معماي تخممرغ 600 هزار توماني
با وجود مازاد توليد تخممرغ، قيمت اين محصول براي مصرفكننده بالاست. اختلاف قيمت از واحدهاي توليدي تا خردهفروشي و افزايش هزينههاي توليد، دو عامل مهم در گراني تخممرغ در بازار است.
با وجود مازاد توليد تخممرغ، قيمت اين محصول براي مصرفكننده بالاست. اختلاف قيمت از واحدهاي توليدي تا خردهفروشي و افزايش هزينههاي توليد، دو عامل مهم در گراني تخممرغ در بازار است.
بررسي قيمتها در برخي خردهفروشيها نشان ميدهد هر شانه ۳۰ عددي تخممرغ حدود ۶۰۰ هزار تومان و تخممرغ بهصورت دانهاي تا ۲۵ هزار تومان عرضه ميشود. با نرخ دانهاي، خريد ۳۰ عدد تخممرغ ۷۵۰ هزار تومان هزينه دارد.
به گزارش ايسنا، اين قيمتها در حالي مشاهده ميشود كه بازار تخممرغ چند ماه قبل با شرايطي كاملا متفاوت روبهرو بود. افزايش توليد، كاهش فصلي مصرف و محدود شدن بازارهاي صادراتي، عرضه را از تقاضاي داخلي بيشتر كرده و قيمت درِ مرغداري را به سطحي پايينتر از بهاي تمامشده رسانده بود.
با افزايش قيمت در خردهفروشيها، وزارت جهاد كشاورزي از ابتداي ارديبهشتماه صادرات را متوقف كرد تا عرضه در بازار داخلي افزايش يابد.
پس از آنكه قيمت هر شانه ۳۰ عددي تخممرغ در برخي نقاط از ۶۰۰ هزار تومان عبور كرد، محدوديت صادراتي اعمال شد. در ادامه، قيمت هر شانه بسته به وزن، برند و محل عرضه به محدوده ۴۷۰ تا ۵۶۰ هزار تومان كاهش يافت و سپس صادرات به مقاصدي از جمله افغانستان، عراق و كشورهاي حاشيه خليجفارس دوباره آزاد شد. با اين حال، تغييرات مقطعي سياست صادراتي بهتنهايي نميتواند ثبات بازار را تضمين كند.
محمد مرادي درباره وضعيت قيمت تخممرغ اظهار كرد: پس از تغيير نرخ ارز، بهاي تمامشده هر كيلوگرم تخممرغ براساس محاسبات اتحاديه حدود ۲۶۰ هزار تومان برآورد شد. وزارت جهاد كشاورزي نيز بهاي تمامشده هر كيلوگرم تخممرغ درِ واحد توليدي را ۲۳۵ هزار تومان محاسبه كرده بود.
به گفته مديرعامل اتحاديه مركزي مرغداران مرغ تخمگذار ميهن، افزايش اخير قيمت تخممرغ نبايد به عنوان گراني غيرمنطقي تلقي شود. قيمت پايينتر در ماههاي گذشته ناشي از عرضه محصول با زيان بود و اكنون قيمت بهتدريج به هزينه واقعي توليد نزديك ميشود. از آنجا كه دوره توليد در واحدهاي مرغ تخمگذار طولاني است، توليدكنندگان با اميد جبران زيان، گلههاي خود را حفظ كردهاند.
مرادي درباره ميزان توليد و مصرف تخممرغ گفت: در حال حاضر صادرات تخممرغ انجام نميشود. مصرف ماهانه كشور در مقطع كنوني حدود ۸۵ هزار تن است، درحالي كه توليد اين ماه به حدود ۹۵ هزار تن ميرسد. مصرف در ماههاي آينده اندكي افزايش مييابد، اما در نيمه دوم سال نيز توليد با سرعت بيشتري بالا خواهد رفت.
وي درباره نحوه مصرف مازاد توليد توضيح داد: بخشي از تخممرغ مازاد در صنايع تبديلي براي توليد تخممرغ مايع پاستوريزه و پودر تخممرغ استفاده ميشود. با اين حال، هنگامي كه عرضه از تقاضاي داخلي بيشتر باشد و امكان استفاده كافي از ظرفيت صنايع تبديلي يا صادرات وجود نداشته باشد، قيمت محصول كاهش مييابد.مرادي گفت: توليدكنندگان طي چهار ماه گذشته زيان سنگيني متحمل شدهاند؛ زيرا امكان استفاده موثر از ابزارهايي مانند صادرات و صنايع تبديلي براي جذب مازاد توليد فراهم نبوده است. شرايط اقتصادي و برخي مداخلات دولت نيز به گفته وي، در اختلال بازار و عرضه محصول با قيمتي كمتر از بهاي تمامشده نقش داشته است.
وي تاكيد كرد: در صورت فراهم شدن شرايط مناسب، كاهش مداخلات و استفاده همزمان از ظرفيت صادرات و صنايع تبديلي، ميتوان بخشي از مازاد توليد را جذب و به بازارهاي هدف هدايت كرد.
وجود مازاد توليد لزوما به معناي عرضه ارزان در خردهفروشي نيست. قيمت اعلامشده ازسوي مرغداران معمولا مربوط به هر كيلوگرم تخممرغ درِ واحد توليدي است، اما قيمت بازار برمبناي شانه و پس از اضافه شدن هزينههاي بستهبندي، حملونقل، توزيع و سود حلقههاي مختلف محاسبه ميشود.
وزن شانه، اندازه تخممرغ، برند و نوع بستهبندي نيز بر قيمت نهايي اثر دارد؛ بنابراين مقايسه قيمت هر كيلوگرم درِ مرغداري با قيمت يك شانه، بدون مشخص بودن وزن آن، تصوير دقيقي از حاشيه سود زنجيره ارايه نميدهد.
مرادي بهاي تمامشده هر كيلوگرم تخممرغ را براساس محاسبات اتحاديه حدود ۲۶۰ هزار تومان اعلام كرد. به گفته وي، وزارت جهاد كشاورزي نيز بهاي تمامشده را حدود ۲۳۵ هزار تومان براي هر كيلوگرم درِ واحد توليدي محاسبه كرده بود. پيشتر نيز اتحاديه مركزي مرغداران ميهن اعلام كرده بود كه نرخ پيشنهادي هر كيلوگرم تخممرغ درِ مرغداري ۲۵۲ هزار تومان و قيمت پيشنهادي مصرفكننده ۳۰۹ هزار تومان است.
كالايي گران براي مردم
و ارزان براي توليدكننده
فروش طولانيمدت تخممرغ با قيمتي كمتر از هزينه توليد ميتواند مرغداران را به حذف زودهنگام گلهها وادار كند. كاهش تعداد مرغهاي تخمگذار، با فاصله زماني عرضه را كاهش ميدهد و زمينه افزايش قيمت را فراهم ميكند.
در كنار آن افزايش هزينه نهادههاي دامي، دارو، مكمل، انرژي، دستمزد و تأمين نقدينگي نيز بهاي توليد را بالا برده است. از اين رو، نميتوان افزايش قيمت تخممرغ را فقط به صدور مجوز صادرات نسبت داد. صادرات ميتواند عرضه داخلي را كاهش دهد، اما افزايش هزينه توليد، حذف گلهها، ضعف صنايع تبديلي و فاصله قيمت درِ مرغداري تا خردهفروشي نيز در شكلگيري قيمت نهايي نقش دارند.
مساله اصلي بازار تخممرغ اكنون فقط عدد ۶۰۰ هزار تومان روي يك شانه نيست؛ تناقض ميان قيمت پرداختي مصرفكننده و مبلغ دريافتي توليدكننده است.خانوار، تخممرغ را با قيمتي ميخرد كه جايگاه آن را به عنوان منبع پروتئيني ارزان تضعيف كرده است، اما مرغدار ميگويد همين قيمت بالا در خردهفروشي، الزاماً هزينه توليد را در ابتداي زنجيره پوشش نميدهد. ثبات بازار به سياست صادراتي قابل پيشبيني، استفاده موثر از ظرفيت صنايع تبديلي و نظارت بر فاصله قيمت توليد تا خردهفروشي وابسته است. در غير اين صورت، تخممرغ ممكن است براي مصرفكننده كالايي گران و براي توليدكننده محصولي زيانده باقي بماند.
