مقاومت بورس در برابر تنشها
با وجود افزايش تنشها و شعله ور بودن آتش جنگ شاهد آن بوديم كه بازار سهام توانست در هفته اخير بازدهي مثبتي را ثبت کند و شرايط بهتري را براي سرمايهگذاران رقم بزند. سايه جنگ و تنشهاي نظامي همچنان روي كشور وجوددارد، اين عامل باعث شده كه شاهد نوسان در بازار سرمايه و بازارمالي باشيم.
با وجود افزايش تنشها و شعله ور بودن آتش جنگ شاهد آن بوديم كه بازار سهام توانست در هفته اخير بازدهي مثبتي را ثبت کند و شرايط بهتري را براي سرمايهگذاران رقم بزند. سايه جنگ و تنشهاي نظامي همچنان روي كشور وجوددارد، اين عامل باعث شده كه شاهد نوسان در بازار سرمايه و بازارمالي باشيم. در اصل بازار سرمايه طي هفتههاي گذشته روندي نوساني داشته و نتوانسته رشدي قابل توجه و قابل قبول در كارنامه خود به ثبت برساند. بورس تهران معاملات خود را در هفته اخير با فشار فروش آغاز كرد و تا پايان با نشانههايي از بازگشت تقاضا به پايان رساند. بررسي روند معاملات هفته منتهي به چهارشنبه 31 تير نشان ميدهد كه هرچند نماگر اصلي بازار هنوز زير فشار افتهاي سنگين روزهاي ابتدايي هفته قرار دارد، اما همچنان بارقههاي اميد در بازار ديده ميشود. 4شاخص كل بورس كه در پايان هفته گذشته در سطح 4 ميليون و 893 هزار واحد ايستاده بود، در پايان معاملات روز چهارشنبه به 4 ميليون و 883 هزار واحد رسيد تا در مجموع، كاهش 9 هزار و 856 واحدي را ثبت كند، اين افت برابر با حدود 0.2 درصد بود. اين افت در مقياس هفتگي محدود بود اما بررسي نشان ميدهد كه بازار همچنان نتوانسته از شوك فروشهاي سنگين ابتداي هفته فاصله بگيرد. شاخص كل در ظاهر تنها اندكي عقبنشيني كرده، اما واقعيت اين است كه اين عدد حاصل يك هفته پرنوسان و كشمكش ميان عرضه و تقاضا بوده است. در مقابل، شاخص هموزن مسير متفاوتي را پشت سر گذاشت و با ثبت عملكردي نسبتا بهتر، از يك ميليون و 326 هزار واحد در پايان هفته قبل به يك ميليون و 356 هزار واحد در پايان اين هفته رسيد. به اين ترتيب، اين شاخص حدود 29 هزار و 798 واحد رشد كرد و بازدهي نزديك به 2.25 درصدي را به ثبت رساند. اين شكاف ميان عملكرد شاخص كل و شاخص هموزن نشان ميدهد كه اقبال سرمايهگذاران در روزهاي اخير بيش از آنكه متوجه شركتهاي بزرگ و شاخصساز باشد، به سمت نمادهاي كوچكتر و متوسط سوق پيدا كرده است.
تغيير جريان نقدينگي در بازار
جريان نقدينگي نيز در اين هفته يكي از مهمترين متغيرهايي بود كه تغيير فضاي معاملات را به خوبي منعكس كرد. بازار در دو روز نخست هفته با خروج سنگين پول حقيقي مواجه شد؛ موضوعي كه نشان ميداد بخشي از سهامداران خرد در واكنش به شرايط منفي، ترجيح دادهاند موقتاً از بازار فاصله بگيرند. در روز شنبه، 4 هزار و 855 ميليارد تومان پول حقيقي از بازار خارج شد؛ رقمي سنگين كه از برتري قاطع فروشندگان و ضعف سمت تقاضا خبر ميداد. يكشنبه نيز اين روند ادامه يافت و 2 هزار و 728 ميليارد تومان ديگر از بازار خارج شد تا در مجموع، فقط در دو روز ابتدايي هفته بيش از 7 هزار و 500 ميليارد تومان نقدينگي حقيقي از بازار سهام خارج شود. با اين حال، از روز دوشنبه ورق تا حدي برگشت. بازار كه تا پيش از آن درگير فضاي منفي و فشار عرضه بود، ناگهان با ورود 2 هزار و 951 ميليارد تومان پول حقيقي مواجه شد. اين تغيير، تنها يك نوسان روزانه نبود؛ چرا كه در روز سهشنبه نيز ورود سرمايه حقيقي ادامه يافت و اينبار 3 هزار و 716 ميليارد تومان نقدينگي تازه وارد بازار شد. تداوم اين روند در ميانه هفته، بهويژه پس از آن حجم سنگين خروج پول در روزهاي ابتدايي، براي بسياري از فعالان بازار از اهميت بالايي برخوردار بود؛ زيرا نشان داد بخشي از معاملهگران دوباره به فرصتهاي موجود در سهام اميدوار شدهاند و در قيمتهاي اصلاحشده، به خريد بازگشتهاند. در آخرين روز معاملاتي هفته نيز اگرچه 782 ميليارد تومان پول حقيقي از بازار خارج شد، اما اين رقم در مقايسه با موج سنگين خروج سرمايه در ابتداي هفته بسيار محدودتر بود. در مجموع، خالص خروج پول حقيقي طي اين هفته به حدود يك هزار و 698 ميليارد تومان رسيد؛ عددي كه هرچند همچنان منفي است، اما با توجه بهشدت خروج نقدينگي در دو روز نخست، ميتوان گفت بازار در ادامه هفته توانست بخش مهمي از اين فشار را جبران كند. ارزش معاملات خرد نيز در اين هفته نوسانات قابل توجهي را تجربه كرد؛ نوساناتي كه بازتابي از تغييرات دامنهدار در سطح فعاليت معاملهگران بود. كمترين ارزش معاملات هفته در روز سهشنبه و در سطح 11 هزار و 491 ميليارد تومان ثبت شد. علت اصلي اين كاهش، توقف تعداد زيادي از نمادها به دليل برگزاري مجامع سالانه بود؛ رخدادي كه بهطور طبيعي از حجم معاملات روزانه ميكاهد. با اين حال، پايين بودن ارزش معاملات در آن روز لزوماً به معناي افت اشتياق بازار نبود، چرا كه همزمان، قدرت خريداران و رشد قيمتها در نمادهاي فعال افزايش يافته بود. بيشترين ارزش معاملات خرد هفته در روز يكشنبه و با ثبت 27 هزار و 211 ميليارد تومان رقم خورد. اين سطح از گردش پول، نشاندهنده بالا بودن ميزان دستبه دست شدن سهام در شرايطي بود كه بازار هنوز درگير جو منفي قرار داشت. معمولاً در چنين روزهايي، ارزش معاملات بالا ميتواند از دو منظر تفسير شود كه از يك سو نشانه فشار فروش و جابهجايي سنگين سهام و از سوي ديگر، علامتي از حضور خريداراني كه در حال جمعآوري سهام در قيمتهاي پايينتر هستند. در مورد معاملات اين هفته، به نظر ميرسد هر دو عامل تا حدودي نقش داشتهاند. در روز چهارشنبه نيز ارزش معاملات خرد به 25 هزار و 15 ميليارد تومان رسيد؛ رقمي كه در مقايسه با برخي روزهاي مياني هفته، افزايش محسوسي را نشان ميدهد و ميتواند نشانهاي از بازگشت تدريجي نقدشوندگي به بازار تلقي شود. نقدشوندگي يكي از مهمترين مولفههاي اعتماد در بازار سرمايه است و هر زمان كه حجم معاملات افزايش پيدا كند و امكان خريد و فروش آسانتر شود، معمولاً معاملهگران با اطمينان بيشتري وارد موقعيتهاي جديد ميشوند.
بازگشت تعادل به بازار
بهطور كلي روند معاملات هفته اخير نشان ميدهد كه پس از يك شروع بسيار ضعيف و هيجاني، به تدريج توانست بخشي از تعادل خود را بازيابد. اگرچه افت سنگين نخستين روز معاملاتي هفته همچنان اثر خود را بر شاخص كل حفظ كرده و مانع از ثبت بازدهي مثبت در نماگر اصلي شده است، اما رشد قابل توجه شاخص هموزن، ورود پول حقيقي در ميانه هفته، افزايش قدرت خريداران و بهبود نسبي تقاضا، همگي از آن حكايت دارند كه بازار از فاز ترس مطلق فاصله گرفته است.
بورس كالا در يك نگاه
آمار معاملات بازار فيزيكي بورس كالاي ايران نشان ميدهد در هفته پاياني تير ماه (منتهي به ۳۱ تير ماه) حدود ۲ ميليون و ۹۴۹ هزار تن انواع كالا و محصول به ارزش بالغ بر ۱۳۰ هزار ميليارد تومان معامله شد. همچنين ارزش معاملات ۱۰ شركت برتر به بيش از ۷۳.۳ هزار ميليارد تومان رسيد. برترينهاي بورس كالاي ايران در هفته منتهي به ۳۱ تير ماه براساس ارزش فروش شركتها در بازار فيزيكي به شرح زير است:
فولاد مباركه اصفهان با معامله ۴۱۹ هزار و ۴۸۰ تن انواع ورق فولادي به ارزش ۳۸ هزار ميليارد تومان در رتبه نخست ايستاد. ملي صنايع مس ايران با فروش ۱۵ هزار و ۴۲۰ تن كنسانتره مس، مس كاتد، مس مفتول، سولفور و اكسيد موليبدن به ارزش ۱۵ هزار و ۱۴۳ ميليارد تومان دوم شد.پالايش نفت بندرعباس ۱۰۰ هزار تن وكيوم باتوم و لوب كات سنگين به ارزش ۴ هزار و ۸۷۵ ميليارد تومان فروخت و رتبه سوم را به خود اختصاص داد. پالايش نفت اصفهان با معامله ۵۹ هزار تن وكيوم باتوم، گوگرد گرانوله و لوب كات سبك به ارزش ۲ هزار و ۸۹۸ ميليارد تومان چهارم شد.صبافولاد خليج فارس با معامله ۸۰ هزار تن آهن اسفنجي بريكت به ارزش ۲ هزار و ۸۹۳ هزار و يك ميليارد تومان پنجم شد. نفت پاسارگاد آبادان ۴۰ هزار تن قير به ارزش ۲ هزار و ۶۷۰ ميليارد تومان فروخت و رتبه ششم را كسب كرد.پالايش نفت تهران (تندگويان) با فروش ۳۷ هزار و ۷۱۰ تن وكيوم باتوم، لوب كات سبك و سنگين و گوگرد گرانوله به ارزش يك هزار و ۸۶۵ ميليارد تومان رتبه هفتم را به خود اختصاص داد. مجتمع سرب و روي انگوران با معامله ۲۶ هزار تن خاك روي به ارزش يك هزار و ۶۸۰ ميليارد تومان هشتم شد.فولاد خوزستان ۲۵ هزار و ۷۰ تن تختال، شمش بلوم و آرگون به ارزش يك هزار و ۶۶۷ ميليارد تومان فروخت و نهم شد.پتروشيمي شازند هم با فروش ۹ هزار و ۹۸۰ تن مواد پليمري و شيميايي به ارزش يك هزار و ۶۴۲ ميليارد تومان رتبه دهم را به خود اختصاص داد.
