بازار كابل‌هاي ارزان، تهديدي براي گوشي‌هاي گران

از زماني كه اپل در آيفون ۱۵ درگاه لايتنينگ (Lightning) را كنار گذاشت و به استاندارد USB-C مهاجرت كرد، كاربران آزادي بيشتري براي انتخاب كابل و شارژر پيدا كردند. ديگر لازم نبود حتما از لوازم جانبي اختصاصي اپل استفاده كنند و تقريبا هر كابل USB-C مي‌توانست گوشي را شارژ كند. اما همين مزيت، يك بازار بزرگ براي توليدكنندگان لوازم جانبي ارزان و بي‌كيفيت ايجاد كرده است؛ محصولاتي كه شايد تنها چند دلار قيمت داشته باشند، اما در بدترين حالت مي‌توانند به از كار افتادن كامل يك گوشي چند ده ميليون توماني منجر شوند.

به گزارش پيوست، تعميركاران حرفه‌اي موبايل مي‌گويند در ماه‌هاي اخير تعداد گوشي‌هايي كه بدون هيچ نشانه ظاهري از خرابي، ديگر روشن نمي‌شوند يا شارژ نمي‌شوند، افزايش يافته است. برخلاف گذشته كه شكستگي نمايشگر يا نفوذ آب مهم‌ترين دلايل مراجعه كاربران بود، حالا يك كابل يا شارژر نامناسب هم مي‌تواند مادربرد گوشي را از كار بيندازد. 

جسا جونز (Jessa Jones)، مدير مركز تعميرات تخصصي iPad Rehab Microsoldering كه بيش از ۱۴ سال در زمينه تعميرات برد فعاليت مي‌كند، مي‌گويد: در ماه‌هاي اخير تعداد زيادي آيفون ۱۵ و ۱۶ را ديده كه ظاهري كاملاً سالم دارند؛ نه صفحه‌شان شكسته و نه اثري از سوختگي روي آنها ديده مي‌شود، اما گوشي روشن نمي‌شود و حتي شارژ هم نمي‌گيرد. به گفته او، در بسياري از اين موارد تنها وجه مشترك، استفاده از كابل‌هايي بوده كه كاربران آنها را با قيمت بسيار پايين از فروشگاه‌هاي آنلاين، پمپ‌بنزين‌ها يا همراه يك وسيله الكترونيكي ارزان دريافت كرده‌اند.

    USB-C فقط يك كابل نيست

يكي از مهم‌ترين سوبرداشت‌ها درباره USB-C اين است كه بسياري تصور مي‌كنند همه كابل‌ها يكسان هستند. در حالي كه ظاهر همه آنها مشابه است، اما ساختار داخلي آنها مي‌تواند تفاوت‌هاي زيادي داشته باشد. يك كابل استاندارد فقط چند رشته سيم براي انتقال برق ندارد؛ داخل آن مدارها و سيم‌هاي ارتباطي قرار گرفته كه با سيستم مديريت باتري (Battery Management System) گوشي ارتباط برقرار مي‌كنند. اين سيستم دائما دماي باتري، ميزان ولتاژ، شدت جريان و احتمال اتصال كوتاه را كنترل مي‌كند و اگر مشكلي رخ دهد، فرآيند شارژ را متوقف مي‌كند. مايكل پكت (Michael Pecht)، استاد مهندسي مكانيك دانشگاه مريلند، هشدار مي‌دهد اگر اين ارتباط ميان كابل، شارژر و گوشي به دليل كيفيت پايين تجهيزات مختل شود، ممكن است ولتاژ يا جريان نامناسب وارد دستگاه شود؛ اتفاقي كه مي‌تواند به سوختن مادربرد، خرابي نمايشگر لمسي و حتي آتش‌سوزي منجر شود.

    همه كابل‌ها  براي همه دستگاه‌ها  ساخته نشده‌اند

كارشناسان مي‌گويند يكي ديگر از اشتباهات رايج، استفاده از هر كابل USB-C براي هر دستگاهي است. امروزه كابل‌ها براي توان‌هاي مختلف طراحي مي‌شوند. بسياري از كابل‌هاي معمولي حداكثر از شارژ ۶۰ وات پشتيباني مي‌كنند، در حالي كه لپ‌تاپ‌ها، تبلت‌ها يا برخي گوشي‌هاي پرچمدار به كابل‌هاي ۱۰۰ وات يا حتي ۲۴۰ وات نياز دارند. استفاده از كابلي كه مشخصات مناسبي ندارد، علاوه بر كاهش سرعت شارژ، مي‌تواند باعث افزايش حرارت و آسيب به مدارهاي داخلي شود. طول كابل هم اهميت دارد. كن شيريف (Ken Shirriff)  مهندس سابق گوگل، مي‌گويد هرچه كابل بلندتر باشد بايد ضخامت بيشتري داشته باشد تا افت ولتاژ جبران شود. به همين دليل كابل بلند و باكيفيت  معمولا  قيمت بيشتري دارد و اگر كابلي بسيار ارزان و در عين حال بلند باشد، بايد نسبت به كيفيت آن ترديد كرد.

    مشكل فقط كابل نيست  شارژر هم  مي‌تواند خطرناك  باشد

بخش ديگري از اين زنجيره، آداپتور يا همان شارژر ديواري است؛ قطعه‌اي كه برق ۲۲۰ ولت را به ولتاژ مناسب براي گوشي تبديل مي‌كند. باني هوانگ (Bunnie Huang)، پژوهشگر سخت‌افزار و مهندس برق، مي‌گويد شارژرهاي ارزان معمولا مدارهاي حفاظتي لازم براي كنترل نوسانات برق را ندارند. در چنين شرايطي ممكن است شارژر به جاي ارسال ولتاژ پنج ولت، ولتاژ بسيار بالاتري را وارد دستگاه كند و مدارهاي حساس گوشي را از بين ببرد. او توصيه مي‌كند كاربران هنگام خريد شارژر به وزن آن نيز توجه كنند. به گفته هوانگ، يك شارژر باكيفيت معمولا به دليل استفاده از قطعات فلزي و سيستم دفع حرارت، وزن بيشتري نسبت به نمونه‌هاي بي‌كيفيت دارد. همچنين استفاده از شارژرهايي با توان بالاتر از نياز دستگاه، در صورتي كه استاندارد باشند، مشكلي ايجاد نمي‌كند، زيرا گوشي تنها  به اندازه نياز خود انرژي دريافت مي‌كند.

آيا فقط بايد از شارژر اپل استفاده كرد؟ پاسخ كوتاه، خير است. اپل نيز در راهنماي رسمي خود تأكيد كرده كه استفاده از كابل يا شارژر غير اپلي مشكلي ندارد، به شرط آنكه با استاندارد USB-C مطابقت داشته باشد. كارشناسان توصيه مي‌كنند هنگام خريد به وجود نشان Certified USB روي بسته‌بندي توجه شود. اين گواهي توسط انجمن USB-IF صادر مي‌شود و محصولاتي كه آن را دريافت مي‌كنند، صدها آزمون ايمني و عملكرد را پشت سر گذاشته‌اند. البته متخصصان هشدار مي‌دهند كه برخي فروشندگان لوگوي USB را بدون داشتن گواهي واقعي روي محصولات خود چاپ مي‌كنند؛ بنابراين خريد از برندهاي معتبر و فروشگاه‌هاي قابل اعتماد همچنان مطمئن‌ترين راه است.

    صرفه‌جويي كه مي‌تواند چند ميليون  تومان  هزينه داشته  باشد

بازار امروز پر از كابل‌هايي است كه از نظر ظاهري تفاوت چنداني با نمونه‌هاي اصلي ندارند، اما تفاوت واقعي در كيفيت قطعات داخلي آنهاست؛ تفاوتي كه تا زمان بروز مشكل ديده نمي‌شود. شايد پرداخت ۱۵ يا ۲۰ دلار براي يك كابل استاندارد يا خريد يك شارژر باكيفيت در نگاه اول گران به نظر برسد، اما وقتي هزينه تعويض مادربرد يا تعمير يك گوشي پرچمدار به چند 10 ميليون تومان مي‌رسد، اين اختلاف قيمت ناچيز است. فراگير شدن USB-C استفاده از شارژرهاي مشترك را آسان‌تر كرده، اما اين استاندارد تنها زماني ايمن است كه تمام اجزاي زنجيره شارژ، از كابل و شارژر گرفته تا خود دستگاه، مطابق استانداردهاي فني ساخته شده باشند. در غير اين صورت، همان كابلي كه قرار است باتري گوشي را پر كند، ممكن است عمر آن را به پايان برساند.