پارادوكس رونق در بورس
تابلوي تالار شيشهاي معاملات در اولين روز كاري هفته توانست با يك ركوردشكني قابلتوجه همراه شود و شرايط بسيار خوبی براي سرمايهگذاران رقم بزند. بازار سهام در اولين روز كاري هفته توانست مثبتهاي خوبي را در كارنامه خود به ثبت برساند، اما اين موضوع در حالي رخ ميدهد كه ارزش معاملات بازار سهام در مقايسه با رشد شاخص و ديگر مولفههاي بازار همچنان پايين است. پايينبودن ارزش معاملات در شرايط فعلي را نميتوان لزوماً به عنوان نشانهاي از ضعف بازار دانست.
تابلوي تالار شيشهاي معاملات در اولين روز كاري هفته توانست با يك ركوردشكني قابلتوجه همراه شود و شرايط بسيار خوبی براي سرمايهگذاران رقم بزند. بازار سهام در اولين روز كاري هفته توانست مثبتهاي خوبي را در كارنامه خود به ثبت برساند، اما اين موضوع در حالي رخ ميدهد كه ارزش معاملات بازار سهام در مقايسه با رشد شاخص و ديگر مولفههاي بازار همچنان پايين است. پايينبودن ارزش معاملات در شرايط فعلي را نميتوان لزوماً به عنوان نشانهاي از ضعف بازار دانست. بررسي وضعيت معاملات نشان ميدهد عامل اصلي اين موضوع، قفل بودن تعداد قابل توجهي از نمادها در صفهاي خريد است. در چنين فضايي، وقتي بخش مهمي از سهامداران تمايلي به فروش سهام خود ندارند و نمادها با مازاد تقاضا مواجهاند، طبيعي است كه همه تقاضاي شكلگرفته در بازار به معامله واقعي تبديل نشود. به بيان سادهتر، بخشي از نقدينگي موجود پشت صفهاي خريد باقي ميماند و امكان جابهجايي پيدا نميكند؛ مسالهاي كه به كاهش ظاهري ارزش معاملات منجر ميشود. همچنين، افت ارزش معاملات در روزهاي اخير بيش از آنكه ناشي از عقبنشيني خريداران يا سستي جريان نقدينگي باشد، نشاندهنده كمبود عرضه در بازار است. همين موضوع نشان ميدهد در شرايط فعلي، بخشي از فعالان بازار همچنان نسبت به تداوم روند صعودي خوشبين هستند و ترجيح ميدهند سهام خود را حفظ كنند. در اصل بازار در روزهاي صعود خود با كمبود عرضه مواجه بوده و باتوجهبه انتشار صورت ماليها و شرايط بازار اين روند را ميتوان طبيعي دانست.
بازار از نگاه معاملات
معاملات بورس تهران در اولين روز كاري هفته در حالي به پايان رسيد كه بازار سهام يك روز پرقدرت ديگر را پشت سر گذاشت و نشانههاي غلبه كامل تقاضا در بخش عمدهاي از تابلوي معاملات ديده شد. رشد معنادار شاخصهاي اصلي، ورود سنگين پول حقيقي، برتري محسوس خريداران، فراگيري صفهاي خريد و درعينحال بازگشايي يكي از مهمترين نمادهاي بازار يعني فولاد مباركه، از مهمترين محورهاي دادوستدهاي روز بود؛ معاملاتي كه بار ديگر نشان داد جريان نقدينگي همچنان باقدرت در مسير بازار سهام حركت ميكند. در پايان معاملات روز شنبه ۱۷ مردادماه، شاخص كل بورس تهران با افزايش ۱۱۲ هزار و ۴۴۱ واحدي، معادل ۲.۰۸ درصدي و در سطح ۵ ميليون و ۵۲۰ هزار و ۳۴۰ واحدي ايستاد. همزمان شاخص هموزن عملكردي حتي بهتر از شاخص كل به ثبت رساند و با رشد ۳۹ هزار و ۳۴ واحدي معادل ۲.۵۴ درصد، تا ارتفاع يك ميليون و ۵۷۳ هزار و ۵۹۶ واحد بالا رفت. برتري بازدهي شاخص هموزن نسبت به شاخص كل، يكي از مهمترين نشانههاي معاملات بود. اين اتفاق بهطور معمول بيانگر آن است كه موج تقاضا تنها به چند سهم بزرگ و شاخصسازي محدود نبوده و بخش وسيعتري از بازار، بهويژه نمادهاي كوچك و متوسط، نيز موردتوجه خريداران قرار گرفتهاند. در واقع، تركيب رشد بازار نشان ميدهد كه جريان تقاضا، فراگيرتر از آن چيزي بوده كه صرفاً از مسير صعود چند نماد بزرگ قابلتوضيح باشد. البته اين موضوع هفته اخير نيز رخ داد، در بازدهي هفتگي بورس تهران شاهد بوديم كه ميانگين بازدهي شاخص كل هم وزن بيش از شاخص كل بود.
تداوم چرخش نقدينگي به سمت سهام
يكي از مهمترين متغيرهايي كه روز اخير از تقويت فضاي مثبت بازار حكايت داشت، ورود قابلتوجه سرمايه حقيقي به بازار سهام بود. بر اساس دادههاي معاملاتي، ۹ هزار و ۸ ميليارد تومان پول حقيقي وارد بازار شد؛ رقمي كه در مقياس روزانه، عددي قابلتوجه محسوب ميشود و نشان ميدهد كه سهامداران مجدد به بورس و سرمايهگذاري در آن اعتماد پيدا كردهاند. همزمان با اين اتفاق، ۴ هزار و ۵۴۲ ميليارد تومان نقدينگي نيز از صندوقهاي درآمد ثابت خارج شد. اين جابهجايي نقدينگي از ابزارهاي كمريسكتر به سمت بازار سهام، نشان ميدهد كه فعالان بازار را آماده سودسازي ميبندند و عقيده دارند بازار سودهاي پنهان و بيشتري در خود دارند و از گزينههاي كمريسك فاصله ميگيرند. به بيان سادهتر، بخشي از معاملهگران ترجيح دادهاند منابع خود را از پناهگاههاي كمنوسان خارج كرده و به سمت داراييهايي با ظرفيت سودآوري بالاتر هدايت كنند. قدرت بالاي سمت تقاضا در معاملات روز شنبه فقط در ورود پول حقيقي خلاصه نشد و در ساير نماگرهاي رفتاري بازار نيز خود را نشان داد. سرانه خريد حقيقيها در پايان معاملات به ۱۱۶.۲ ميليون تومان رسيد، درحالي كه سرانه فروش آنها ۵۴.۴ ميليون تومان بود. نسبت قدرت خريد حقيقيها به فروشندگان حقيقي به ۲.۱۴ رسيد؛ رقمي كه بهوضوح از برتري معنيدار خريداران در جريان دادوستدهاي خبر ميدهد. اين نسبت ازآنجهت اهميت دارد كه نشان ميدهد خريداران نهفقط از نظر تعداد، بلكه از منظر ارزش خريد نيز دست بالاتر را در اختيار داشتهاند. زماني كه سرانه خريد از سرانه فروش فاصله قابل توجهي ميگيرد، معمولاً ميتوان نتيجه گرفت كه انگيزه ورود نقدينگي به بازار همچنان بالاست و معاملهگران حاضرند در قيمتهاي فعلي نيز براي خريد اقدام كنند.
رخت سبز بر تن بازار
گستردگي تقاضا در معاملات اولين روز كاري هفته بهخوبي در آرايش كلي نمادها قابلمشاهده بود. در پايان بازار، ۸۱۲ نماد در محدوده مثبت معامله شدند و تنها ۱۸ نماد در محدوده منفي قرار گرفتند. اين تركيب، تصويري روشن از غلبه كامل فضاي صعودي بر بازار ارايه ميكند و نشان ميدهد رشد نه يك حركت محدود، بلكه يكروند فراگير در سطح كليت بازار بوده است. ازسويديگر، شكاف چشمگير ميان ارزش سفارشهاي خريدوفروش نيز مويد همين وضعيت بود. ارزش سفارشهاي خريد در پايان معاملات به ۲۲ هزار و ۲۷۵ ميليارد تومان رسيد، درحالي كه ارزش سفارشهاي فروش تنها ۱۷۶.۱ ميليارد تومان ثبت شد. اين فاصله معنادار نشان ميدهد كفه تقاضا همچنان بهمراتب سنگينتر از عرضه است و در بسياري از نمادها، خريداران براي دستيابي به سهم موردنظر خود ناچار به ماندن در صف هستند. در پايان معاملات روز مذكور، ۷۴۳ نماد با صف خريد به كار خود پايان دادند، درحالي كه تنها ۹ نماد داراي صف فروش بودند. چنين آرايشي در بازار، نشاندهنده آن است كه حتي باوجود رشد محسوس قيمتها، هنوز عطش تقاضا فروكش نكرده و بخش بزرگي از خريداران همچنان نتوانستهاند سفارشهاي خود را به معامله قطعي تبديل كنند. در اين ميان، ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي طي روز شنبه به ۲۰ هزار و ۲۸۷ ميليارد تومان رسيد و حجم معاملات نيز ۶۲ ميليارد سهم ثبت شد. نكته قابلتوجه آن است كه ارزش معاملات نسبت به روزهاي گذشته تغيير محسوسي نداشت. مهمترين رويداد معاملاتي روز شنبه بدون ترديد به بازگشايي نماد فولاد مباركه مربوط ميشد؛ نمادي كه پس از حدود ۵.۵ ماه توقف، سرانجام به تابلوی معاملات بازگشت. توقف طولاني اين سهم به شرايطي بازميگشت كه در جريان جنگ چند ماه قبل ايران با امريكا و اسراييل، خط توليد شركت در معرض حمله موشكي قرار گرفته بود و پس از بازگشايي مجدد بازار سهام، اين نماد همچنان بسته مانده بود. بازگشايي «فولاد» به دليل جايگاه اين شركت در بازار سرمايه، از اهميت بالايي برخوردار بود. فولاد مباركه يكي از بزرگترين و اثرگذارترين شركتهاي بورس تهران به شمار ميرود و بازگشت آن به چرخه معاملات، هم از نظر رواني و هم از نظر اثرگذاري بر شاخص كل، اتفاقي مهم تلقي ميشود. اين نماد در زمان بازگشايي با افتي در حدود ۱۰ درصد كشف قيمت شد؛ افتي كه در روز نخست بازگشايي پس از يك توقف طولاني، تا حد زيادي قابلانتظار بود. بااينحال، روند معاملات فولاد در ادامه نشان داد كه فشار فروش اوليه بهتدريج كاهش پيدا كرده و در سطوح پايينتر، تقاضا براي خريد سهم افزايشيافته است. همين رشد تقاضا سبب شد فولاد بخشي از افت ابتداي مسير را جبران كند و در نهايت معاملات را باقيمت پاياني منفي ۸.۵ درصد به پايان برساند. واكنش بازار به بازگشايي فولاد از اين منظر مهم بود كه نشان دادبخشي از فعالان بازار، قيمتهاي پايينتر اين سهم را فرصتي براي ورود تلقي كردهاند. اگرچه نخستين واكنش بازار به بازگشايي اين نماد با فشار فروش همراه بود، اما در ادامه، حضور خريداران مانع از تشديد افت شد و بخشي از تعادل به معاملات آن بازگشت. باوجود فضاي كاملاً مثبت بازار، بازگشايي فولاد مباركه اثر منفي قابل توجهي بر شاخص كل گذاشت. اين نماد بهتنهايي ۱۴ هزار و ۶۴۰ واحد اثر منفي بر شاخص كل بورس ثبت كرد و در نتيجه، بخشي از رشد روزانه نماگر اصلي بازار را كاهش داد. بر اساس دادهها، تا پيش از بازگشايي نماد فولاد، شاخص كل رشد ۱۲۶ هزارواحدي را تجربه كرده بود، اما اثر منفي اين سهم باعث شد ميزان رشد نهايي شاخص در عدد ۱۱۲ هزار و ۴۴۱ واحد تثبيت شود. اين موضوع بار ديگر نشان ميدهد كه در كنار فراگيري رشد در كليت بازار، نمادهاي بزرگ همچنان ميتوانند نقش تعيينكنندهاي در شدت و ضعف حركت شاخص كل داشته باشند؛ حتي اگر همزمان بخش بزرگي از نمادهاي كوچك و متوسط در محدودههاي مثبت معامله شوند. بهطوركلي روند بازار سهام در اولين روز كاري هفته نشان ميدهد كه بازار سهام تكيه به كاهش تنشهاي سياسي توانسته رشد خوب و قابل توجهي را در كارنامه خود به ثبت برساند و به نظر ميرسد اگر تغيير خاص و بزرگي در وضعيت اخبار رخ ندهد همچنان وضعيت بازار صعودي باقي بماند.
