زيرساخت فناوري اطلاعات؛ سرمايهاي كه تا زمان بروز بحران ديده نميشود
منصور كاظمنژاد، كارشناس بازار سرمايه نوشت: صنعت بازار سرمايه را امروز نميتوان بدون فناوري اطلاعات تصور كرد. اگر تا چند سال پيش فناوري اطلاعات صرفاً يك واحد پشتيبان محسوب ميشد، امروز تقريباً تمام فرآيندهاي اصلي يك كارگزاري، از معاملات برخط و مديريت ريسك گرفته تا احراز هويت، ارتباط با سامانههاي سازمان بورس، خدمات مشتريان، امنيت اطلاعات، گزارشدهي، ارتباطات داخلي و حتي تصميمگيريهاي مديريتي، به زيرساختهاي فناوري اطلاعات وابسته است.
صداي بورس| منصور كاظمنژاد، كارشناس بازار سرمايه نوشت: صنعت بازار سرمايه را امروز نميتوان بدون فناوري اطلاعات تصور كرد. اگر تا چند سال پيش فناوري اطلاعات صرفاً يك واحد پشتيبان محسوب ميشد، امروز تقريباً تمام فرآيندهاي اصلي يك كارگزاري، از معاملات برخط و مديريت ريسك گرفته تا احراز هويت، ارتباط با سامانههاي سازمان بورس، خدمات مشتريان، امنيت اطلاعات، گزارشدهي، ارتباطات داخلي و حتي تصميمگيريهاي مديريتي، به زيرساختهاي فناوري اطلاعات وابسته است.به بيان ديگر، كارگزاريها امروز بيش از هر زمان ديگري IT Driven هستند؛ يعني تداوم كسبوكار آنها به عملكرد صحيح زيرساختهاي فناوري اطلاعات وابسته است.با وجود اين واقعيت، هنوز در بسياري از سازمانها، زيرساخت فناوري اطلاعات تا زماني كه بدون مشكل در حال ارايه خدمت است، كمتر ديده ميشود. اين موضوع شايد بزرگترين چالش مديران فناوري اطلاعات باشد.سرورها، تجهيزات شبكه، فايروالها، سامانههاي مانيتورينگ، سيستمهاي پشتيبانگيري، مراكز داده، تجهيزات ذخيرهسازي، سامانههاي امنيتي و دهها سرويس حياتي ديگر، هر روز بدون آنكه ديده شوند در حال ارايه خدمت هستند. اما كافي است تنها چند دقيقه اختلال در يكي از اين بخشها ايجاد شود تا تمام سازمان تحت تأثير قرار گيرد.به همين دليل معتقدم ارزش واقعي زيرساخت، زماني مشخص ميشود كه ديگر در دسترس نباشد؛ در حالي كه فلسفه سرمايهگذاري در فناوري اطلاعات، جلوگيري از رسيدن به همين نقطه است.خوشبختانه طي حدود يك دهه گذشته، با آغاز فعاليت مركز امنيت اطلاعات بازار سرمايه (مكنا)، شاهد تغيير نگاه قابل توجهي نسبت به امنيت اطلاعات در صنعت بازار سرمايه بودهايم. تدوين سند جامع امنيت اطلاعات، الزامات امنيتي، ارزيابيهاي تخصصي و فرهنگسازي در حوزه امنيت سايبري باعث شده است بسياري از نهادهاي مالي مسير ارتقاي بلوغ امنيت اطلاعات را با جديت بيشتري دنبال كنند.امروز استفاده از راهكارهايي مانند SIEM، مراكز عمليات امنيت (SOC)، مديريت متمركز لاگها، سامانههاي مانيتورينگ، مديريت آسيبپذيري، نسخههاي پشتيبان امن و معماريهاي مقاوم، ديگر يك انتخاب لوكس نيست؛ بلكه بخشي از الزامات تداوم كسبوكار محسوب ميشود.اما در كنار تجهيزات، نرمافزارها و استانداردها، نبايد مهمترين سرمايه هر سازمان را فراموش كنيم؛ نيروي انساني متخصص.تجربه ۱۶ سال فعاليت در حوزه امنيت و فناوري اطلاعات كارگزاريها و ساير نهادهاي مالي به من نشان داده است كه موفقترين پروژههاي فناوري اطلاعات، الزاماً پروژههايي نبودهاند كه بيشترين بودجه را در اختيار داشتهاند؛ بلكه پروژههايي موفق بودهاند كه مديران ارشد سازمان به تخصص و جايگاه تيم فناوري اطلاعات اعتماد كرده و آن را در اولويت قرار داده اند.
مدير امنيت و فناوري اطلاعات در يك كارگزاري، صرفاً مسوول نگهداري شبكه يا سرورها نيست. او با تقريباً تمام واحدهاي سازمان در ارتباط است؛ از معاملات، مديريت ريسك، عمليات، مالي، منابع انساني و امور مشتريان گرفته تا واحدهاي نظارتي و مديرعامل. بسياري از تصميمات راهبردي سازمان، امروز بدون در نظر گرفتن الزامات فناوري اطلاعات و امنيت سايبري، عملاً قابل اجرا نيست.
به همين دليل، ارتباط مستقيم، مستمر و موثر ميان مديرعامل و مدير امنيت و فناوري اطلاعات، ميتواند نقش تعيينكنندهاي در موفقيت سازمان داشته باشد. اين ارتباط باعث ميشود تصميمهاي مديريتي با شناخت بهتر از ريسكهاي فناوري، الزامات امنيتي و نيازهاي زيرساختي اتخاذ شوند و از سوي ديگر، واحد فناوري اطلاعات نيز بتواند برنامههاي توسعهاي خود را در راستاي اهداف كسبوكار تنظيم كند.
از سوي ديگر، يكي از چالشهاي جدي صنعت، حفظ و توسعه نيروي انساني متخصص است. افزايش پيچيدگي تهديدات سايبري، توسعه فناوريهاي نوين، مهاجرت به زيرساختهاي ابري، الزامات نظارتي و نياز روزافزون به خدمات پايدار، همگي ايجاب ميكنند كه سازمانها بيش از گذشته روي آموزش، حفظ و توانمندسازي سرمايه انساني خود سرمايهگذاري كنند.
زيرساخت قدرتمند بدون نيروي متخصص، تنها مجموعهاي از تجهيزات گرانقيمت است؛ همانگونه كه نيروي متخصص بدون حمايت مديران ارشد، نميتواند ظرفيت واقعي خود را در خدمت سازمان قرار دهد.
به اعتقاد من، امروز زمان آن رسيده است كه نگاه به فناوري اطلاعات در صنعت بازار سرمايه از يك واحد پشتيبان، به يك شريك راهبردي كسبوكار تغيير كند. آينده اين صنعت نه فقط به سرمايه مالي، بلكه به امنيت سايبري، پايداري خدمات، زيرساختهاي قابل اتكا و تصميمگيري مبتني بر فناوري وابسته است.
بيترديد مديران عاملي كه امروز سرمايهگذاري در زيرساخت، امنيت اطلاعات و نيروي انساني متخصص را در اولويت قرار دهند، فردا سازماني پايدارتر، امنتر و قابل اعتمادتر خواهند داشت.