از واگنهاي چيني تا دوچرخههايي كه هنوز در راهاند
مديريت شهري تهران در حالي از پيشرفت پروژهها، تحول حملونقل، حل بحران پسماند و افزايش درآمدهاي پايدار سخن ميگويد كه بسياري از اين وعدهها همچنان در مرحله اجرا قرار دارند؛ فاصله ميان اعلام برنامه و لمس نتيجه، همچنان مهمترين چالش پيش روي پايتخت است
مديريت شهري تهران در حالي از پيشرفت پروژهها، تحول حملونقل، حل بحران پسماند و افزايش درآمدهاي پايدار سخن ميگويد كه بسياري از اين وعدهها همچنان در مرحله اجرا قرار دارند؛ فاصله ميان اعلام برنامه و لمس نتيجه، همچنان مهمترين چالش پيش روي پايتخت است
در شهري كه هر روز با بحرانهاي انباشتهاي مانند ترافيك، آلودگي هوا، فرسودگي ساختمانها، كمبود ناوگان حملونقل عمومي و مشكلات زيستمحيطي دستوپنجه نرم ميكند، مديران شهري از مجموعهاي از برنامههاي بزرگ براي تغيير چهره تهران سخن ميگويند؛ از ورود واگنهاي جديد مترو و توسعه مسيرهاي دوچرخه گرفته تا تحول آرادكوه، نوسازي بافتهاي فرسوده، افزايش درآمدهاي پايدار و ايجاد زيرساختهاي جديد مديريت بحران. اما در سوي ديگر، تجربه شهروندان نشان ميدهد بسياري از اين طرحها هنوز فاصله قابل توجهي با نتيجه ملموس دارند.نشست خبري اخير سخنگوي شهرداري تهران بار ديگر اين پرسش را مطرح كرد كه آيا تهران بيش از آنكه با كمبود برنامه مواجه باشد، با مشكل زمانبندي، اجرا و تبديل وعدهها به دستاورد واقعي روبرو است؟
واگنهاي چيني وعدهاي كه هنوز به ايستگاه تهران نرسيده است
يكي از مهمترين محورهاي اظهارات عبدالمطهر محمدخاني، موضوع خريد واگنهاي مترو از چين بود؛ پروژهاي كه طي سالهاي اخير بارها درباره آن وعده داده شده اما هنوز بخش مهمي از آن به مرحله بهرهبرداري نرسيده است.سخنگوي شهرداري تهران با اشاره به مشكلات ايجادشده در مسير واردات واگنها گفت: اشكالاتي در موضوع واردات رامهاي واگنهاي مترو از كشور چين ايجاد شده بود كه در حال حاضر مسير در حال باز شدن است تا اين روند ادامه يابد.او افزود: با كمك وزارت امور خارجه و بانك مركزي و همكاري طرف چيني در ماههاي آينده سري اول رامها وارد كشور خواهد شد. واردات زميني يكي از مباحث بود و اميدواريم با سريعترين روش ممكن اين اتفاق بيافتد.اين وعده در شرايطي مطرح ميشود كه كمبود واگن يكي از اصليترين مشكلات شبكه مترو تهران است. افزايش فاصله حركت قطارها و ازدحام خطوط، سالهاست به بخشي از تجربه روزانه شهروندان تبديل شده و هر تأخير در ورود تجهيزات جديد، فشار بيشتري بر سيستم حملونقل عمومي وارد ميكند .
پروژههاي عمراني در جنگ افتخار مديريتي يا معيار ناكافي؟
محمدخاني در ابتداي نشست تلاش كرد بر تداوم فعاليتهاي عمراني شهرداري در شرايط بحراني تأكيد كند.او گفت: ساخت و ساز و تكميل پروژههاي شهر تهران در ايام جنگ متوقف نشد.سخنگوي شهرداري تهران با اشاره به پروژههاي حكيم-تعاون و تقاطع شبدري شهر آفتاب اظهار كرد: پروژه بزرگ حكيم تعاون اصلاح بسيار جدي در روندهاي ترافيكي شمال غرب تهران انجام داد، در شهر آفتاب هم تقاطع شبدري افتتاح شد كه اينها پروژههاي بزرگي هستند.محمدخاني همچنين اعلام كرد: سر جمع ۳۵۰۰ ميليارد ارزش اين هفت پروژه است كه در شرايط جنگي انجام شد.با وجود اهميت تداوم پروژههاي عمراني، كارشناسان شهري معتقدند موفقيت مديريت شهري تنها با تعداد پروژههاي افتتاحشده سنجيده نميشود؛ بلكه ميزان تأثيرگذاري آنها بر مشكلات اصلي شهر مانند كاهش ترافيك، آلودگي و افزايش كيفيت زندگي معيار اصلي ارزيابي است.
بهشت زهرا؛ پايان ظرفيت يا بحران رسانهاي؟
موضوع ظرفيت آرامستان اصلي تهران نيز از ديگر محورهاي نشست بود. در سالهاي اخير نگرانيهايي درباره پايان ظرفيت بهشت زهرا مطرح شده بود، اما سخنگوي شهرداري اين موضوع را رد كرد.محمدخاني گفت: در فرايند فعلي سازمان بهشت زهرا (س) و موقعيت كنوني هيچ مشكلي وجود ندارد و تكميل ظرفيت، شايعاتي است كه هرچند وقت يكبار تكرار ميشود.او درباره عملكرد كاركنان بهشت زهرا در دوران جنگ نيز اظهار كرد: پرسنل بهشت زهرا (س) يك فعاليت انساني و جهادي را در ايام جنگ انجام دادند و به رغم مشكلات موجود، امور تدفين بيش از هزار و ۲۰۰ شهيد شهر تهران را در معراج شهدا به عنوان يك مجموعه جديد انجام دادند.در عين حال، شهرداري از توسعه ظرفيتهاي جديد آرامستانها خبر داده است؛ موضوعي كه نشان ميدهد حتي با وجود رد شايعات درباره بحران فوري، برنامهريزي براي آينده همچنان ضروري است.
دفاع شهرداري از يك تصميم جنجالي
يكي ديگر از موضوعات مطرحشده، انتقادهايي درباره استفاده شهرداري از ظرفيتهاي شهر براي تأمين هزينهها در شرايط جنگي بود.محمدخاني در پاسخ به اين انتقادها گفت: اظهارات رسمي و صريح وزارت راه درباره تراكمفروشي شهرداري براي تأمين مخارج جنگ را نديدهام و اين موضوع را نيز رد ميكنم.او ادامه داد: شهرداري تهران اين موضوع را به صورت داوطلبانه انجام داد و از طرف مديران وزارت راه همكاري بسيار خوبي را تجربه كرديم.سخنگوي شهرداري تأكيد كرد: ايده ابتكاري كه شهردار تهران در جلسه هيات دولت مطرح كرد معني تراكمفروشي ندارد و استفاده از ظرفيتهاي شهر تهران براي حل مشكلات شهروندان است.محمدخاني افزود: اگر اين موضوع اشكالي دارد چرا به ساير شهرها ابلاغ شد؟ تجربه ما اين است كه بابت اين اقدامات از شهرداري تشكر هم شده است.اين دفاع در حالي مطرح ميشود كه مساله نحوه تأمين درآمدهاي شهرداري تهران همواره يكي از بحثهاي اصلي مديريت شهري بوده است؛ زيرا وابستگي به درآمدهاي ساختماني در گذشته، انتقادهايي درباره تغييرات كالبدي شهر ايجاد كرده بود.
دوچرخه اشتراكي حذف شد چون زيرساخت نبود؟
بازگشت يا عدم بازگشت دوچرخههاي اشتراكي، يكي از موضوعات مورد توجه شهروندان بود. شهرداري معتقد است مشكل اصلي نه كمبود دوچرخه، بلكه نبود زيرساخت مناسب است.محمدخاني گفت: عميقاً فكر ميكنيم مساله توسعه حملونقل دوچرخه به عنوان مد حملونقل پاك، عرضه دوچرخه در خيابانهاي شهر نيست زيرا تجارب شكستخورده در اين خصوص وجود دارد.او ادامه داد: دليل اين شكست فراهم نبودن بستر و زيرساخت و مسير دوچرخه است، بسياري از گذرگاهها مناسب دوچرخه نيست.سخنگوي شهرداري تهران اعلام كرد: به همين دليل به صورت واقعي ۴۷ كيلومتر مسير دوچرخه در منطقه دو شهر تهران احداث شد و با برنامهاي كه داريم اين ۴۷ كيلومتر به ۱۰۰ كيلومتر خواهد رسيد.اين استدلال اگرچه از نگاه برنامهريزي شهري قابل دفاع است، اما منتقدان معتقدند حذف ناوگان اشتراكي پيش از تكميل شبكه مسيرها، باعث عقبنشيني يك شيوه حملونقل پاك از زندگي روزمره شهروندان شد.
كلانتريها، ايمني شهري و آزمون طرح تفصيلي
در موضوع جانمايي كلانتريها و انتقاد كارشناسان نسبت به برخي مكانها، شهرداري از هماهنگي جديد با نيروي انتظامي خبر داد.محمدخاني گفت: راهكار كارشناسي و عالمانه بر مبناي دادههاي شهرسازي براي اين كار وجود دارد.سخنگوي شهرداري تهران افزود: يك تفاهم با فرماندهي انتظامي در ذيل طرح تفصيلي انجام شد و ظرفيتهاي جديدي در طرح جامع و طرح زيرسطحي شهر تهران صورت گرفت تا جانمايي و بازنمايي جديدي براي اين كلانتريها داشته باشيم.او همچنين تأكيد كرد: طراحي از طرف نيروي انتظامي است و شهرداري نيز مثل هميشه كمك خواهد كرد.اين اظهارات نشان ميدهد مساله جانمايي خدمات عمومي در تهران بيش از گذشته نيازمند هماهنگي ميان دستگاهها و توجه جدي به اصول شهرسازي است.
آرادكوه چند مسير براي يك بحران قديمي
بحران پسماند و مشكلات آرادكوه نيز همچنان يكي از پروندههاي باز مديريت شهري است.محمدخاني درباره رويكرد شهرداري گفت: شهرداري و شهردار تهران در بسياري از حوزهها يك رويكرد تركيبي را اعمال ميكند.سخنگوي شهرداري تهران افزود: در بسياري از حوزهها دچار عقبماندگيهاي جدي هستيم و لازم است براي شتاببخشي به اصلاحات و تحول در حل مسائل شهر همه مسيرها را طي كنيم.او درباره راهكارهاي مديريت پسماند توضيح داد: چندين مجموعه دانشبنيان پيشنهاداتي داشتند كه در اين زمينه مشاركت كنند و كمك كند كه ما استقبال كرديم.محمدخاني همچنين گفت: يكي از اقدامات همكاري با يو.ان.دي.پي بود كه يك مناقصه بينالمللي با آنها و شهرداري برگزار شد.سخنگوي شهرداري تهران افزود: يك شركت يوناني برنده اين مناقصه شده كه اين شركت تجارب ارزشمند متعددي در كلانشهرهاي دنيا دارد.او ادامه داد: همزمان شهردار تهران مذاكرات مفصلي را با طرف چيني براي خريد زبالهسوز چيني داشته است و به موازات آن يك كار عملي را با يك شركت دانشبنيان داخلي پيگير هستيم.اما تجربه پروژههاي بزرگ شهري نشان ميدهد تعدد مسيرها زماني موفقيتآميز است كه در نهايت به تصميم نهايي و اجراي سريع منجر شود.سخنان سخنگوي شهرداري تهران نشان ميدهد مديريت شهري مجموعهاي گسترده از پروژهها و برنامهها را در دستور كار دارد؛ از مترو و دوچرخه گرفته تا پسماند، انرژي، نوسازي و مديريت بحران.اما مساله اصلي تهران امروز نه كمبود طرح، بلكه فاصله ميان طرح و نتيجه است. شهروندان بيش از آنكه به فهرست پروژههاي آينده نگاه كنند، منتظر تغييراتي هستند كه در زندگي روزمره احساس شود؛ واگنهايي كه واقعاً وارد خطوط شوند، دوچرخههايي كه واقعاً قابل استفاده باشند، هوايي كه پاكتر شود و شهري كه ايمنتر زندگي شود.تهران بيش از هر چيز به مديريتي نياز دارد كه وعدهها را از روي كاغذ به خيابان بياورد؛ چرا كه معيار نهايي شهروندان، نه تعداد برنامهها، بلكه ميزان تغيير در كيفيت زندگي آنهاست.
