بازگشت اميد به تالار شيشهاي
بازار سهام دوباره تصويري جديد از خود به نمايش گذاشت و شاهد تزريق جاني دوباره در اين بازار بوديم. بازار پس از اصلاح روزهاي اخير به نظر ميرسد كه اكنون درحال عبور از دل بحرانهاست و احتمالا شاهد ادامهدار شدن اين روند صعودي باشيم.
بازار سهام دوباره تصويري جديد از خود به نمايش گذاشت و شاهد تزريق جاني دوباره در اين بازار بوديم. بازار پس از اصلاح روزهاي اخير به نظر ميرسد كه اكنون درحال عبور از دل بحرانهاست و احتمالا شاهد ادامهدار شدن اين روند صعودي باشيم.
تالار شيشهاي معاملات به واسطه بحران و تنشهاي سياسي روند نوساني وحتي سرخ داشت؛ اما روز گذشته با انتشار اخبار مثبت توانست تغيير روند دهد و دوباره سبزپوش شود. البته باز شدن نمادهايي كه به واسطه مجامع بسته شدند بودند نيز در تغيير روند تاثير بسزايي داشت.
به عقيده كارشناسان در فضاي فعلي اقتصاد، آنچه بيش از هر عامل ديگري ميتواند به آرامتر شدن شرايط و بازگشت نسبي تعادل به بازارها كمك كند، كاهش نااطميناني است. هر نشانهاي كه حاكي از حركت تنشهاي منطقهاي به سمت مديريت شرايط، بازدارندگي كنترلشده يا ميانجيگري باشد، معمولاً اثر مثبتي بر فضاي عمومي بازارها بر جاي ميگذارد.
همچنين توجه به كيفيت گزارشهاي فصلي شركتها، روند سودسازي بنگاهها و رفتار نقدينگي در بازار سرمايه نيز اهميت ويژهاي دارد. بررسي روند معاملات در هفتههاي اخير نشان ميدهد بازار سهام بيش از گذشته در حال تفكيك ميان صنايع صرفاً خبري و صنايعي است كه از پشتوانه واقعي سودآوري برخوردارند. همين مساله سبب شده نگاه سرمايهگذاران از فضاي هيجاني فاصله بگيرد و بيشتر متوجه شركتهايي شود كه توانستهاند در محيط تورمي، حاشيه سود و كيفيت عملكرد خود را حفظ كنند.
با اين حال، كارشناسان تأكيد دارند كه بازگشت بازار الزاماً به معناي رشد يكدست همه نمادها نخواهد بود. در واقع، بازگشت واقعي و ماندگار بيشتر نصيب سهمهايي ميشود كه از منظر بنيادي، سودده، شفاف و داراي مزيت عملياتي باشند.
بر همين اساس، برخي بر اين باورند كه در شرايط فعلي، چشمانداز روشنتر بازار نه لزوماً براي همه صنايع بزرگ دلاري، بلكه بيشتر براي صنايعي قابل تصور است كه توانستهاند همگام با تورم حركت كنند و افزايش هزينههاي خود را به قيمت فروش منتقل كنند. استقبال بازار از گروههاي غذايي، دارويي، سيماني و زراعتي نيز از همين منطق پيروي ميكند.
اين صنايع بهويژه در فضاي تورمي از مزايايي همچون تقاضاي نسبتاً پايدار و امكان تعديل نرخ فروش برخوردارند. داروييها به دليل نياز مستمر بازار، غذاييها به واسطه مصرف روزمره خانوار، سيمانيها از محل داراييمحوري و ظرفيت رشد نرخ، و زراعتيها به دليل حساسيت كمتر نسبت به ركود عميق مصرف، در حال تبديل شدن به پناهگاههاي محتاطانهتر سرمايه هستند. به تعبير سادهتر، بازار بار ديگر به صنايعي توجه نشان ميدهد كه نهفقط با نرخ ارز، بلكه با تورم داخلي نيز همراستا هستند. در نهايت، آنچه بيش از هر چيز در رفتار اين روزهاي بازار سرمايه ديده ميشود، افزايش حساسيت نسبت به كيفيت سود، پايداري عملكرد و توان تطبيق شركتها با تورم است. از اين منظر، اميد به بازار از بين نرفته، بلكه از يك نگاه هيجاني، به نگاهي بنياديتر و محتاطانهتر تغيير مسير داده است.
بازار از دريچه معاملات
معاملات بورس تهران طي دومين روز كاري هفته در فضايي كاملاً مثبت و تحت سلطه خريداران به پايان رسيد؛ بهطوريكه شاخصهاي اصلي بازار يكي از بهترين عملكردهاي خود در هفتههاي اخير را به ثبت رساندند. كاهش تنشهاي سياسي، ورود قابل توجه نقدينگي تازه به بازار و بازگشايي موفق برخي نمادهاي متوقف، از مهمترين عواملي بودند كه زمينهساز صعود پرقدرت بورس در جريان معاملات روز اخير شدند.
در پايان دادوستدهاي روز مذكور، شاخص كل بورس تهران با جهش ۱۰۷ هزار و ۷۵۶ واحدي، معادل ۲.۲ درصد افزايش، در سطح ۵ ميليون و ۲ هزار و ۲۰۹ واحد ايستاد. اين رشد قابل توجه در حالي رقم خورد كه شاخص هموزن نيز همسو با شاخص كل حركت كرد و با افزايش ۲۹ هزار و ۶۵۸ واحدي، معادل ۲.۱۷ درصد، به ارتفاع يك ميليون و ۳۹۳ هزار و ۵۷۹ واحد رسيد.
بررسي روند معاملات نشان ميدهد كه فضاي عمومي بازار از همان ابتداي شروع دادوستدها با خوشبيني همراه بود و اين خوشبيني بهتدريج در اغلب گروهها گسترش يافت. در اين ميان، نقش برخي نمادهاي مهم و اثرگذار در تقويت روند صعودي بازار قابل توجه بود. سهام بانك ملت يكي از مهمترين نمادهايي بود كه در معاملات روز يكشنبه مورد توجه فعالان بازار قرار گرفت. اين سهم پس از بازگشايي، معاملات خود را با رشد ۱۲ درصدي آغاز كرد و به تنهايي حدود ۱۵ هزار واحد اثر مثبت بر شاخص كل بورس گذاشت. بازگشايي موفق اين نماد و استقبال معاملهگران از آن درنهايت به رشد شاخص كمك شاياني كرد.
علاوه بر اين، عملكرد مناسب نمادهاي بازگشاييشده سبب شد روند صعودي بازار شتاب بيشتري بگيرد و معاملهگران با اعتماد بالاتري در سمت خريد ظاهر شوند. در واقع، تركيب بازگشاييهاي موفق با كاهش نسبي ريسكهاي سياسي، بستري فراهم كرد تا جريان تقاضا در بازار تقويت شود و شاخصها با قدرت بيشتري به مسير صعودي بازگردند.
همچنين آمار معاملات نيز بهخوبي از برتري محسوس خريداران در بازار حكايت دارد. ارزش معاملات سهام، حق تقدم و صندوقهاي سهامي به ۲۲ هزار و ۳۳۱ ميليارد تومان رسيد كه رقم قابل توجهي به شمار ميرود و از افزايش تحرك معاملهگران در بازار سهام خبر ميدهد. همزمان، ورود ۶ هزار و ۱۶۰ ميليارد تومان پول حقيقي به بازار ثبت شد؛ رقمي كه يكي از بالاترين سطوح ورود نقدينگي حقيقي در ماههاي اخير محسوب ميشود و ميتواند نشانهاي از بازگشت اعتماد سرمايهگذاران خرد به بورس تلقي شود.
شاخصهاي مربوط به رفتار معاملهگران حقيقي نيز برتري سمت تقاضا را تأييد ميكند. در معاملات روز يكشنبه، سرانه خريد حقيقيها ۱۱۱ ميليون تومان و سرانه فروش آنها ۹۱ ميليون تومان ثبت شد. همچنين نسبت قدرت خريد حقيقيها به فروشندگان به عدد ۱.۲۳ رسيد؛ نسبتي كه بهروشني بيانگر دست برتر خريداران در جريان معاملات روز يكشنبه است. اين ارقام نشان ميدهد كه سرمايهگذاران حقيقي نهتنها حضور فعالي در بازار داشتند، بلكه با انگيزه و اطمينان بيشتري نسبت به فروشندگان اقدام به خريد سهام كردند.
در پايان معاملات، ۶۸۸ نماد در محدوده مثبت به كار خود پايان دادند و تنها ۷۱ نماد با افت قيمت مواجه شدند. چنين آماري بهخوبي نشان ميدهد كه موج تقاضا در بازار روز اخير فراگير بوده و رشد قيمتها در بخش عمدهاي از صنايع و نمادها مشاهده شده است. اين گستردگي در رشد، از منظر تحليلگران اهميت زيادي دارد؛ چرا كه نشان ميدهد بازار با يك حركت محدود و مقطعي در چند سهم بزرگ مواجه نبوده، بلكه كليت بازار تحت تأثير افزايش تقاضا قرار گرفته است.
در بخش سفارشها نيز برتري خريداران كاملاً مشهود بود. ارزش سفارشهاي خريد در پايان بازار به ۱۱ هزار و ۸۹۱ ميليارد تومان رسيد؛ در حالي كه ارزش سفارشهاي فروش تنها يك هزار و ۶۰۶ ميليارد تومان بود. اين فاصله معنادار ميان سفارشهاي خريد و فروش، نشاندهنده عطش بالاي تقاضا و تمايل معاملهگران براي ورود به بازار است. همچنين در پايان معاملات ۵۴۲ نماد با صف خريد مواجه بودند، در حالي كه تنها ۴۰ نماد در صف فروش قرار داشتند. اين نسبت نيز بار ديگر از غلبه كامل تقاضا بر عرضه در بازار روز گذشته حكايت ميكند.
خروج نقدينگي از درآمد ثابت ها
نكته قابل توجه ديگر، خروج نقدينگي از صندوقهاي درآمد ثابت بود. بر اساس دادههاي معاملاتي، طي روز معاملاتي يكشنبه ۲ هزار و ۶۴۲ ميليارد تومان پول از اين صندوقها خارج شد؛ موضوعي كه ميتواند به معناي تغيير موقت ترجيح سرمايهگذاران از ابزارهاي كمريسك به سمت بازار سهام باشد. اين جابهجايي نقدينگي، در صورت تداوم، ميتواند به تقويت روند صعودي بورس در روزهاي آينده نيز كمك كند.
بهطور كلي معاملات روز يكشنبه بازر سهام را ميتوان يكي از پرقدرتترين روزهاي بازار در هفتههاي اخير دانست؛ روزي كه در آن كاهش ريسكهاي سياسي، بازگشايي موفق نمادهاي مهم و ورود سنگين پول حقيقي دست به دست هم دادند تا شاخصها جهش كنند و چهرهاي اميدواركننده از بازار سرمايه به نمايش گذاشته شود. حال بايد ديد اين موج تقاضا در روزهاي آينده نيز تداوم خواهد داشت يا بازار پس از اين صعود پرشتاب، وارد فاز ارزيابي و استراحت كوتاهمدت ميشود.
