به گزارش تجارت نیوز، بر اساس آخرین دادههای بانک مرکزی، تورم نقطهبهنقطه به ۸۳.۹ درصد و تورم متوسط سالانه به ۶۱.۴ درصد رسیده است. به این ترتیب میتوان گفت که تورم همچنان یکی از مهمترین عوامل فشار بر معیشت خانوارهای ایرانی است؛ اما در میان همه گروههای درآمدی، بازنشستگان بیش از دیگران اثر افزایش مداوم قیمتها را احساس میکنند.
افرادی که درآمدشان تقریباً ثابت است و امکان جبران کاهش قدرت خرید از طریق اضافهکاری، اشتغال دوم یا افزایش درآمد را ندارند، حالا با هر موج جدید گرانی، بیش از گذشته از تأمین نیازهای اولیه خود بازمیمانند. تازهترین آمارهای بانک مرکزی نیز نشان میدهد اگرچه سرعت افزایش قیمتها در تیرماه کاهش یافته، اما سطح عمومی قیمتها همچنان در حال رشد است و فاصله میان مستمری بازنشستگان و هزینه واقعی زندگی هر روز بیشتر میشود.
فاصله چشمگیر میان مستمری و سبد معیشت / یک بازنشسته حداقلبگیر تنها میتواند حدود یکچهارم هزینههای واقعی زندگی خانوار را تأمین کنداگرچه میزان حقوق بازنشستگان در صندوقهای مختلف متفاوت است، اما بسیاری از بازنشستگان حداقلبگیر یا نزدیک به حداقلبگیر، دریافتی ماهانهای در حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان دارند و حتی حقوق بخش قابل توجهی از آنان کمتر از این میزان است. در مقابل، برآوردهای تشکلهای کارگری و کارشناسان اقتصادی نشان میدهد هزینه یک سبد معیشت خانوار شهری اکنون به بیش از ۸۰ میلیون تومان در ماه رسیده است؛ رقمی که با توجه به رشد حدود ۲۹ درصدی قیمتها در چهار ماه نخست سال، فاصله قابل توجهی با درآمد بازنشستگان ایجاد کرده است. به بیان دیگر، یک بازنشسته حداقلبگیر تنها میتواند حدود یکچهارم تا یکسوم هزینههای واقعی زندگی یک خانوار را تأمین کند و ناچار است از کیفیت تغذیه، درمان، تفریح، آموزش و حتی برخی نیازهای ضروری خود صرفنظر کند.
سرعت افزایش حقوق کمتر از سرعت گرانی / در این شرایط افزایشهای قابل توجه حقوق نیز در مدت کوتاهی اثر خود را از دست میدهنددولت در سالهای اخیر تلاش کرده با افزایش سالانه مستمریها بخشی از آثار تورم را جبران کند، اما رشد پیوسته قیمتها موجب شده این افزایشها تنها چند ماه دوام داشته باشند. بهویژه در سال جاری که تورم ماهانه فروردین، اردیبهشت و خرداد به ترتیب ۷، ۸.۵ و ۷.۴ درصد ثبت شده، قدرت خرید مستمریها در مدت کوتاهی کاهش یافته است. اقتصاددانان معتقدند زمانی که تورم ماهانه در سطوح بالای سه تا چهار درصد باقی بماند، حتی افزایشهای قابل توجه حقوق نیز در مدت کوتاهی اثر خود را از دست میدهند.
بازنشستگان بیشترین آسیب را از تورم میبینند / اگر تورم سالانه بالای ۶۰ درصد باشد اما حقوق ۳۰ یا حتی ۴۰ درصد افزایش پیدا کند، نتیجه آن کاهش واقعی درآمد خانوار استفرزاد شیرافکن، کارشناس اقتصاد خانواده، در این باره به تجارتنیوز میگوید: بازنشستگان برخلاف بسیاری از شاغلان، امکان افزایش درآمد ندارند. در نتیجه هر درصد افزایش قیمت مستقیماً به کاهش قدرت خرید آنان تبدیل میشود. اگر تورم سالانه بالای ۶۰ درصد باشد اما حقوق ۳۰ یا حتی ۴۰ درصد افزایش پیدا کند، نتیجه آن کاهش واقعی درآمد خانوار است.
او ادامه میدهد: در چنین شرایطی نخستین هزینههایی که از سبد خانوار حذف میشوند، هزینههای فرهنگی، تفریحی و حتی تغذیه سالم است. پس از آن نیز مراجعه به پزشک و انجام آزمایشها به تعویق میافتد؛ موضوعی که در بلندمدت سلامت سالمندان را با تهدید جدی روبهرو میکند.
بسیاری از بازنشستگان زیر خط فقر زندگی میکنند / ترمیم مستمریها باید متناسب با نرخ واقعی تورم و هزینه سبد معیشت انجام شودشیرافکن با اشاره به شرایط اقتصادی بازنشستگان میگوید: واقعیت این است که بخش قابل توجهی از بازنشستگان امروز زیر خط فقر قرار گرفتهاند. هزینه اجاره مسکن، درمان، مواد غذایی و خدمات عمومی به اندازهای افزایش یافته که بسیاری از خانوادههای بازنشسته ناچار شدهاند از پساندازهای اندک خود استفاده کنند یا برای تأمین هزینههای روزمره از فرزندانشان کمک بگیرند.
او ادامه میدهد: بازنشستگان سالها حق بیمه پرداخت کردهاند تا دوران سالمندی با آرامش زندگی کنند، اما اکنون بسیاری از آنان نگران تأمین هزینه دارو یا پرداخت اجاره خانه هستند. این وضعیت با شأن و جایگاه بازنشستگی همخوانی ندارد.
این کارشناس اقتصاد خانواده تاکید میکند: ترمیم مستمریها باید متناسب با نرخ واقعی تورم و هزینه سبد معیشت انجام شود و پرداختهای حمایتی نیز به صورت هدفمند برای بازنشستگان کمدرآمد در نظر گرفته شود.
سالمندان به دلیل ابتلا به بیماریهای مزمن، بیش از سایر گروههای سنی به خدمات پزشکی، دارو و آزمایش نیاز دارندفرزاد شیر افکن در بخش دیگری از سخنان خود به مساله درمان و هزینههای آن برای بازنشستگان اشاره کرده و میگوید: یکی از مهمترین دغدغههای بازنشستگان، افزایش هزینههای درمان است. سالمندان به دلیل ابتلا به بیماریهای مزمن، بیش از سایر گروههای سنی به خدمات پزشکی، دارو و آزمایش نیاز دارند.
او می افزاید: در سالهای اخیر افزایش قیمت دارو، محدودیت برخی پوششهای بیمهای و رشد تعرفههای درمان باعث شده بسیاری از بازنشستگان بخشی از درمان خود را به تعویق بیندازند یا از مصرف برخی داروها صرفنظر کنند.
این کارشناس اقتصاد خانواده هشدار میدهد: حذف درمان از سبد هزینه خانوار، اگرچه در کوتاهمدت موجب کاهش هزینه میشود، اما در بلندمدت هزینههای بسیار سنگینتری به افراد و نظام سلامت تحمیل خواهد کرد.
حذف مواد غذایی باکیفیت از سفره سالمندان، پیامدهایی فراتر از یک مشکل اقتصادی خواهد داشتشیر افکن در پایان به مساله امنیت غذایی بازنشستگان اشاره کرده و میگوید: بررسی الگوی مصرف خانوار نشان میدهد با افزایش قیمت مواد غذایی، مصرف گوشت قرمز، لبنیات، میوه و برخی منابع پروتئینی کاهش یافته است. این موضوع برای سالمندان اهمیت بیشتری دارد، زیرا سوءتغذیه میتواند احتمال ابتلا به بیماریهای مزمن، پوکی استخوان و ضعف سیستم ایمنی را افزایش دهد.
او در پایان تاکید میکند: حذف مواد غذایی باکیفیت از سفره سالمندان، پیامدهایی فراتر از یک مشکل اقتصادی خواهد داشت
