كمبود ذخاير گاز و ديزل براي زمستان اروپا تهديدكننده شد
كاهش عرضه جهاني نفت و گاز، به دليل وابستگي قابل توجه اروپا به واردات انرژي، اين منطقه را در مسير زمستاني دشوار در سال جاري قرار ميدهد؛ به ويژه كه گاز موجود در ذخاير بسيار كمتر از حد مجاز است و كمبود ديزل، امنيت تامين سوخت نفت كوره را در فصل سرما تهديد ميكند.
كاهش عرضه جهاني نفت و گاز، به دليل وابستگي قابل توجه اروپا به واردات انرژي، اين منطقه را در مسير زمستاني دشوار در سال جاري قرار ميدهد؛ به ويژه كه گاز موجود در ذخاير بسيار كمتر از حد مجاز است و كمبود ديزل، امنيت تامين سوخت نفت كوره را در فصل سرما تهديد ميكند.
به گزارش ايسنا، نخستين نشانههاي هشدار در اوايل ماه مارس آشكار شد؛ زماني كه در پي تجاوز امريكا و رژيم صهيوني به ايران، زيرساختهاي صادرات گاز طبيعي مايع (الانجي) قطر دچار اختلال شد و اين كشور خليجفارس ناچار شد براي صادرات خود وضعيت «فورس ماژور» اعلام كند. اروپا و بهطور خاص اتحاديه اروپا، از زمان پايان واردات گاز روسيه از طريق خط لوله در بحبوحه تحريمهاي مرتبط با جنگ اوكراين، به شدت به واردات گاز مايع وابسته است. اين وابستگي باعث شده كه هزينه واردات گاز به اين منطقه بهطور قابل توجهي افزايش يابد و گاز مايع قطري گزينه ارزانتري بود. با اين اوصاف، اتحاديه اروپا كه طبق آمار رسمي يورواستات، حدود ۲۱ درصد از انرژي خود را از گاز طبيعي تامين ميكند، بايد بيشتر به گاز مايع امريكا متكي شود و اين بسيار گران است. شركت وود مكنزي اخيرا گزارش داد كه قيمت پايه گاز در اتحاديه اروپا از اواسط ژوئن ۵۰ درصد افزايش يافته است و خاطرنشان كرد كه «ذخاير گاز فقط كمي بالاتر از ۵۰ درصد پر شده كه براي اين وقت از سال، سطح بيسابقهاي است و نگرانيهايي را در مورد ميزان گازي كه اروپا ميتواند پيش از فصل تقاضاي گرمايش زمستاني ۲۰۲۷-۲۰۲۶ تامين كند، ايجاد ميكند.»
به احتمال زياد به دليل اين تحولات قيمت، واردات الانجي به اروپا كاهش يافته است، آن هم در حالي كه اين فصل، فصل فعال پر كردن مجدد مخازن باشد. طبق آمار شركت كپلر كه رويترز به آن استناد كرده است، ماه جاري، واردات اين سوخت فوق سرد ۶.۳ ميليون تن پيشبيني ميشود كه كمترين ميزان از سپتامبر ۲۰۲۴ خواهد بود.
در همين حال، وود مكنزي هشدار داد كه اگر واردات الانجي با روند فعلي ادامه يابد، اتحاديه اروپا تا نوامبر كه فصل تقاضا براي گرمايش رسما آغاز ميشود، تنها ۷۵ درصد از ذخاير گاز خود را خواهد داشت. اين رقم بهطور قابل توجهي كمتر از هدف ۹۰ درصدي است كه بروكسل در سال ۲۰۲۲ براي كشورهاي عضو خود تعيين كرده بود. اخيرا رهبري اتحاديه اروپا اعلام كرد كه در پاسخ به چالشهاي عرضه، اهداف ذخيرهسازي گاز در ماه نوامبر را كاهش خواهد داد، اما كاهش اين هدف، وضعيت امنيت عرضه را بهبود نميبخشد. تحليلگران غربي دوست دارند يادآوري كنند كه حتي با آخرين افزايش قيمتهاي مرتبط با جنگ، قيمت گاز در اتحاديه اروپا بسيار پايينتر از سال ۲۰۲۲ است، اما اين بدان معنا نيست كه اين قيمتها عادي هستند. در واقع، با وجود اينكه قيمتها از اوج خود در سال ۲۰۲۲ فاصله دارند، صنايع و خانوارهاي اروپايي چهار سال است كه با هزينههاي انرژي دست و پنجه نرم ميكنند.
قيمت گاز ميتواند و احتمالا بيشتر افزايش مييابد، زيرا تامين گاز براي زمستان يك موضوع ترجيحي نيست، بلكه يك امر ضروري است. با وجود تمام تلاشهايي كه براي ساخت نيروگاههاي بادي و خورشيدي به عنوان جايگزيني براي توليد برق از طريق بار پايه انجام ميشود، صنايع اتحاديه اروپا هنوز بخش قابل توجهي از برق خود را از گاز دريافت ميكنند و گاز ۳۰ درصد از نيازهاي گرمايشي خانوار را نيز تامين ميكند. در عين حال، عرضه سوختها نيز، به ويژه ديزل، در حال كاهش است. فايننشال تايمز اوايل ماه جاري، به نقل از آمريتا سن از شركت «انرژي اسپكتس» نوشت: «ما مدتي است كه هشدار ميدهيم: بازارهاي محصولات [يعني ديزل و ساير سوختها] بسيار محدودتر از بازارهاي نفت خام هستند.»
«انرژي اسپكتس» تنها شركت تحليلي نيست كه اين هشدارها را صادر ميكند. در حالي كه اكثر ناظران بر جريان نفت خام از خليج فارس تمركز دارند، برخي خاطرنشان كردهاند كه اين منطقه سوختهاي پالايش شده زيادي نيز صادر كرده است. اين سوختها اكنون از بين رفتهاند و بقيه جهان ظرفيت پالايشگاهي محدودي و همچنين، عرضه نفت خام محدودتري دارند. علاوه بر اين، حملات پهپادي اوكراين به پالايشگاههاي روسيه باعث ممنوعيت صادرات ديزل شد و طبق دادههاي منتشره در فايننشال تايمز، روسيه با حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار بشكه در روز صادرات، يكي از بزرگترين صادركنندگان ديزل است.
جانيو شاه، تحليلگر شركت «ريستاد انرژي» به فايننشال تايمز گفت: «اين حجم از نظر تعادل جهاني عرضه و تقاضا قابل توجه است، زيرا كشورهاي مقصد فعلي اكنون براي حجمي كه اروپا جذب ميكند نيز رقابت خواهند كرد.» او به تكرار وضعيت الانجي براي اتحاديه اروپا اما در مورد ديزل اشاره كرد كه سوختي ضروري براي هر اقتصادي است، حتي كشورها كه مصمم به برقيسازي هستند.
ذخاير ديزل در اروپا حتي از ذخاير گاز هم كمتر است. طبق گزارش رويترز، در واقع، ديزل موجود در ذخاير از سال ۲۰۲۲، در پايينترين حد قرار دارد و در همين حال، ذخاير ديزل در امريكا نيز بهطور قابل توجهي كاهش يافته است،