راهي جز جيره بندي سوخت نداريم
يك كارشناس اقتصادي با بيان اينكه بنزين نداريم، راهكارهاي قيمتي را شكستخورده خواند و گفت: بايد واقعيت را بپذيريم و به دنبال رياضت اقتصادي و همچنين جيرهبندي بنزين، تعطيلي خودروسازي و محدوديت تردد خودروهاي شخصي باشيم تا از اين دوران عبور كنيم.
يك كارشناس اقتصادي با بيان اينكه بنزين نداريم، راهكارهاي قيمتي را شكستخورده خواند و گفت: بايد واقعيت را بپذيريم و به دنبال رياضت اقتصادي و همچنين جيرهبندي بنزين، تعطيلي خودروسازي و محدوديت تردد خودروهاي شخصي باشيم تا از اين دوران عبور كنيم.
جمشيد عدالتيان در گفتوگو با ايلنا، در ارزيابي سناريوهاي احتمالي براي بنزين اظهار داشت: هرگونه تصميمگيري در مورد بنزين روي بودجه خانوار و قيمت حمل و نقل تاثير دارد.
وي با اشاره به بالا بودن مصرف بنزين در كشور تصريح كرد: يكي از دلايل مصرف زياد؛ طولاني بودن فاصله شهرها است كه مصرف بنزين را افزايش ميدهد. يكي از برنامههاي دولتها براي كنترل مصرف؛ همواره افزايش قيمت بوده اما واقع امر اينكه هر نوع تغيير در نرخ سوخت روي نرخ حمل و نقل و در نتيجه تمامي كالاها به سرعت تاثير خود را نشان ميدهد.
اين كارشناس حوزه اقتصاد گفت: درخصوص افزايش قيمت به عنوان راهي براي كنترل مصرف از يكسو بايد اثرات تورمي را درنظر بگيريم و ازسوي ديگر اينكه اگر نرخ سهميهاي به ۵ هزار تومان هم برسد نه هزينه توليد و پالايش و حمل بنزين و نه هزينه جايگاه را پوشش ميدهد. وي با ذكر مثالي در مورد تصميمات ارزي بيان كرد: طي تجربه اصلاحات مربوط به ارز گفته شد كه ارز تكنرخي شده يا ارز ترجيحي را جمعآوري ميكنند و افزايش هزينههايي كه از اين مسير بهوجود ميآيد را بهصورت كالابرگ به خانوادهها برميگردانيم اما عملا شاهد بوديم كه با شكست مواجه شد يا زمان دولت احمدينژاد گفته شد بنزين را گران ميكنيم و در مقابل به هر فرد ماهانه ۵۰ دلار ميدهيم اما اكنون ارزش اين يارانه در حد ۵ دلار كاهش يافته است. بنابراين اين مدل عملا با شكست مواجه ميشود.
عدالتيان تاكيد كرد: بهترين مدل در دنيا واقعي كردن قيمتها است، اكنون در بسياري كشورها نه تنها به بنزين يارانه نميدهند بلكه ماليات هم ميگيرند مثلا در كشور آلمان ۳۵ درصد قيمت بنزين را دولت ماليات ميگيرد در ايران برعكس است و اين منطقي نيست.
وي اظهار داشت: يكي از راهكارهايي كه ازسوي مسوولين مطرح ميشود افزايش نرخ پلكاني است به اين ترتيب كه هركس مصرف بيشتري داشته باشد بايد پول بيشتري هم پرداخت كند در صورتي كه بسياري از دارندگان خودرو كه مصرف بالايي هم دارند از اقشار پايين جامعه هستند كه با خودرو مسافركشي و درآمد كسب ميكنند، يعني اين افراد نسبت به كساني كه خودروي گرانقيمت برقي دارند مصرف بالاتري دارند به همين دليل به راحتي نميتوان در مورد بنزين تصميم گرفت.
اين عضو اتاق بازرگاني خاطرنشان كرد: موضوع ديگر اينكه شجاعت لازم را نيز ازسوي مسوولين شاهد نيستيم كه قيمت را واقعي كند تنها راه اينكه متوسط درآمد در هر ليتر بنزين بالا برود كه نتيجه آن نيز تاثيرگذاري روي تورم و قيمت تمام شده كالا و خدمات و حمل و نقل است. وي افزود: در بسياري از كشورهاي با درآمد و رشد اقتصادي پايين مثل كرهشمالي حمل و نقل عمومي مترو و اتوبوس را گسترش ميدهند و خودروي شخصي كمتر در دسترس مردم است ما نيز بايد همين مسير را برويم يعني استفاده از خودروي شخصي را ممنوع يا حداقل محدود كنيم تا مصرف بنزين كاهش بايد. عدالتيان تاكيد كرد: بايد قاطع باشيم واقعيت اين است كه اكنون دوراني نيست كه وضع مالي كشور خوب باشد امروز ما بايد به نحوي بهدنبال بازار سوسياليستي باشيم در نتيجه آخرين راهحل اين است كه حمل و نقل عمومي را گسترش دهيم و استفاده از خودروي شخصي را ممنوع يا محدود كنيم. وي با يادآوري اينكه وضع مالي كشور خوب نيست، گفت: كشور ما اكنون توان واردات و توليد بيش از اين سوخت را ندارد بايد به سمت رياضت اقتصادي برويم، بايد به سمت توسعه قطار و اتوبوس شهري و بينشهري برويم و استفاده از خودروي شخصي را ممنوع يا به دو روز استفاده در هفته كاهش دهيم و درنهايت جيرهبندي سوخت اعمال كنيم، همانند زماني كه در اروپا دچار بحران بنزين بود.
اين كارشناس اقتصادي با بيان اينكه براي كنترل مصرف بنزين بايد ممنوعيت را در دستور كار قرار دهيم، به مصرف بالاي بنزين در خودروهاي داخلي اشاره و تصريح كرد: نميتوانيم به اين شكل ادامه دهيم بايد بپذيريم كه ما امروز كشور فقيري هستيم و واردات صادرات متوقف است امكان تامين سوخت از خارج از كشور ميسر نيست، بنابراين بايد رفتارمان را تغيير دهيم و اداي يك كشور مرفه را درنياوريم. بايد واقعيت را بپذيريم، بايد به عنوان يك كشور فقير جيرهبندي را در دستور كار قرار دهيم. عدالتيان بيان كرد: چگونه كشوري مثل پاكستان و افغانستان يك دلار پول بنزين پرداخت ميكنند در كشور ما توان پرداخت ۱۵ هزار تومان براي بنزين وجود ندارد؟ ما امروز در شرايطي هستيم كه بايد مدل كرهشمالي زندگي كنيم، يعني خودروي شخصي را حذف كنيم.
وي افزود: چندين سال است كه وقتي بنزين گران ميشود روش توزيع يارانه دنبال كردهايم كه نتيجه آن همواره تورم بوده است. يا گفته ميشود كه نرخ را پلكاني افزايش دهيم كه اين روش هم سالهاست معطل مانده است، بنابراين تنها راهكار اينكه بايد واقعيت را قبول كنيم خودروهاي توليد داخل مصرف سوخت بالايي دارند و دو برابر يك خودروي خارجي مصرف دارند. خودروي برقي هم در ايران بهطور گسترده امكان ندارد، بنابراين بهتر است با خودمان روراست باشيم تنها راه باقي مانده اينكه استفاده از خودروي شخصي را محدود و سهميه سوخت هر خودرو را نيز به يكسوم كاهش دهيم.
اين كارشناس اقتصادي با بيان اينكه با جيب خالي نميتوانيم اداي يك كشور پولدار را دربياوريم، متذكر شد: بايد قبول كنيم مقاومت هزينه دارد و بايد اين هزينه را بپردازيم همه مدلها غير از محدوديت تردد خودروهاي شخصي مردود است.
وي گفت: تا امروز هيچ دولتي جرات گفتن واقعيت و عمل به آن را نداشته است ولي وقتي بنزين نداريم راهي جز جيرهبندي نداريم. گران كردن فايده ندارد چون بنزيني نداريم كه بفروشيم، با گران كردن مصرف كم نميشود چون به هرحال مردم مجبورند بنزين را خريداري كرده و جابهجا شوند بايد به سمت مدل كشورهاي سوسياليستي قديم مثل كوبا، كرهشمالي يا افغانستان و پاكستان برويم.
