با هزينه حملونقل رايگان ميتوان سالانه ۲۰۰ اتوبوس خريد
در شرايطي كه رايگان شدن حملونقل عمومي به يكي از بحثبرانگيزترين موضوعات مديريت شهري تبديل شده، رييس شوراي شهر تهران روايت متفاوتي از اولويتهاي پايتخت ارايه ميدهد؛ روايتي كه در آن توسعه ناوگان اتوبوس و مترو بر حذف بهاي بليت ارجح است و ادعاي كاهش مصرف سوخت با رايگان شدن حملونقل عمومي نيز بدون ارايه مستندات، قابل پذيرش نيست.
در شرايطي كه رايگان شدن حملونقل عمومي به يكي از بحثبرانگيزترين موضوعات مديريت شهري تبديل شده، رييس شوراي شهر تهران روايت متفاوتي از اولويتهاي پايتخت ارايه ميدهد؛ روايتي كه در آن توسعه ناوگان اتوبوس و مترو بر حذف بهاي بليت ارجح است و ادعاي كاهش مصرف سوخت با رايگان شدن حملونقل عمومي نيز بدون ارايه مستندات، قابل پذيرش نيست. مهدي چمران، رييس شوراي اسلامي شهر تهران در گفتوگويي مفصل، تصويري از مهمترين چالشهاي امروز پايتخت ارايه كرد؛ از بازسازي خسارتهاي ناشي از جنگ و مشكلات مستأجران آسيبديده گرفته تا كاهش درآمدهاي شهرداري، آينده حملونقل عمومي، تعيين تكليف حريم تهران و انتخابات شوراها. با اين حال، يكي از مهمترين بخشهاي اين گفتوگو به مخالفت او با رايگان شدن دايمي مترو و اتوبوس و تأكيد بر ضرورت ارايه مستندات درباره كاهش مصرف سوخت اختصاص داشت.
مهدي چمران معتقد است در شرايطي كه شهرداري با محدوديت منابع مالي روبروست، اولويت بايد توسعه ناوگان حملونقل عمومي باشد، نه حذف كامل بهاي بليت. او همچنين از لزوم بازنگري در بودجه شهرداري سخن گفت و تأكيد كرد كه تهران بايد وارد دورهاي از مديريت هزينه و اولويتبندي پروژهها شود.
حملونقل رايگان؛ سياستي كه بايد اثبات شود
شايد مهمترين موضع رييس شوراي شهر تهران در اين گفتوگو، انتقاد از طرح رايگان شدن دايمي حملونقل عمومي بود؛ طرحي كه در ماههاي اخير موافقان و مخالفان زيادي پيدا كرده است.
چمران تأكيد كرد اصل حمايت از اقشار كمدرآمد را ميپذيرد، اما رايگان شدن عمومي مترو و اتوبوس را سياست مناسبي نميداند؛ زيرا به اعتقاد او منابع مالي حاصل از فروش بليت ميتواند نقش موثرتري در توسعه ناوگان داشته باشد.
او با اشاره به محاسبات انجامشده گفت هزينهاي كه صرف رايگان شدن حملونقل ميشود، امكان خريد دستكم ۲۰۰ دستگاه اتوبوس جديد در هر سال را فراهم ميكند؛ اقدامي كه به اعتقاد او اثر بيشتري بر كيفيت خدمات و افزايش استقبال مردم از حملونقل عمومي خواهد داشت.
در همين چارچوب، چمران مهمترين پرسش خود را درباره استدلال حاميان اين طرح مطرح كرد؛ اينكه آيا واقعاً رايگان شدن مترو و اتوبوس باعث كاهش مصرف سوخت شده است يا خير؟ به گفته رييس شوراي شهر، تاكنون هيچ گزارش مستندي به شورا ارايه نشده كه نشان دهد رايگان شدن حملونقل عمومي توانسته مصرف سوخت كشور را كاهش دهد. او تأكيد كرد اگر چنين ادعايي مطرح ميشود، بايد با آمار و مستندات قابل اتكا اثبات شود.
اولويت تهران توسعه ناوگان نه كاهش قيمت بليت
چمران معتقد است مشكل اصلي حملونقل عمومي تهران، قيمت بليت نيست، بلكه كمبود ناوگان و فاصله زياد حركت قطارها و اتوبوسهاست.
به گفته او، امروز شهر تهران به حدود ۹ هزار دستگاه اتوبوس نياز دارد؛ در حالي كه ناوگان موجود پاسخگوي حجم تقاضا نيست. او همچنين از خريد صدها دستگاه اتوبوس برقي و اتوبوس دوكابين خبر داد، اما توضيح داد بخشي از روند ورود اين ناوگان به دليل جنگ و مشكلات ارزي متوقف شده است.
در حوزه مترو نيز رييس شورا مهمترين مشكل را كمبود واگن دانست و گفت خطوط و ايستگاهها ساخته شدهاند، اما واگن كافي براي كاهش فاصله حركت قطارها وجود ندارد.
از نگاه او، اگر زمان انتظار قطارها كاهش يابد، اتوبوسها افزايش پيدا كنند و حملونقل عمومي سريع، منظم، تميز و راحت شود، مردم بدون اجبار و بدون رايگان شدن بليت، خودروهاي شخصي خود را كنار خواهند گذاشت.
او همچنين يادآور شد سهم پرداختي شهروندان از هزينه واقعي حملونقل عمومي هماكنون نيز بسيار پايين است؛ بهگونهاي كه مردم تنها حدود ۶ درصد هزينه واقعي اتوبوس و حدود ۱۴ درصد هزينه واقعي مترو را پرداخت ميكنند.
بخش عمده خسارتها جبران شده است
بخش ديگري از گفتوگو به وضعيت بازسازي ساختمانهاي آسيبديده در جنگ اختصاص داشت.
چمران اعلام كرد بخش عمده خسارتهاي جزئي مانند تعمير در، پنجره و شيشهها برطرف شده و براي ساختمانهايي كه نيازمند بازسازي اساسي هستند نيز قراردادهاي اجرايي منعقد شده است.به گفته او، خانوادههايي كه امكان سكونت در خانه خود را نداشتند يا در هتل اسكان داده شدند يا براي آنان واحد اجارهاي تأمين شد. همچنين براي پرداخت وديعه و اجاره مسكن نيز حمايت مالي در نظر گرفته شده است. او پيشبيني كرد بازسازي ساختمانهايي كه نيازمند ساخت مجدد هستند، حدود دو سال زمان ببرد.
دغدغه جدي براي مستأجران
يكي از مهمترين هشدارهاي رييس شوراي شهر، وضعيت مستأجراني بود كه در جريان جنگ خانه و وسايل زندگي خود را از دست دادهاند.
چمران تصريح كرد در سازوكار فعلي، ساختمان مالك بازسازي ميشود، اما مستأجر با مشكلات متعددي از جمله از دست دادن پول پيش و دشواري يافتن محل سكونت جديد روبروست.
او خواستار تدوين راهكاري براي حمايت از اين گروه شد و تأكيد كرد دولت يا شهرداري بايد براي اين مساله تصميم مشخصي بگيرند.
شهرداري در دوره صرفهجويي
از نگاه رييس شوراي شهر، كاهش درآمدهاي شهرداري تهران ايجاب ميكند مديريت شهري وارد مرحله جديدي از كنترل هزينهها شود.
او پيشنهاد كرد پروژههاي غيرضروري مانند رنگآميزي جداول، برخي نورپردازيها و طرحهايي كه هنوز آغاز نشدهاند، فعلاً متوقف شوند تا منابع مالي براي تكميل پروژههاي نيمهتمام اختصاص يابد. چمران معتقد است نيمهكاره ماندن پروژههاي عمراني هزينههاي بسيار بيشتري نسبت به تكميل آنها ايجاد ميكند و به همين دليل بايد اولويت اصلي مديريت شهري، بهرهبرداري از پروژههايي باشد كه در مراحل پاياني قرار دارند.
كاهش درآمدهاي شهرداري چالش پيش روي مديريت شهري
رييس شوراي شهر تأكيد كرد شهرداري برخلاف بسياري از دستگاههاي اجرايي، بودجه دولتي دريافت نميكند و درآمد آن عمدتاً از محل عوارض ساختماني و ماليات بر ارزش افزوده تأمين ميشود.
او هشدار داد كاهش ساختوساز و افت خريد مردم ميتواند منابع درآمدي شهرداري را كاهش دهد و همين مساله ضرورت بازنگري در بودجه را دوچندان كرده است.
در مقابل، چمران از استقبال سرمايهگذاران براي مشاركت در پروژههاي شهري خبر داد و اين مسير را يكي از راهكارهاي جبران محدوديت منابع مالي دانست.
حريم تهران؛ اختلافي كه همچنان ادامه دارد
پرونده حريم تهران نيز همچنان يكي از مهمترين موضوعات مديريت شهري باقي مانده است.چمران با انتقاد از روند بررسي اين پرونده گفت در جريان اصلاحات انجامشده، بخش قابل توجهي از حريم تهران كوچكتر شده و شوراي شهر نسبت به اين موضوع اعتراض كرده است.
او از آغاز دوباره مطالعات كارشناسي خبر داد و اعلام كرد طرح جديد بزودي در شوراي شهر بررسي خواهد شد تا پس از تصويب، به استانداري و شوراي عالي معماري و شهرسازي ارسال شود. به اعتقاد رييس شوراي شهر، مديريت يكپارچه حريم تهران تنها راه جلوگيري از مشكلات مديريتي و توسعه نامتوازن شهرهاي اطراف پايتخت است.
هشدار درباره سياسي شدن مديريت شهري
چمران در بخش پاياني گفتوگو، به انتخابات آينده شوراها نيز پرداخت.او اجراي انتخابات تناسبي را تجربهاي جديد دانست كه ميتواند جايگاه احزاب را تقويت كند، اما تأكيد كرد شورا نبايد به محل رقابتهاي سياسي تبديل شود.
به گفته رييس شوراي شهر، مديريت شهري يك حوزه كاملاً تخصصي است و اگر تصميمها بر اساس رقابتهاي سياسي گرفته شود، كيفيت اداره شهر كاهش خواهد يافت.
او با تشبيهي ساده گفت همانگونه كه پزشك هنگام درمان بيمار به گرايش سياسي او توجه نميكند، مديران شهري نيز بايد صرفاً بر حل مشكلات شهر تمركز كنند.
گفتوگوي مفصل رييس شوراي شهر تهران نشان ميدهد مديريت شهري در آستانه تصميمهايي دشوار قرار گرفته است؛ از يك سو بازسازي خسارتهاي جنگ و كاهش درآمدهاي شهرداري، فشار قابل توجهي بر منابع مالي وارد كرده و از سوي ديگر توسعه حملونقل عمومي، تعيين تكليف حريم تهران و آمادهسازي شهر براي آينده، نيازمند سرمايهگذاري گسترده است.
در ميان همه اين موضوعات، موضع صريح چمران درباره حملونقل رايگان بيش از ساير اظهارات جلبتوجه ميكند؛ او معتقد است پيش از اجراي چنين سياستي بايد به اين پرسش پاسخ داده شود كه آيا واقعاً حذف بهاي بليت توانسته مصرف سوخت را كاهش دهد يا خير. از نگاه او، تا زماني كه اين ادعا با مستندات اثبات نشود، اولويت مديريت شهري بايد توسعه ناوگان، افزايش تعداد اتوبوسها و واگنهاي مترو و ارتقاي كيفيت خدمات باشد؛ مسيري كه به باور رييس شوراي شهر، اثر ماندگارتري بر كاهش ترافيك، افزايش رضايت شهروندان و بهبود حملونقل عمومي خواهد داشت.
