بورس بر لبه تيغ سياست
بورس تهران اولين روز كاري هفته را با تجربه ريسك پشت سر گذاشت و نتوانست معاملات خوبي از خود به نمايش بگذارد، اما در دومين روز كاري هفته همهچيز تغيير كرد و بازار سهام با صفوف سنگين خريد سهام روبه رو و نقدينگي به صورت قابل توجهي وارد بازار شد.
بورس تهران اولين روز كاري هفته را با تجربه ريسك پشت سر گذاشت و نتوانست معاملات خوبي از خود به نمايش بگذارد، اما در دومين روز كاري هفته همهچيز تغيير كرد و بازار سهام با صفوف سنگين خريد سهام روبه رو و نقدينگي به صورت قابل توجهي وارد بازار شد.
مهمترين عامل ورود نقدينگي به بورس را ميتوان برداشته شدن سايه سنگين جنگ از روي كشور دانست. درحال حاضر بازار سهام با معضلات بسياري روبه رو است كه اساسيترين آن را ميتوان شروع دوباره تنشهاي سياسي و جنگ دانست، اين موضوع باعث شده كه بازارهاي مالي خصوصا بورس طي روزهاي اخير با خروج نقدينگي مواجه شوند؛ اما شنبه شب ترامپ اعلام كرد كه «به خاطر آينده جهان و براي حفظ شكوفايي ايران، در ازاي امكان دستيابي سريع به يك توافق، با لغو حمله موافقت كردم.اسراييل نيز به شرط دستيابي سريع به توافق، به ما در تعهد براي لغو حمله به ايران ميپيوندد.توافقي كه چارچوبهاي آن مورد توافق قرار گرفته، شامل بازگشايي فوري و كامل تنگه هرمز و پايان دادن به تهديد هستهاي ايران است.ايران و برخي ديگر از كشورهاي خاورميانه پس از توافق بر سر چارچوبهاي يك معامله، خواستار به تعويق افتادن هرگونه حمله شدند.لغو حمله برنامهريزيشده عليه ايران منوط به توانايي در دستيابي سريع به يك توافق است.ايالات متحده در بالاترين سطح آمادگي رزمي قرار دارد و براي اقدام عليه ايران آماده است.»
البته ايران نيز نسبت به اين موضوع واكنش نشان داد. رضايي، عضو كميسيون امنيت ملي مجلس گفت: «پاسخ به حمله احتمالي دشمن محدود به حوزه خليجفارس نخواهد بود، به همه پايگاههاي دشمن و به مبدا حملات از هر جايي پاسخ ميدهيم.» همين واكنش باعث شد كه بورس تهران در پيش گشايش با صفوف خريد مواجه شود و پس از آن نيز صعود بازار ادامه يابد و بازار شرايط خوبي را تجربه كند. در اصل بازار به اطمينان اينكه اين روزها جنگي در جريان نخواهد بود و اگر جنگي رخ دهد ايران پاسخ قاطع خواهد داد روند صعودي خود را آغاز كرد و احتمالا روز جاري نيز اين روند ادامهدار باشد.
روند معاملات روز يكشنبه در مقايسه با روزهاي گذشته بسيار مثبت بود و نمانگرهاي بازار نمايشي بسيار مثبت از خود به اجرا گذاشتند. در پايان معاملات دومين روز كاري هفته يعني يكشنبه 11 مرداد 1405 شاخص كل بورس تهران با افزايش 99 هزار و 272 واحدي معادل 1.96 درصدي به تراز 5 ميليون و 154 هزار واحدي رسيد.در سوي ديگر نيز شاخص كل هم وزن توانست رشد 21 هزار و 788 واحدي را ثبت كرده و در جايگاه يك ميليون و 461 واحدي بايستاد.شاخص فرابورس نيز همسو با دو شاخص ديگر حركت كرد و رشد 698 واحدي داشت و به سطح 41 هزار و 635 واحدي رسيد.
بررسي دقيق روند معاملات نشان ميدهد كه موج خوشبيني در ميان فعالان بازار، نهتنها نمادهاي شاخصساز، بلكه بخش عمدهاي از سهام كوچك و متوسط بازار را نيز با خود همراه كرده است. در پايان جريان دادوستدهاي روز يكشنبه، ۷۲۲ نماد در محدوده مثبت تابلوي معاملات به كار خود پايان دادند و در مقابل، تنها ۹۸ نماد در رنگ سرخ منفي باقي ماندند. اين نسبت شگفتانگيز نشاندهنده فراگير بودن تقاضا و خروج بازار از فاز ترديد و ركود موقت است. شاخصه اصلي معاملات در روز اخير، تفاوت فاحش ميان حجم سفارشهاي خريد و فروش بود. بر اساس آمارهاي رسمي، ارزش سفارشهاي خريد ثبتشده در سيستم معاملات به رقم چشمگير ۸ هزار و ۹۳۹ ميليارد تومان رسيد؛ در حالي كه در سمت مقابل، ارزش سفارشهاي فروش در رقم ناچيز ۶۴۶ ميليارد تومان متوقف شد.
اين شكاف عميق تقاضا و عرضه، در تركيب صفهاي خريد و فروش نيز خود را بهوضوح نشان داد؛ بهطوري كه در پايان زنگ معاملات، ۴۶۳ نماد با صف خريدي سنگين به كار خود پايان دادند و در سوي ديگر، تنها ۲۶ نماد در صف فروش قفل بودند. اين توزيع آماري حكايت از آن دارد كه فروشندگان عملا از مواضع خود عقبنشيني كرده و خريداران با اطمينان بالا اقدام به سفارشگذاري در سقفهاي قيمتي كردهاند.
بازگشت پرقدرت حقيقيها به بازار
يكي از مهمترين محركهاي صعود بورس، بازگشت سرمايهگذاران حقيقي به چرخه معاملات سهام بود. در جريان معاملات روز يكشنبه، رقمي بالغ بر ۲ هزار و ۶۴۵ ميليارد تومان پول حقيقي جديد وارد بازار سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي شد. ورود اين حجم از نقدينگي خرد به بازار، نشاندهنده تغيير فاز انتظارات تورمي يا بهبود چشمانداز سودآوري صنايع از ديد فعالان بازار است.همزمان با اين ورود سرمايه، سرانه خريد حقيقيها رقم ۹۸.۱ ميليون تومان را ثبت كرد؛ در حالي كه سرانه فروش حقيقيها در سطح ۸۱ ميليون تومان متوقف شد. اين شاخص در كنار شاخص نسبت قدرت خريداران حقيقي كه به عدد ۱.۲۱ رسيد، تاييد ميكند كه خريداران خرد با قدرت بيشتري نسبت به فروشندگان وارد بازار شدند.
در نقطه مقابل، صندوقهاي درآمد ثابت كه همواره در روزهاي ابهام بورس به عنوان پناهگاهي امن براي پارك پول عمل ميكنند، با خروج سنگين نقدينگي مواجه شدند. در معاملات روز اخير، يك هزار و ۴۳۳ ميليارد تومان نقدينگي از اين صندوقها خارج شد.
جابهجايي مستقيم نقدينگي از صندوقهاي درآمد ثابت به سمت بازار سهام، نشانهاي آشكار از افزايش اشتها براي ريسكپذيري در ميان معاملهگران است، چرا كه بخش مهمي از فعالان بازار ترجيح دادهاند سود ثابت و بدون ريسك را فداي كسب بازدهيهاي احتمالي و بزرگتر در بازار سهام كنند.
صعود بورس ادامه دارد؟
با وجود اينكه بورس رخت سبز بر تن كرد، تحليلگران بازار به يك نكته كليدي اشاره ميكنند كه ميتواند تداوم اين موج صعودي را با چالش مواجه كند. ارزش كل معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي به رقم ۲۲ هزار و ۹۸۰ ميليارد تومان رسيد. هرچند اين رقم در مقايسه با ماههاي ركود گذشته بازار، عدد قابلتوجهي به شمار ميرود، اما نسبت به ميانگين روزهاي پررونق اخير با كاهش مواجه شده و نتوانسته است مرز ۲۳ هزار ميليارد تومان را فتح كند.
برخي كارشناسان عقيده دارند پايين ماندن ارزش معاملات نسبت به انتظارات، نشانه احتياط بخشي از خريداران بزرگ و حقوقيهاست. با اين حال، تحليل واقعبينانهتر تابلوي نشان ميدهد كه بخش مهمي از اين كاهش ارزش معاملات، ناشي از «قفل شدن بازار در صفهاي خريد» بوده است. به عبارت ديگر، تقاضاي سنگين در سقف قيمتي روزانه باعث شد كه فروشندهاي در بازار باقي نماند تا معاملهاي جوش بخورد و در نتيجه، ارزش معاملات به صورت مصنوعي پايين نگه داشته شد.
از سوي ديگر اگر ريسكهاي سياسي افزايش يابد شاهد روزهاي منفي بيشتري در بازار خواهيم بود و همهچيز دوباره منفي ميشود.
بهطور كلي، برآيند متغيرهاي تابلوي معاملات بورس نشان ميدهد كه خريداران دست بالا را در بازار دارند. خروج پول از صندوقهاي درآمد ثابت و تزريق مستقيم آن به بدنه بازار سهام، سوخت اوليه مناسبي را براي صعود شاخصها فراهم كرده است. با اين حال، آزمون بزرگ بورس در روزهاي آتي رقم خواهد خورد؛ جايي كه با عرضههاي احتمالي در صفهاي خريد، ارزش معاملات بايد بتواند همگام با رشد قيمتها افزايش يابد. در صورتي كه در روزهاي آينده، همزمان با تداوم روند صعودي شاخصها، ارزش معاملات نيز پويايي بيشتري از خود نشان دهد و به ارقام بالاتري دست يابد، ميتوان با اطمينان بيشتري از آغاز يك رالي صعودي پايدار و بلندمدت در بازار سرمايه سخن گفت و اين موضوع در شرايطي رخ ميدهد كه ريسك و تنشهاي سياسي همانند جنگ افزايش پيدا نكند و شرايط همانند اكنون و همين ساعت باقي بماند.
