۴۰ درصد بورس در اختیار دو صنعت

بررسی رتبه‌بندی ۴۸ صنعت حاضر در بازار سرمایه نشان می‌دهد دو صنعت فلزات اساسی و محصولات شیمیایی، با در اختیار داشتن نزدیک به ۴۰ درصد از کل ارزش بازار، نقش تعیین‌کننده‌ای در مسیر شاخص‌ها و ارزش‌گذاری بورس دارند. مجموع ارزش بازار این دو صنعت از ۷ هزار همت عبور کرده است؛ رقمی که فاصله معنادار صنایع بزرگ با سایر گروه‌های بورسی را آشکار می‌کند.ارزش بازار ۸۰۳ شرکت فعال در ۴۸ صنعت مختلف بازار سرمایه به ۱۸ هزار و ۱۸۸ هزار میلیارد تومان، معادل ۱۸ هزار و ۱۸۸ همت، رسیده است. بررسی ترکیب این ارزش بازار نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاری‌های بورسی در چند صنعت بزرگ متمرکز شده و به همین دلیل، نوسانات این گروه‌ها می‌تواند مسیر کلی بازار سهام را تحت تاثیر قرار دهد.

    فلزات اساسی بزرگ‌ترین صنعت بازار سرمایه

صنعت فلزات اساسی با حضور ۵۴ شرکت فعال و ارزش بازار ۳ هزار و ۶۱۷ همت، در رتبه نخست صنایع بازار سرمایه قرار گرفته است. این گروه شامل شرکت‌های بزرگ فولادی، تولیدکنندگان مس، روی، آلومینیوم و دیگر فلزات پایه است و از منظر ارزش بازار، مهم‌ترین صنعت بورسی محسوب می‌شود.وزن بالای شرکت‌های فولادی و معدنی در این صنعت، باعث شده است که تغییرات قیمت‌های جهانی کامودیتی‌ها، نرخ ارز، هزینه انرژی، سیاست‌های صادراتی و میزان عرضه در بازارهای داخلی، اثر مستقیمی بر چشم‌انداز سودآوری شرکت‌های این گروه داشته باشد. به بیان دیگر، هرگونه تغییر در بازارهای جهانی فولاد و فلزات یا تصمیم‌گیری‌های داخلی درباره صادرات، انرژی و نرخ‌گذاری می‌تواند بر ارزش سهام شرکت‌های فلزی و در نتیجه بر کلیت بازار سرمایه اثرگذار باشد.فلزات اساسی علاوه بر سهم بالای خود در ارزش بازار، از منظر اثرگذاری بر شاخص کل نیز جایگاه ویژه‌ای دارند. شرکت‌های بزرگ این صنعت معمولا در زمره نمادهای شاخص‌ساز قرار می‌گیرند و تحرکات قیمتی آنها می‌تواند فضای عمومی معاملات بازار را تغییر دهد.

    محصولات شیمیایی دومین صنعت  ارزشمند

پس از فلزات اساسی، صنعت محصولات شیمیایی با ۷۱ شرکت فعال و ارزش بازار ۳ هزار و ۵۸۰ همت در رتبه دوم قرار گرفته است. حضور گسترده شرکت‌های پتروشیمی در این صنعت، علت اصلی وزن بالای آن در بازار سرمایه به شمار می‌رود.صنعت محصولات شیمیایی، به‌ویژه در بخش پتروشیمی، از مهم‌ترین صنایع ارزآور کشور است و عملکرد آن به متغیرهایی نظیر نرخ خوراک، قیمت جهانی محصولات پتروشیمی، نرخ ارز، وضعیت صادرات، محدودیت‌های حمل‌ونقل و شرایط بازارهای منطقه‌ای وابستگی بالایی دارد. از این رو، تحلیل وضعیت این صنعت تنها به بررسی فروش داخلی محدود نمی‌شود و تحولات بازارهای جهانی و سیاست‌های ارزی نیز در برآورد سودآوری شرکت‌های آن نقش تعیین‌کننده دارند.مجموع ارزش بازار دو صنعت فلزات اساسی و محصولات شیمیایی به ۷ هزار و ۱۹۷ همت رسیده است. این رقم معادل نزدیک به ۴۰ درصد از ارزش کل بازار سرمایه است و نشان می‌دهد بورس تهران به شکل محسوسی از صنایع کالایی، صادرات‌محور و وابسته به نرخ ارز تاثیر می‌پذیرد.

  پالایشی‌ها، بانک‌ها و هلدینگ‌ها در رتبه‌های بعدی

رتبه سوم ارزش بازار به صنعت فرآورده‌های نفتی، کک و سوخت هسته‌ای اختصاص دارد. این صنعت با ۱۳ شرکت فعال، ارزشی معادل یک هزار و ۹۵۰ همت را به ثبت رسانده است. پالایشگاه‌ها از جمله شرکت‌هایی هستند که وضعیت سودآوری آنها به نرخ خوراک، قیمت فرآورده‌ها، نرخ تسعیر ارز و فرمول‌های قیمت‌گذاری وابستگی دارد؛ به همین دلیل تحولات سیاستی و تغییر در نرخ‌های مبنا، برای سهامداران این گروه اهمیت بالایی دارد.بانک‌ها و موسسات اعتباری نیز با ۱۸ شرکت فعال و ارزش بازار یک هزار و ۶۷۱ همت، چهارمین صنعت بزرگ بازار سرمایه هستند. جایگاه بانک‌ها در این رتبه‌بندی، از اهمیت بالای شبکه مالی و اعتباری در اقتصاد کشور حکایت دارد. با این حال، ارزیابی این صنعت معمولا به متغیرهایی همچون کیفیت دارایی‌ها، مطالبات غیرجاری، نرخ سود، تسعیر دارایی‌های ارزی، افزایش سرمایه و وضعیت سرمایه‌گذاری‌های بانک‌ها وابسته است.در رتبه پنجم، شرکت‌های چندرشته‌ای صنعتی با ۹ شرکت فعال قرار گرفته‌اند که ارزش بازار آنها به یک هزار و ۱۳۲ همت می‌رسد. این شرکت‌ها که عمدتا در قالب هلدینگ‌های بزرگ فعالیت می‌کنند، به دلیل برخورداری از پرتفوی متنوع در صنایع مختلف، نقش مهمی در انتقال اثر تحولات بخش‌های گوناگون اقتصاد به بازار سهام دارند. ارزش‌گذاری این گروه‌ها نیز معمولا با توجه به ارزش روز سرمایه‌گذاری‌ها، دارایی‌های زیرمجموعه و نسبت خالص ارزش دارایی‌ها انجام می‌شود.پس از پنج صنعت نخست، گروه استخراج کانه‌های فلزی با ۱۶ شرکت و ارزش بازار ۹۱۵ همت در رتبه ششم جای گرفته است. این صنعت پیوند نزدیکی با زنجیره فولاد و فلزات دارد و عملکرد آن تابعی از قیمت جهانی مواد معدنی، ظرفیت تولید، هزینه استخراج و وضعیت فروش داخلی و صادراتی است.صنعت سرمایه‌گذاری‌ها نیز با ۷۱ شرکت فعال و ارزش بازار ۸۱۹ همت، رتبه هفتم را در اختیار دارد. تعداد بالای شرکت‌های این گروه در مقایسه با ارزش بازار آن، نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از شرکت‌های سرمایه‌گذاری دارای مقیاس کوچک‌تر یا پرتفوی محدودتر نسبت به هلدینگ‌های بزرگ چندرشته‌ای هستند.مواد و محصولات دارویی با ۵۱ شرکت و ارزش بازار ۷۸۳ همت، رتبه هشتم را کسب کرده است. این صنعت به دلیل ماهیت دفاعی‌تر تقاضا، اهمیت تامین دارو و حساسیت موضوع قیمت‌گذاری، همواره از گروه‌های مورد توجه سرمایه‌گذاران بوده است. با این حال، تعیین نرخ فروش، هزینه مواد اولیه و نقدینگی شرکت‌ها از متغیرهای مهم در تحلیل وضعیت دارویی‌ها به شمار می‌رود.صنعت سیمان، آهک و گچ با ۴۳ شرکت فعال و ارزش بازار ۵۰۵ همت در جایگاه نهم قرار گرفته و خودرو و ساخت قطعات نیز با ۴۲ شرکت و ارزش بازار ۴۱۵ همت، رتبه دهم را به خود اختصاص داده است.این رتبه‌بندی در مجموع نشان می‌دهد اگرچه تعداد صنایع و شرکت‌های حاضر در بازار سرمایه متنوع است، اما وزن اصلی بازار همچنان در اختیار صنایع بزرگ کالایی، پتروشیمی، پالایشی و مالی قرار دارد؛ صنایعی که تحولات آنها می‌تواند جهت‌گیری سرمایه‌گذاران و نوسان شاخص‌های بازار را تعیین کند.