فرابورس ۴۵ شركت را آماده عرضه اوليه دارد
عرضههاي اوليه در بازار سرمايه، فراتر از يك رويداد نمادين براي جذب نقدينگي، به تعبير معاون توسعه بازار فرابورس «خون تازهاي» در رگهاي اقتصاد ملي هستند.
عرضههاي اوليه در بازار سرمايه، فراتر از يك رويداد نمادين براي جذب نقدينگي، به تعبير معاون توسعه بازار فرابورس «خون تازهاي» در رگهاي اقتصاد ملي هستند. سيد مهدي علمالهدي با تأكيد بر اينكه عمقبخشي به بازار مستقيماً با افزايش تعداد شركتهاي حاضر در آن گره خورده است، بر نقش حياتي اين عرضهها در افزايش شفافيت و پويايي فضاي معاملات تأكيد دارد. اما چرا اين «خون تازه» با قطرهچكان تزريق ميشود؟ چالشهاي فرسايندهاي كه فرآيند پذيرش تا عرضه را گاه به بيش از ۲ سال زمان ميكشاند، نشان از وجود يك گلوگاه جدي دارد؛ گلوگاهي كه تركيبي از مقررات پيچيده، ضعف در صورتهاي مالي شركتها و ناكارآمدي برخي از مشاوران پذيرش است.
در حالي كه بيش از ۱۰۰ نهاد داراي مجوز مشاوره پذيرش فعاليت ميكنند، تنها لايه محدودي از آنها توان تخصصي لازم براي هدايت شركتها در مسير پيچيده ورود به بازار سرمايه را دارند. علمالهدي با اشاره به اين شكاف عملكردي، از لزوم بازنگري در مدلهاي ارزشگذاري، كاهش زمان پذيرش و استفاده از ظرفيت تأمين سرمايهها سخن ميگويد. او معتقد است ورود به فرابورس نه تنها ابزاري براي تأمين مالي، بلكه راهكاري استراتژيك براي «تداوم حيات شركتها» پس از دوران بنيانگذاران سنتي و گذار به حاكميت شركتي مدرن است.
اكنون، با وجود ۴۵ شركت آماده عرضه و ۳۰ شركت در صف انتظار، و همچنين فعال شدن «بازار نوآفرين» براي جذب كسبوكارهاي دانشبنيان، اين پرسش بنيادين مطرح است كه آيا فرابورس ايران ميتواند با اصلاحات ساختاري در قوانين و ارتقاي كيفيت مشاوران، طلسم عرضههاي فرسايشي را بشكند؟ اين گزارش به واكاوي چشمانداز پيشروي عرضههاي اوليه و الزامات عملياتي براي تبديل بازار سرمايه به پناهگاهي امن براي شركتهاي رشدي و سرمايهگذاران ميپردازد.
سيد مهدي علمالهدي، معاون توسعه بازار فرابورس ايران با بيان اينكه عرضههاي اوليه به منزله تزريق «خون تازه» در رگهاي بازار سرمايه هستند، گفت: عمق هر بازار به تعداد شركتهايي بستگي دارد كه سهام آنها در آن بازار معامله ميشود؛ بنابراين ورود شركتهاي جديد هم براي فعالان بازار سرمايه، هم براي سرمايهگذاران و هم براي خود شركتها آثار مثبتي به همراه دارد.
سيد مهدي علمالهدي افزود: حضور شركتهاي جديد، امكان انتخاب بيشتري را در اختيار سرمايهگذاران قرار ميدهد و به توسعه و تعميق بازار سرمايه كمك ميكند.
علمالهدي با اشاره به زمانبر بودن فرآيند پذيرش و عرضه اوليه شركتها گفت: از زماني كه يك شركت تصميم ميگيرد وارد بازار سرمايه شود تا زماني كه عرضه اوليه آن انجام شود، در برخي موارد بيش از ۲ سال زمان صرف ميشود. او ادامه داد: بخشي از اين موضوع به خود شركتها بازميگردد؛ زيرا مديران و مالكان بايد اراده لازم براي ورود به بازار سرمايه را داشته باشند و تيم مالي شركت نيز توانايي تهيه مستندات و صورتهاي مالي مورد نياز را داشته باشد.
معاون توسعه بازار فرابورس در عين حال تأكيد كرد: علت ديگر طولاني شدن فرايند پذيرش و عرضه ناشي از قوانين و مقررات موجود است.
به اعتقاد علمالهدي، امكان اصلاح و بهبود اين مقررات وجود دارد تا شركتهاي متقاضي ورود به بازار سهام سريعتر به مرحله عرضه اوليه برسند.
اصلاح فرآيند ارزشگذاري و پذيرش
علمالهدي درباره فرآيند ارزشگذاري و قيمتگذاري عرضههاي اوليه توضيح داد: عرضههاي اوليه فرابورس به شيوه حراج انجام ميشود و در نهايت كشف قيمت بر عهده خبرگان و فعالان بازار است.
معاون توسعه بازار فرابورس با اشاره به راهكارهاي بهبود فرآيند عرضههاي اوليه گفت: يكي از موضوعات قابل بررسي، بازنگري در نحوه انتخاب هيات كارشناسي يا سپردن بخشي از فرآيند ارزشگذاري به شركتهاي تأمين سرمايه است.
به گفته او، ميتوان بررسي كرد آيا در همه موارد، لحاظ كردن ارزش روز داراييها در محاسبات قيمت ضروري است يا خير؛ زيرا سرمايهگذاران خرد بيش از هر چيز به سودآوري آينده شركت توجه ميكنند.
علمالهدي افزود: علاوه بر اين، فرآيند پذيرش و ثبت نزد سازمان بورس نيز زمانبر است و قابليت كوتاهتر شدن را دارد.او در عين حال تاكيد كرد: البته در بسياري از موارد، مساله صرفاً دستورالعملها نيست و خود شركتها و مشاوران پذيرش نيز در طولاني شدن اين فرآيند نقش دارند.
مشاوران پذيرش نيازمند فعاليت تخصصيتر هستند
او با اشاره به نقش مشاوران پذيرش ادامه داد: بيش از ۱۰۰ شركت داراي مجوز مشاوره پذيرش هستند، اما تنها تعداد محدودي از آنها بهصورت تخصصي براي اين حوزه سرمايهگذاري كرده و تيم حرفهاي در اختيار دارند. به گفته معاون توسعه بازار فرابورس، ارتباط ميان شركتهاي متقاضي و فرابورس بر اساس مقررات از طريق همين مشاوران انجام ميشود و اگر آنها نتوانند نقش خود را بهدرستي ايفا كنند، يكي از عوامل كند شدن روند پذيرش خواهند بود.
عرضههاي اوليه شفافيت و ورود سرمايههاي جديد را تقويت ميكنند
علمالهدي با تأكيد بر آثار مثبت عرضههاي اوليه گفت: ورود هر شركت جديد به بازار سرمايه به معناي افزايش شفافيت در اقتصاد ايران است؛ زيرا شركت پس از ورود به بازار به ارايه اطلاعات شفاف ملزم خواهد بود و اين موضوع آثار مثبتي براي اقتصاد و سرمايهگذاران دارد.
او افزود: تجربه عرضههاي اوليه در دورههاي رونق و ركود بازار نشان داده است كه اين عرضهها مخاطبان خاص خود را دارند و منابع مالي جديدي را وارد بازار ميكنند؛ بهگونهاي كه سرمايهگذاران براي خريد سهام عرضه اوليه، معمولاً نيازي به فروش ساير سهام خود ندارند.
به گفته او، عرضههاي اوليه حتي در شرايط منفي بازار نيز اثر مثبتي بر فضاي معاملات دارند و در روزها و هفتههاي ابتدايي معمولاً با استقبال سرمايهگذاران همراه ميشوند و انرژي مثبتي به بازار تزريق ميكنند.
حمايت از سهامداران عرضههاي اوليه
معاون توسعه بازار فرابورس درباره حمايت از عرضههاي اوليه گفت: حمايتها بسته به نوع صنعت متفاوت است و در خصوص حوزههاي جديد مانند شركتهاي دانشبنيان، پلتفرمي و كسبوكارهاي مبتني بر فناوري، جلساتي با نهادهاي حاكميتي براي بررسي مشوقهاي لازم در حال برگزاري است.
او همچنين درباره حمايت از سهامداران گفت: در حال حاضر از مالكان شركتها خواسته ميشود از طريق انتشار اوراقتبعي، بازده مشخصي را براي سهامداراني كه در فرآيند كشف قيمت مشاركت كرده و حداقل يك سال سهام خود را نگهداري ميكنند، تضمين كنند و اين رويه براي عرضههاي اوليه اجرا ميشود.
ورود به بورس؛
تضميني براي تداوم فعاليت شركتها
علمالهدي با اشاره به تجربه ۱۵ ساله فرابورس گفت: در طول اين مدت حدود يكهزار و ۷۰۰ تا يكهزار و ۸۰۰ شركت براي پذيرش به فرابورس مراجعه كردهاند، اما در حال حاضر حدود ۲۱۰ شركت از طريق عرضه اوليه وارد تابلوهاي فرابورس شدهاند و تعدادي نيز از بازار پايه منتقل شدهاند.او خطاب به مالكان شركتها تاكيد كرد: ورود به بورس يا فرابورس ميتواند به تداوم حيات شركت كمك كند. بسياري از شركتها پس از كنار رفتن يا فوت بنيانگذار خود دچار افت ميشوند و يكي از مزاياي حضور در بازار سرمايه، ايجاد ساختارهاي مديريتي و حاكميت شركتي است كه به استمرار فعاليت شركت كمك ميكند.
۴۵ شركت آماده عرضه اوليه هستند
معاون توسعه بازار فرابورس با تشريح چشماندازعرضههاي اوليه در سال جاري گفت: در حال حاضر حداقل ۴۵ شركت كه مراحل درج نماد را پشت سر گذاشتهاند، آماده طي كردن فرآيند ارزشگذاري و عرضه اوليه هستند.
علمالهدي افزود: علاوه بر اين، بيش از ۳۰ شركت ديگر نيز در مرحله بعدي قرار دارند و پس از تكميل فرآيند آمادهسازي، امكان عرضه آنها فراهم خواهد شد.
بازار نوآفرين؛
بستري براي ورود شركتهاي دانشبنيان
علمالهدي درباره بازار نوآفرين نيز گفت: اين بازار حدود ۲ سال پيش در فرابورس راهاندازي شد تا جايگاه مناسبي براي شركتهاي دانشبنيان، پلتفرمي و شركتهايي كه بخش عمده ارزش آنها مبتني بر داراييهاي نامشهود است، فراهم شود.او افزود: بازار نوآفرين با همكاري سازمان بورس ايجاد شد و تابلوي اختصاصي براي اين دسته از شركتها در نظر گرفته شده است.به گفته معاون توسعه بازار فرابورس، تاكنون چند شركت در اين بازار پذيرش شدهاند و تعدادي ديگر نيز در حال طي مراحل آمادهسازي براي عرضه اوليه هستند.او تأكيد كرد كه بازار نوآفرين با هدف حمايت از شركتهاي رشدي و كسبوكارهايي ايجاد شده است كه اگرچه ممكن است امروز در اندازه متوسط باشند، اما از ظرفيت رشد بالايي برخوردارند.
