بورس زير فشار ريسكهاي سيستماتيك
شاخصهاي بازار سهام در آخرين روز كاري هفته حركتي معكوس داشتند و در اين روز شاهد افت شاخص كل و صعود شاخص هم وزن بوديم. بازار سرمايه همچنان تحت تاثير اخبار ژئوپليتيك است و همين موضوع باعث شده شاهد نوسان روزمره در بازار باشيم.
شاخصهاي بازار سهام در آخرين روز كاري هفته حركتي معكوس داشتند و در اين روز شاهد افت شاخص كل و صعود شاخص هم وزن بوديم. بازار سرمايه همچنان تحت تاثير اخبار ژئوپليتيك است و همين موضوع باعث شده شاهد نوسان روزمره در بازار باشيم.
بررسيها نشان ميدهد كه بورس از منظر ارزشگذاري با ريسك جدي و خاصي مواجه نيست و حتي براي سرمايهگذاري بسيار ارزنده است؛ اما مساله اساسي اينجاست که ريسكهاي سيستماتيك اجازه ورود نقدينگي و صعود بازار را نميدهند. به نوعي اين ريسكها تبديل به يك مقاومت جدي در بازار شدهاند.
امسال كشور شرايط نسبتا بدي را تجربه كرد و شاهد شروع جنگ در كشور بوديم، همين موضوع باعث شد كه بسياري از بازارهاي مالي با بازدهي منفي مواجه شدند؛ اما شاهد آن بوديم كه بسياري از شركتهاي بورسي صورت مالي بسيار مثبتي از خود به نمايش گذاشتند و همين موضوع باعث شد كه ورود نقدينگي به بازار سهام ادامهدار باشد.
درحال حاضر مهم ريسك بازار را ميتوان ريسكهاي سيستماتيك دانست و پس از آن مقام دوم به نرخ بهره و درنهايت به ناترازي انرژي ميرسد. اين موضوع درحالي است كه طي سالهاي گذشته ناترازي مهمترين معضل افت بازار و خروج نقدينگي از بازار به حساب ميآمد و اكنون به علت شرايط جنگي نوع ريسك بازار نيز تغيير كرده است.
حال در چنين شرايطي شاهد نوسان بازار هستيم. در اصل برخي از سرمايهگذاران ترس از تعطيلي بازار و افزايش دامنه جنگ دارند و به همين علت در نقش فروشنده در بازار ظاهر شدهاند. درست است بازار ارزندگي و سودسازي مطلوبي دارند اما مساله اساسي اينجاست كه بسياري از سرمايهگذاران به واسطه ترسهاي ناشي از ريسكهاي سيستماتيك ترجيح ميدهند سهام خود را نقد كنند تا در بروز مشكل و افزايش شعلهها و تعطيلي بازار همانند جنگ 40 روزه نقدينگي كافي داشته باشد.
در معاملات روز اخير نيز بازار نوساني شد و شاهد آن بوديم كه شاخص كل بورس منفي و شاخص هم وزن مثبت بود. بازاري كه در شروع معاملات با نشانههايي از تحرك مثبت و افزايش تقاضا همراه بود، اما هرچه از زمان معاملات گذشت، فشار عرضه در نمادهاي بزرگتر افزايش يافت و در نهايت شاخص كل منفي شد.
در پايان معاملات، شاخص كل بورس تهران با افت 3 هزار و 572 واحدي، معادل 0.07 درصد، در سطح 4 ميليون و 883 هزار واحد ايستاد. شاخص هم وزن نيز با رشد 9 هزار و 331 واحدي معادل 0.69 درصد، تا ارتفاع يك ميليون و 356 هزار واحد بالا رفت. اين واگرايي ميان دو نماگر اصلي بازار، نشان داد اينكه فشار فروش بيشتر متوجه شركتهاي بزرگ و شاخصساز بوده، اما در بدنه بازار هنوز جريان تقاضا فعال است و سرمايهگذاران خريدار سهام خرد هستند.
معاملات روز چهارشنبه در ساعات ابتدايي با برتري نسبي خريداران آغاز شد. بسياري از نمادها در محدوده مثبت معامله ميشدند و شاخص كل نيز در همان دقايق نخست وارد فاز صعودي شد. اين فضاي مثبت، در نگاه اول اين انتظار را ايجاد كرده بود كه بازار بتواند به روند رو به رشد روزهاي قبل ادامه دهد، اما اين خوشبيني آنچنان پايدار نماند. با افزايش تدريجي عرضهها، بهويژه در برخي نمادهاي بزرگ، تعادل بازار به سمت احتياط بيشتر حركت كرد و شاخص كل به مرور از اوج روزانه فاصله گرفت.
با وجود اين تغيير مسير، ميزان افت نهايي شاخص كل چندان سنگين نبود و همين موضوع باعث شد كه بسياري از تحليلگران همچنان روند بورس را متعادل بدانند. در واقع، افت محدود شاخص كل بيشتر از آنكه نشانه ضعف جدي در سمت تقاضا باشد، ميتواند به عنوان واكنشي طبيعي به رشد روزهاي اخير و تمايل معاملهگران به شناسايي سود ارزيابي شود. از اين منظر، بازار چهارشنبه بيش از آنكه نزولي باشد، وارد مرحلهاي از بازتنظيم و استراحت شد و همچنان روند معاملات متعادل ارزيابي ميشود.
در سوي ديگر، شاخص هموزن بار ديگر نشان داد كه تمايل سرمايهگذاران همچنان به سمت نمادهاي كوچكتر و متوسط بازار بيشتر است. هرچند اين شاخص نيز در جريان معاملات بخشي از رشد اوليه خود را از دست داد و از سقف روزانه عقب نشست، اما در نهايت توانست در محدوده مثبت بسته شود. اين اتفاق نشان ميدهد برخلاف فشار عرضه در برخي بزرگان بازار، در بسياري از سهمهاي كوچكتر همچنان تحرك خريد وجود داشته و معاملهگران نسبت به آينده كوتاهمدت اين گروهها خوشبينتر بودهاند.
انتشار صورت ماليها
يكي از عوامل اثرگذار بر روند، توجه بازار به گزارشهاي فصلي شركتها بود. در روزهاي اخير، برخي شركتهاي بورسي صورتهاي مالي و گزارشهاي عملكردي مطلوبي منتشر كردهاند و همين موضوع باعث شده جريان تقاضا به سمت اين نمادها متمايل شود. شركتهايي كه توانستهاند در گزارشهاي دورهاي خود عملكردي مناسب از سودآوري، فروش يا بهبود عمليات ارايه دهند، در معاملات روز اخير با استقبال بيشتري مواجه شدند و در مواردي عملكردي فراتر از ميانگين بازار ثبت كردند.
اين چرخش نقدينگي به سمت سهمهاي داراي پشتوانه بنيادي، از جمله نكات مهم معاملات چهارشنبه بود. در شرايطي كه شاخص كل به دليل فشار فروش در نمادهاي شاخصساز منفي شد، بخشي از بازار همچنان سبز ماند و همين موضوع مانع از شكلگيري فضاي عمومي منفي در تالار شيشهاي شد. به بيان ديگر، سرمايهگذاران در معاملات روز اخير بيش از آنكه به دنبال خريدهاي هيجاني و گسترده باشند، تمركز خود را بر نمادهاي منتخب و برخوردار از محركهاي بنيادي قرار دادند.
در پايان معاملات، 410 نماد در محدوده مثبت قرار گرفتند، در حالي كه 243 نماد با افت قيمت به كار خود پايان دادند. اين برتري نسبي تعداد نمادهاي مثبت نسبت به منفي، نشان ميدهد هرچند شاخص كل افت كرده، اما كليت بازار در اختيار فروشندگان نبوده است. در واقع، توزيع بازدهي ميان نمادها به گونهاي بوده كه بخش بزرگي از بازار توانسته در برابر فشار عرضه مقاومت كند.
از سوي ديگر، وضعيت صفهاي خريد و فروش نيز برتري نسبي تقاضا را نشان ميدهد. تعداد 251 نماد با صف خريد مواجه بودند، در حالي كه تنها 97 نماد در صف فروش قرار داشتند. علاوه بر اين، ارزش سفارشهاي خريد به 5 هزار و 953 ميليارد تومان رسيد كه اختلاف قابل توجهي با ارزش سفارشهاي فروش در سطح يك هزار و 653 ميليارد تومان دارد. اين فاصله آماري بيانگر آن است كه در پايان بازار، وزن تقاضا همچنان از عرضه بيشتر بوده و خريداران، دستكم در بخش مهمي از بازار، موقعيت بهتري نسبت به فروشندگان داشتهاند.
كاهش ارزش معاملات خرد بازار
ارزش معاملات خرد سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي نيز در سطح 25 هزار و 15 ميليارد تومان ثبت شد؛ رقمي كه نسبت به روز گذشته افزايش محسوسي را نشان ميدهد و از تداوم تحرك معاملهگران در بازار حكايت دارد. رشد ارزش معاملات معمولا نشانهاي مهم در ارزيابي كيفيت روند بازار به شمار ميرود، زيرا نشان ميدهد سرمايهگذاران همچنان در حال رصد فعال فرصتها هستند و بازار از منظر نقدشوندگي در وضعيت مناسبي قرار دارد.
با اين حال، در كنار اين نشانههاي مثبت، خروج 782 ميليارد تومان پول حقيقي از بازار نيز ثبت شد. هرچند اين رقم نشاندهنده ادامه احتياط بخشي از سرمايهگذاران خرد است، اما در مقايسه با روزهاي پرتنش اخير، عددي سنگين و نگرانكننده محسوب نميشود. به عبارت ديگر، خروج پول حقيقي در معاملات بيشتر از آنكه نشانه فرار گسترده سرمايه باشد، ميتواند بازتابي از رفتار محتاطانه بخشي از فعالان بازار در مواجهه با نوسانات شاخصسازها تلقي شود.
همچنين صندوقهاي درآمد ثابت نيز با خروج 388 ميليارد تومان نقدينگي همراه شدند؛ موضوعي كه ميتواند نشانهاي از جابهجايي بخشي از منابع ميان كلاسهاي مختلف دارايي و تغيير موقت در استراتژي سرمايهگذاران باشد. اين تحركات معمولا زماني پررنگتر ميشود كه بازار سهام پس از چند روز نوسان، در حال يافتن مسير جديد خود باشد.
بهطور كلي معاملات آخرين روز كاري هفته را ميتوان متعادل دانست. شاخص كل پس از شروعي مثبت، در نهايت با افتي محدود بسته شد، اما پايداري شاخص هموزن در محدوده سبز، برتري تعداد نمادهاي مثبت، سنگيني كفه سفارشهاي خريد و استقبال از سهمهاي داراي گزارشهاي فصلي مناسب، همگي حكايت از آن دارند كه نبض تقاضا در بخش مهمي از بازار همچنان فعال است.
