صعود بورس تهران در برابر احتياط بورسهاي جهاني
بازارهاي مالي جهان در نخستين ساعات معاملاتي روز دوشنبه، تحتتأثير مجموعهاي از متغيرهاي سياسي، اقتصادي و ژئوپليتيكي قرار گرفتند؛ متغيرهايي كه در مركز آنها ترديد نسبت به آينده روابط ايران و ايالات متحده، سرنوشت تردد كشتيها در تنگه هرمز، مسير قيمت نفت و انتظارات سرمايهگذاران از تصميمهاي آتي فدرال رزرو قرار دارد.
بازارهاي مالي جهان در نخستين ساعات معاملاتي روز دوشنبه، تحتتأثير مجموعهاي از متغيرهاي سياسي، اقتصادي و ژئوپليتيكي قرار گرفتند؛ متغيرهايي كه در مركز آنها ترديد نسبت به آينده روابط ايران و ايالات متحده، سرنوشت تردد كشتيها در تنگه هرمز، مسير قيمت نفت و انتظارات سرمايهگذاران از تصميمهاي آتي فدرال رزرو قرار دارد. در چنين فضايي، معاملات آتي شاخصهاي سهام امريكا عمدتاً با نوساني محدود اما متمايل به رشد آغاز شد، بازارهاي آسيايي عملكردي مثبت به نمايش گذاشتند و بورس تهران نيز با جهشي قابلتوجه، ركورد تاريخي جديدي را در كارنامه خود ثبت كرد. اگرچه بخشي از معاملهگران جهاني همچنان نسبت بهاحتمال دستيابي به توافقي كه بتواند تنشهاي منطقهاي را كاهش دهد اميدوارند، اما اظهارات مقامهاي ايراني و امريكايي نشان ميدهد مسير مذاكرات همچنان با ابهامهاي جدي مواجه است. همين ابهام، در كنار حساسيت بازار انرژي به وضعيت تنگه هرمز، باعث شده سرمايهگذاران بااحتياط بيشتري داراييهاي ريسكي را ارزيابي كنند.
رشد محدود معاملات آتي در امريكا
معاملات آتي سهام امريكا در ساعات ابتدايي روز دوشنبه، در شرايطي افزايش يافت كه بازارها همزمان اخبار مربوط به ايران، مذاكرات احتمالي و روند سياست پولي امريكا را رصد ميكردند. معاملات آتي شاخص 500 S&P كه به عنوان معيار اصلي سنجش وضعيت بازار سهام امريكا شناخته ميشود، حدود ۰.۱۶ درصد رشد كرد. معاملات آتي شاخص فناوريمحور 100 Nasdaqنيز با افزايش بيشتري همراه بود و ۰.۴۶ درصد بالا رفت. در مقابل، معاملات آتي شاخص ميانگين صنعتي داوجونز در محدودهاي نزديك به سطح بدون تغيير نوسان داشت؛ موضوعي كه از احتياط سرمايهگذاران در برابر ريسكهاي پيشروي بازار حكايت دارد. تفاوت عملكرد شاخصهاي آتي ميتواند نشاندهنده تداوم توجه سرمايهگذاران به سهام فناوري و شركتهاي رشدي باشد؛ شركتهايي كه در ماههاي اخير نقش مهمي در حفظ روند صعودي بازار امريكا ايفا كردهاند. فعالان بازار معتقدند واكنش محدود اما مثبت قراردادهاي آتي، بيش از آنكه نشانهاي از رفع كامل نگرانيها باشد، بازتابي از خوشبيني محتاطانه سرمايهگذاران است. از يك سو، كاهش نگرانيها درباره تشديد سياستهاي انقباضي فدرال رزرو، از بازار سهام حمايت كرده و ازسويديگر، ابهامات ژئوپليتيكي مانع از شكلگيري يك موج خريد قدرتمند شده است.
تنگه هرمز؛ كانون نگراني در بازار انرژي
يكي از مهمترين محورهاي توجه بازارهاي جهاني، تحولات مرتبط با تنگه هرمز است؛ آبراهي راهبردي كه بخش قابلتوجهي از تجارت جهاني انرژي از آن عبور ميكند. ايران اعلام كرده است كه به توافق با عمان براي بازگشايي اين مسير نزديك ميشود، اما همزمان مواضع تهران درباره مذاكرات مستقيم با ايالات متحده همچنان محتاطانه و همراه با شروط مشخص است. عباس عراقچي، وزير امور خارجه ايران، روز يكشنبه تأكيد كرد تا زماني كه امريكا به نقض تفاهمهاي پيشين ادامه دهد و اقدامي براي جبران آنچه «تخلفات» خوانده شده انجام ندهد، زمينهاي براي ازسرگيري مذاكرات وجود نخواهد داشت. اين موضعگيري نشان ميدهد كه هرچند بحثهايي درباره كاهش تنش و گشايش مسيرهاي دريايي مطرح است، اما اختلافهاي سياسي ميان دو طرف همچنان حلنشده باقيماندهاند.
بازار نفت نيز به اين تحولات واكنش نشان داد و بهاي نفت خام وست تگزاس اينترمديت، يا WTI، در معاملات اوليه روز دوشنبه بيش از يك درصد افزايش يافت. رشد قيمت نفت در چنين شرايطي قابلانتظار است، زيرا هرگونه اخلال، محدوديت يا حتي ابهام درباره تردد در تنگه هرمز ميتواند بر عرضه جهاني نفت اثرگذار باشد. براي اقتصادهاي واردكننده انرژي، افزايش بهاي نفت ميتواند نگرانيهايي درباره بازگشت فشارهاي تورمي ايجاد كند. در سمت مقابل، كشورهاي صادركننده نفت و شركتهاي فعال در زنجيره انرژي، از رشد قيمتهاي جهاني منتفع ميشوند. از همين رو، تحولات هرمز تنها يك موضوع سياسي يا امنيتي نيست، بلكه عاملي مستقيم در تعيين مسير تورم، نرخ ارز، هزينه حملونقل و سودآوري شركتهاي انرژي در بازارهاي مختلف به شمار ميرود.
اشتغال امريكا و تعديل انتظارات نرخ بهره
در سوي ديگر بازار، دادههاي اقتصادي امريكا نيز نقش تعيينكنندهاي در رفتار سرمايهگذاران دارند. سه شاخص اصلي والاستريت هفته گذشته بهترين عملكرد خود از ماه آوريل را ثبت كردند و شاخص 500 S&P نيز هفته معاملاتي را در سطحي بيسابقه به پايان رساند. يكي از دلايل مهم اين رشد، واكنش بازار به گزارش اشتغال بخش غيركشاورزي امريكا در ماه ژوئيه بود.
بر اساس اين گزارش، بازار كار امريكا برخلاف انتظار، نشانههايي از انقباض را نشان داد. اين موضوع باعث شد بخشي از نگرانيها درباره تداوم افزايش نرخ بهره توسط فدرال رزرو كاهش يابد. بازارها معمولاً ضعف در دادههاي اشتغال را از دو منظر ارزيابي ميكنند: ازيكطرف، كاهش قدرت بازار كار ميتواند نشانهاي از كندشدن اقتصاد باشد؛ اما از طرف ديگر، ممكن است فشارهاي دستمزدي و تورمي را كاهش دهد و دست بانك مركزي را براي اتخاذ سياستهاي كمتر انقباضي بازتر كند.
بر اساس دادههاي ابزار FedWatch گروه CME، معاملهگران بازار قراردادهاي آتي نرخ بهره اكنون احتمال افزايش نرخ بهره توسط فدرال رزرو در نشست سپتامبر را حدود ۴۴ درصد برآورد ميكنند. اين در حالي است كه اين احتمال در هفته گذشته نزديك به ۶۷ درصد بود. افت چشمگير اين برآورد نشان ميدهد كه سرمايهگذاران پس از انتشار دادههاي اشتغال، سناريوي توقف يا كاهش شدت سياستهاي انقباضي را محتملتر از قبل ميدانند.
هفته تورمي در امريكا
باوجود تعديل انتظارات نسبت به نرخ بهره، بازارها همچنان منتظر دادههاي مهم تورمي در امريكا هستند. شاخص قيمت مصرفكننده و شاخص قيمت توليدكننده، دو گزارش كليدي اين هفته خواهند بود كه ميتوانند مسير انتظارات از تصميم آتي فدرال رزرو را تغيير دهند.
شاخص قيمت مصرفكننده يا CPI، وضعيت تورم در سطح مصرفكننده را نشان ميدهد و از مهمترين دادههاي موردتوجه سياستگذاران پولي است. شاخص قيمت توليدكننده يا PPI نيز روند تغيير قيمتها در سطح توليد را منعكس ميكند و ميتواند تصويري اوليه از فشارهاي تورمي آينده ارايه دهد. چنانچه اين گزارشها از كاهش يا كنترل تورم حكايت كنند، احتمالاً فضاي مثبتي براي سهام بهويژه شركتهاي فناوري ايجاد خواهد شد؛ زيرا نرخهاي بهره پايينتر معمولاً ارزشگذاري سهام رشدي را تقويت ميكند. اما اگر دادهها بالاتر از انتظار باشند، نگرانيها از طولانيشدن سياستهاي انقباضي و احتمال افزايش مجدد نرخ بهره ميتواند دوباره بر بازار سايه بيندازد.
فصل گزارشهاي مالي شركتها
ادامه دارد
در كنار دادههاي اقتصاد كلان، گزارش عملكرد مالي شركتها نيز در كانون توجه والاستريت قرار دارد. در روزهاي پيشرو، شركتهايي كه ارتباط نزديكي با مصرفكننده دارند، از جمله On Holding و Cava Group، گزارشهاي درآمدي خود را منتشر خواهند كرد. اين گزارشها ميتواند تصويري از وضعيت تقاضاي مصرفكنندگان امريكايي، هزينههاي خانوار و توان شركتها براي حفظ حاشيه سود در فضاي تورمي ارايه دهد. در بخش فناوري نيز گزارش شركتهايي مانند Super Micro و CoreWeave موردتوجه بازار خواهد بود. اهميت اين شركتها بهويژه در شرايطي افزايشيافته كه سرمايهگذاران همچنان به موضوع هوش مصنوعي، زيرساختهاي پردازشي، مراكز داده و تقاضا براي تجهيزات فناوري توجه ويژه دارند. هرگونه نشانه از رشد درآمد، افزايش سفارشها يا حفظ حاشيه سود در شركتهاي مرتبط با فناوري ميتواند از روند صعودي شاخص نزدك حمايت كند. در مقابل، انتشار گزارشهاي ضعيف يا ارايه چشمانداز محتاطانه از سوي مديران شركتها، ممكن است بخشي از خوشبيني موجود در سهام فناوري را تعديل كند.
آسيا در مسير صعود؛ اروپا محتاطتر
بازارهاي سهام آسيا و اقيانوسيه روز دوشنبه با رشد قابلتوجهي به كار خود پايان دادند. به نظر ميرسد بخش مهمي از اين حركت صعودي تحتتأثير عملكرد مثبت بازار امريكا در پايان هفته گذشته و كاهش نگرانيها نسبت به نرخ بهره شكلگرفته است. شاخص Nikkei 225 ژاپن با رشد ۲.۱ درصدي به سطح ۶۶ هزار و ۹۷۰ واحد رسيد. شاخص Hang Seng هنگكنگ نيز يك درصد افزايش يافت. در كره جنوبي، شاخص Kospi حدود ۰.۶۵ درصد رشد كرد و شاخص شركتهاي كوچكتر، يعني Kosdaq، جهشي ۷ درصدي را تجربه كرد؛ رشدي كه توجه معاملهگران را به تحركات بخشهاي كوچكتر و پرريسكتر بازار كره جلب كرده است. در اروپا اما آغاز معاملات بااحتياط بيشتري همراه بود. نگراني سرمايهگذاران اروپايي نسبت به وضعيت مسيرهاي كشتيراني و احتمال اثرگذاري تنشهاي منطقهاي بر تجارت جهاني، هزينه حملونقل و قيمت انرژي، فضاي بازار را محتاط نگه داشت. شاخص 100 FTSE لندن حدود ۰.۱ درصد كاهش يافت، شاخص 40 CAC فرانسه تقريباً بدون تغيير بود و شاخص DAX آلمان نيز ۰.۱ درصد رشد كرد.
ركورد تازه بورس تهران
در سطح ۵،۶ ميليون واحد
در بازار سرمايه ايران، شاخص كل بورس تهران روز دوشنبه با يك صعود قدرتمند، از مرز ۵ ميليون و ۶۰۰ هزار واحد عبور كرد و به ركورد تاريخي تازهاي رسيد. شاخص كل با افزايش ۹۴ هزار و ۲۱۳ واحدي، معادل رشد ۱.۶۹ درصدي، در سطح ۵ ميليون و ۶۵۴ هزار و ۱۷۷ واحد ايستاد. شاخص هموزن نيز كه تصوير دقيقتري از وضعيت عموميتر نمادهاي كوچك و متوسط بازار ارايه ميدهد، ۱۳ هزار و ۳۲۷ واحد رشد كرد و با افزايش ۰.۸۵ درصدي به ارتفاع يك ميليون و ۵۸۷ هزار و ۱۷۸ واحد رسيد. هرچند رشد شاخص هموزن كمتر از شاخص كل بود، اما مثبتبودن آن نشان ميدهد فضاي خريد تنها محدود به تعداد اندكي از نمادهاي بزرگ نبوده است. ارزش سفارشهاي خريد در پايان معاملات به ۱۱ هزار و ۶۶ ميليارد تومان رسيد، درحالي كه ارزش سفارشهاي فروش حدود ۶۹۵ ميليارد تومان بود. اين فاصله چشمگير ميان سفارشهاي خريدوفروش، از غلبه تقاضا بر عرضه در بازار حكايت دارد. همچنين ۳۸۶ نماد با صف خريد و ۵۳ نماد با صف فروش معاملات خود را به پايان رساندند؛ آماري كه برتري محسوس سمت تقاضا را تأييد ميكند. ارزش معاملات خرد، شامل سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي، در روز دوشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ به ۳۶ هزار و ۴۸۶ ميليارد تومان رسيد. افزايش ارزش معاملات در كنار ثبت ركورد شاخص ميتواند نشانهاي از حضور فعالتر نقدينگي در بازار باشد؛ بااينحال، تداوم اين روند نيازمند بررسي جريان ورود و خروج پول حقيقي، وضعيت نرخ ارز، متغيرهاي بودجهاي، نرخ بهره و چشمانداز سودآوري شركتهاست. در ميان بازارهاي عربي نيز بورس مسقط عملكرد قابلتوجهي ثبت كرده است. بر اساس دادههاي مركز ملي آمار و اطلاعات عمان، شاخص اصلي بورس مسقط تا پايان ژوئن ۲۰۲۶ با رشد ۶۶.۸ درصدي به ۷۵۰۷.۹ واحد رسيد؛ درحالي كه اين شاخص در پايان ژوئن ۲۰۲۵ در سطح ۴۵۰۰.۹ واحد قرار داشت. ارزش اوراق بهادار معاملهشده در اين بازار نيز با افزايشي چشمگير، به ۶۹۲۳.۴۰۳ ميليون ريال عماني رسيد كه رشد ۶۵۴.۸ درصدي را نسبت به دوره مشابه نشان ميدهد. شمار كل اوراق بهادار معاملهشده نيز با رشد ۳۳۷.۴ درصدي به ۲۳ هزار و ۱۵۷.۴۲۴ ميليون ورقه افزايش يافت. در سطح بخشي، شاخص بخش مالي به ۱۳ هزار و ۸۵ واحد، شاخص بخش صنعت به ۹۷۵۷ واحد و شاخص خدمات به ۳۰۵۰ واحد رسيده است. در بخش جريان سرمايه نيز سرمايهگذاران خارجي خريد خالص ۷۳.۸۷۷ ميليون ريال عماني ثبت كردند، درحالي كه سرمايهگذاران عماني فروش خالص ۷۷۳ هزار ريال عماني داشتند. سرمايهگذاران شوراي همكاري خليجفارس نيز فروش خالص ۶۶.۹۸۳ ميليون ريال عماني و سرمايهگذاران عرب فروش خالص ۶.۱۲۱ ميليون ريال عماني را ثبت كردند. در مجموع، بازارهاي جهاني هفته را با تركيبي از اميد و احتياط آغاز كردهاند؛ اميد به كاهش فشارهاي پولي در امريكا و احتمال گشايش در مسيرهاي منطقهاي، و احتياط ناشي از ابهام در مذاكرات ايران و امريكا، وضعيت تنگه هرمز و دادههاي تورمي پيشرو. در اين ميان، ركوردشكني بورس تهران و رشد كمسابقه بورس مسقط، نشان ميدهد بازارهاي منطقهاي نيز در حال تجربه دورهاي مهم از تحرك نقدينگي و افزايش توجه سرمايهگذاران هستند .
