ادامه روند صعودي بازار عمل ميكند.
در آخرين روز معاملاتي هفته نيز شاخص كل بورس موفق نشد قله جديدي را فتح كند و در كانال ۵.۹ ميليون واحدي به كار خود پايان داد. اين اتفاق در شرايطي رخ داد كه بازارهاي موازي همچنان روندي صعودي را دنبال ميكنند و بخشي از سرمايهگذاران، براي حفظ ارزش داراييهاي خود، به دنبال گزينههاي مناسب سرمايهگذاري هستند. در چنين فضايي، بورس همچنان تلاش ميكند جايگاه خود را در ميان بازارهاي رقيب تقويت كند.
بررسي روند معاملات نشان ميدهد ورود نقدينگي به بازار سهام ادامه دارد. يكي از مهمترين دلايل اين روند را ميتوان ارزندگي نسبي بازار دانست. باوجود رشد اخير قيمتها، همچنان برخي سهام در سطوحي معامله ميشوند كه باتوجهبه ظرفيت سودآوري شركتها، ارزش داراييها و چشمانداز درآمدي آنها، براي سرمايهگذاران جذاب هستند. البته اين موضوع به معني نيست كه همه سهام جذاب هستند؛ بلكه بايد در انتخاب سهام دقت كرد.
صورتهاي مالي شركتها نيز نشان ميدهد كه بازار سرمايه همچنان از ظرفيت سودسازي برخوردار است. رشد درآمد فروش، افزايش ارزش داراييها و بهبود برخي متغيرهاي عملياتي ميتواند زمينهساز تداوم توجه سرمايهگذاران به بورس باشد. بااينحال، عواملي مانند نرخ بهره، سياستهاي اقتصادي، قيمتگذاري دستوري، نوسانات نرخ ارز و تصميمات ناگهاني سياستگذار همچنان ميتوانند بر رفتار معاملهگران اثر بگذارند.
بسياري از كارشناسان عقيده دارند اگر شاخص بتواند در روزهاي آينده اين سطح را باقدرت پشت سر بگذارد و بالاي آن تثبيت شود، احتمال ورود موج تازهاي از خريداران افزايش خواهد يافت. در اين صورت، مسير حركت بازار به سمت كانالهاي بالاتر هموارتر ميشود و اعتماد سرمايهگذاران نيز تقويت خواهد شد، اما در مقابل چنانچه فشار فروش بر تقاضا غلبه كند و شاخص موفق به عبور پايدار از اين مقاومت نشود، بازار ممكن است براي مدتي وارد مرحله نوسان و اصلاح قيمتي شود. چنين اصلاحي لزوماً به معناي پايان روند صعودي نيست، بلكه ميتواند فرصتي براي استراحت بازار، شناسايي سود و ارزيابي دوباره وضعيت شركتها باشد.
البته بايد اين موضوع توجه داشت كه اين شرايط درحالي است كه اخبار سياسي حال حاضر تغيير نكند و تنشهاي ژئوپليتيك افزايش پيدا نكند، آن زمان ميتوان انتظار داشت كه بازار به مسير صعودي خود ادامه داد.
بازار از نگاه معاملات
معاملات بورس تهران در آخرين روز كاري هفته يعني چهارشنبه، در حالي با فشار فروش و افت محسوس شاخصها آغاز شد كه در ادامه، افزايش تقاضا و بهبود سمت خريد توانست ورق بازار را برگرداند. شاخص كل كه در ساعات ابتدايي معاملات تا محدوده ۵ ميليون و ۸۶۲ هزار واحد افت كرده بود، با جبران بخش عمده افت اوليه در نهايت به محدوده مثبت بازگشت.
بازار سهام در شروع معاملات روز اخير تحتتأثير افزايش عرضه در بسياري از نمادها قرار گرفت. فشار فروش باعث شد شاخص كل در دقايق ابتدايي با افت قابل توجهي مواجه شود و فاصله محسوسي از سطح پاياني روز گذشته بگيرد. اين روند در نگاه نخست ميتوانست نشانهاي از تداوم احتياط معاملهگران و كاهش قدرت تقاضا باشد، اما باگذشت زمان، شدت عرضه كاهش يافت و خريداران بهتدريج حضور پررنگتري در جريان معاملات پيدا كردند.
تقويت تقاضا در بخش قابل توجهي از نمادها، مسير حركت شاخصها را تغيير داد. بهاينترتيب، شاخص كل توانست بخش زيادي از افت ابتداي روز را جبران كند و در پايان معاملات با رشد ۴ هزار و ۹۳۰ واحدي، معادل ۰.۰۸ درصد، در ارتفاع ۵ ميليون و ۹۵۲ هزار و ۴۸۸ واحد قرار گيرد.
بااينحال، رشد شاخص كل در مقايسه با نوسانهاي روزانه آن، چندان پرشتاب نبود. عقبنشيني اوليه شاخص و بازگشت آن به محدوده مثبت، بيش از آنكه از يكروند صعودي قدرتمند حكايت داشته باشد، بيانگر تغيير موقت توازن ميان عرضه و تقاضا در جريان معاملات بود. برخي از كارشناسان عقيده دارند كه روند رفتوآمد شاخص كل بورس نشانگر مقاومت شاخص در ورود به محدوده ۶ ميليوني است و برخي ديگر اين عقيده را درست نميدانند.
عملكرد بهتر نمادهاي كوچك و متوسط
شاخص هموزن امروز تصويري متفاوت داشت و اين شاخص با افزايش ۱۳ هزار و ۱۳۰ واحدي، معادل ۰.۷۸ درصد، به رقم يك ميليون و ۶۸۶ هزار و ۸۴۳ واحد رسيد. رشد بيش از ۰.۷ درصدي شاخص هموزن در شرايطي كه شاخص كل تنها ۰.۰۸ درصد افزايش يافت، نشان ميدهد نمادهاي كوچك و متوسط بازار در مقايسه با بسياري از نمادهاي بزرگ و شاخصسازي، تقاضاي بيشتري را تجربه كردند.
اين اختلاف عملكرد ميتواند نشانهاي از چرخش بخشي از نقدينگي به سمت سهام كوچكتر باشد؛ نمادهايي كه در بسياري از مواقع، در دورههاي افزايش احتياط نسبت به سهمهاي بزرگ، موردتوجه معاملهگران كوتاهمدت قرار ميگيرند. البته براي ارزيابي دقيقتر اين روند، بايد در روزهاي آينده نيز عملكرد شاخص هموزن و ميزان پايداري تقاضا در نمادهاي كوچك و متوسط موردتوجه قرار گيرد.
برتري نمادهاي مثبت در پايان معاملات
تابلوي معاملات در پايان روز، نمايشي متعادل اما متمايل به سمت تقاضا را نشان داد. بر اساس آمارهاي ثبتشده، ۵۳۶ نماد در محدوده مثبت به كار خود پايان دادند و ۲۸۲ نماد با كاهش قيمت مواجه شدند؛ بنابراين تعداد نمادهاي مثبت تقريباً دوبرابر نمادهاي منفي بود؛ وضعيتي كه با روند پاياني شاخص هموزن نيز همخواني دارد.
در بخش صفوف خريدوفروش نيز كفه ترازو به شكل محسوسي به نفع خريداران سنگينتر بود. در پايان معاملات، ۳۱۴ نماد با صف خريد مواجه بودند، درحالي كه تعداد نمادهاي داراي صف فروش به ۶۹ نماد رسيد. ارزش سفارشهاي خريد نيز ۹ هزار و ۹۵۶ ميليارد تومان ثبت شد؛ رقمي كه فاصله قابل توجهي باارزش ۹۴۵ ميلياردتوماني سفارشهاي فروش داشت.
البته اختلاف ميان ارزش سفارشهاي خريدوفروش الزاماً به معناي ورود قطعي نقدينگي به بازار نيست، زيرا بخشي از سفارشها ممكن است در جريان معاملات پاياني حذف يا جابهجا شوند. باوجود اين، برتري محسوس سفارشهاي خريد نشان ميدهد در پايان بازار، تقاضا توانسته است بر فشار عرضه غلبه كند.
خروج محدود پول حقيقي از سهام
يكي از نكات مهم معاملات روز چهارشنبه، خروج ۱۵۱ ميليارد تومان پول حقيقي از سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي بود. اين ميزان خروج، در مقايسه باارزش كل معاملات بازار، رقم بزرگي محسوب نميشود و نميتواند بهتنهايي نشانه تشديد فضاي منفي يا بياعتمادي گسترده معاملهگران باشد.
در مقابل، ۹۷۲.۴ ميليارد تومان نقدينگي حقيقي از صندوقهاي درآمد ثابت خارج شد. خروج پول از اين صندوقها ميتواند نشان دهد بخشي از سرمايهگذاران در حال جابهجايي منابع خود هستند. بااينحال، براي تشخيص مقصد اين نقدينگي نميتوان صرفاً بر اساس آمار يك روز قضاوت كرد؛ زيرا بخشي از اين منابع ممكن است به بازار سهام، بازار طلا، ارز يا ساير گزينههاي سرمايهگذاري منتقل شده باشد.
در معاملات روز اخير، سرانه خريد حقيقيها ۹۳ ميليون تومان و سرانه فروش آنها ۸۴.۲ ميليون تومان بود. همچنين قدرت خريد حقيقيها به ۱.۱ رسيد. اين ارقام بيانگر آن است كه باوجود خروج محدود پول حقيقي از بازار سهام، در سطح معاملات خرد همچنان برتري اندكي با خريداران بوده است؛ بنابراين ميان رفتار كلي پول حقيقي و قدرت خريد فعالان حاضر در بازار، تفاوتي قابلمشاهده وجود دارد.ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي در روز مذكور به ۳۳ هزار و ۴۲۷ ميليارد تومان رسيد. حجم معاملات نيز ۷۶.۶ ميليارد سهم ثبت شد. ارزش معاملات نسبت به روزهاي گذشته كاهشيافته، اما اين افت در شرايط فعلي چندان سنگين نيست كه بتوان آن را بهتنهايي نشانهاي نگرانكننده تلقي كرد.سطح ۳۳ هزار ميليارد تومان همچنان ميتواند براي بازار سهام رقم قابلقبولي محسوب شود؛ بهويژه اگر كاهش ارزش معاملات در روزهاي آينده ادامهدار نباشد. بااينحال، براي شكلگيري يك حركت صعودي قابلاتكا، بازار به رشد همزمان قيمتها، افزايش ارزش معاملات و ورود پول حقيقي نياز دارد. در صورت كاهش مستمر ارزش معاملات، حتي رشد شاخصها نيز ممكن است از پشتوانه كافي برخوردار نباشد و بيشتر تحتتأثير معاملات محدود در برخي نمادها شكل بگيرد.
شاخص كل بورس طي روز معاملاتي اخير در ابتداي معاملات با افتي قابلتوجه مواجه شد، اما در ادامه توانست بخش زيادي از كاهش خود را جبران كند برتري صفهاي خريد و قدرت خريد حقيقيها نيز نشان داد تقاضا در بخش بزرگي از بازار همچنان فعال است. بااينحال، خروج پول حقيقي از سهام و كاهش ارزش معاملات، دو متغيري هستند كه بايد در روزهاي آينده بادقت بيشتري دنبال شوند. اگر ورود تقاضا تقويت شود و ارزش معاملات در سطوح فعلي باقي بماند يا افزايش يابد، بازگشت بازار ميتواند مقدمهاي براي بهبود فضاي معاملاتي باشد. در مقابل، تداوم خروج نقدينگي و افت ارزش معاملات ممكن است نشان دهد كه مثبتشدن شاخصها هنوز به معناي تغيير قطعي روند بازار نيست. البته مجدداً تأكيد ميشود روند اصلي بازار به شرايط سياسي و اخبار مربوط به آن بستگي دارد و هر منفي سنگين ميتواند بازار را به دام سقوط بكشاند.
