تعطيلي بازار سهام بايد استثنا باشد نه قاعده
بابك ابراهيمي، كارشناس بازار سرمايه گفت: تا زماني كه زيرساختهاي تسويه، پاياپاي و مديريت ريسك بدون اختلال امكان فعاليت دارند، باز بودن بازار از منظر حرفهاي قابل دفاع است؛ زيرا تعطيلي بازار معمولاً بهجاي كاهش ريسك، خود به عاملي براي ايجاد ريسك تبديل ميشود.
بابك ابراهيمي، كارشناس بازار سرمايه گفت: تا زماني كه زيرساختهاي تسويه، پاياپاي و مديريت ريسك بدون اختلال امكان فعاليت دارند، باز بودن بازار از منظر حرفهاي قابل دفاع است؛ زيرا تعطيلي بازار معمولاً بهجاي كاهش ريسك، خود به عاملي براي ايجاد ريسك تبديل ميشود. مديرعامل شركت گروه مديريت سرمايهگذاري اميد افزود: تداوم معاملات موجب ميشود اطلاعات جديد بهطور طبيعي در قيمتها منعكس شود و فرآيند كشف قيمت ادامه يابد. در مقابل، توقف معاملات تنها تعديل قيمتها را به تعويق مياندازد و معمولاً فشار خريد يا فروش را در زمان بازگشايي تشديد ميكند. مديرعامل گروه مديريت سرمايهگذاري اميد با بيان اينكه تعطيلي بازار لزوماً بهنفع سرمايهگذاران نيست، گفت: اگر فعالان بازار احساس كنند هر زمان شرايط دشوار شود معاملات متوقف خواهد شد، ريسك سياستگذاري افزايش يافته و پيشبينيپذيري بازار از بين ميرود؛ موضوعي كه حتي از نوسانات بازار نيز براي سرمايهگذاران آسيبزاتر است. ابراهيمي ادامه داد: نقدشوندگي يكي از مهمترين حقوق سرمايهگذاران است و سهامداران بايد در صورت نياز امكان نقد كردن دارايي خود را داشته باشند.
همچنين بازار سرمايه بايد محل جذب و هضم شوكها باشد، نه اينكه با تعطيلي، شوكها را به آينده منتقل كند. بابك ابراهيمي در عين حال تأكيد كرد: علاوه بر امكان تسويه معاملات براي باز نگه داشتن بازار، بايد شروط ديگري هم براي بازار مد نظر داشت. تداوم فعاليت بازار زماني منطقي است كه ۳ شرط بهطور همزمان برقرار باشد؛ تسويه و پاياپاي بدون اختلال انجام شود، زيرساختهاي معاملاتي و كارگزاريها پايدار باشند و حداقل سطحي از نقدشوندگي و كشف قيمت واقعي در بازار وجود داشته باشد. مديرعامل گروه مديريت سرمايهگذاري اميد با اشاره به شرايطي كه توقف معاملات ميتواند قابل دفاع باشد، گفت: تعطيلي بازار تنها زماني توجيهپذير است كه ادامه فعاليت آن، بهجاي كمك به كشف قيمت و نقدشوندگي، موجب تشديد ريسك، تضييع حقوق سهامداران يا ايجاد اختلال در ثبات مالي شود. ابراهيمي اختلال در زيرساختهاي معاملاتي، تسويه و پاياپاي، بروز حملات سايبري يا قطعي گسترده سامانهها، وقوع شوكهاي اطلاعاتي همراه با ابهام شديد و همچنين احتمال سرايت ريسك به كل نظام مالي را از جمله شرايطي دانست كه ميتواند توقف موقت بازار را توجيه كند.
ابراهيمي با تأكيد بر لزوم صيانت از حقوق سهامداران گفت: تصميم براي توقف معاملات بايد شفاف، مستند، زماندار و مبتني بر شاخصهاي مشخص باشد. همچنين تا حد امكان بايد بهجاي تعطيلي كل بازار از ابزارهايي مانند توقف نمادهاي خاص، حراج ناپيوسته، افزايش الزامات افشا و ساير ابزارهاي مديريت نوسان استفاده شود. او درباره روند بازار سهام پس از بازگشايي در تاريخ ۲۹ ارديبهشت به اينسو، گفت: بازار در۲ ماه گذشته ۳ مرحله را پشت سر گذاشته؛ ابتدا واكنش مثبت به بازگشايي، سپس رشد قابل توجه شاخصها و در ادامه ورود به فاز اصلاح و تخليه هيجان. مديرعامل گروه مديريت سرمايهگذاري اميد افزود: هرچند بازار توانست از شوك اوليه عبور كند، اما همزمان نشانههايي از خروج پول حقيقي و افزايش فشار فروش نيز مشاهده شد كه بيانگر آن است كه بخشي از رشد بازار بيش از آنكه مبتني بر متغيرهاي بنيادي باشد، ناشي از بازتنظيم انتظارات و رفتارهاي هيجاني بوده است. ابراهيمي گفت: بازار سرمايه در اين مدت مسير بازيابي را طي كرده، اما هنوز به تعادل پايدار نرسيده است و اگر اصلاح اخير به بهبود نقدشوندگي و شكلگيري تعادل سالم منجر شود، ميتوان به تداوم رشد مبتني بر عوامل بنيادي اميدوار بود.