بورس در میانه جنگ
هر روز شاهد آن هستيم كه آتش جنگ در كشور شعلهورتر ميشود و بخشهاي مختلفي از ايران توسط دشمن مورد حمله قرار ميگيرند. همين عامل باعث شده که بازارهاي مالي نيز تغيير مسير دهند و هر روز با خروج نقدينگي بيشتري مواجه باشند، در اصل سرمايهگذاران از ترس جنگ به دنبال حفظ سرمايههاي خود هستند.
هر روز شاهد آن هستيم كه آتش جنگ در كشور شعلهورتر ميشود و بخشهاي مختلفي از ايران توسط دشمن مورد حمله قرار ميگيرند. همين عامل باعث شده که بازارهاي مالي نيز تغيير مسير دهند و هر روز با خروج نقدينگي بيشتري مواجه باشند، در اصل سرمايهگذاران از ترس جنگ به دنبال حفظ سرمايههاي خود هستند. بازار سهام از اولين روز كاري هفته با خروج نقدينگي و سرخ پوشي روبه رو بود؛ اما هرچه كه به انتهاي هفته نزديك شديم شاهد آن بوديم كه بازار آرام آرام متعادل شد و از نزول و سقوط ادامهدار خود فاصله گرفت. اين موضوع درحالي است كه طي دو روز گذشته شاهد صعود قيمت در بازار ارز و طلا هستيم. در پايان معاملات آخرين روز كاري هفته بخشي از صفوف خريد در بازار سهام جمعآوري شد و حتي شاخص هموزن نيز رخت سبز بر تن كرد و پس از چندين روز تغيير وضعيت داد. اين جمعآوري صفوف فروش درحالي رخ ميدهد كه روز گذشته يك خبر مثبت يعني آغاز پرداخت تعهدات طرح همياراعلام شد. قادر معصومي خانقاه مدير نظارت بر بورسهاي سازمان بورس و اوراق بهادار گفت براي 5 هزار و 118 نفر از سهامداراني كه در طرح هميار سال 1404 مشاركت كرده بودند و طبق شاخصها و شرايط اعلام شده واجد شرايط هستند، مابالتفاوت بازده پرتفوي و بازده تضمين شده واريز خواهد شد. اين طرح براي حمايت از سهامداران خرد با سبد سهام حداكثر 500 ميليون توماني بود كه بعد از جنگ 12 روزه اجرا شد. تعهدات طرح از طرف مجري آن يعني صندوق تثبيت بازار سرمايه و از طريق شركت سپردهگذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه پرداخت خواهد شد.طبق مصوبه هيات امناي صندوق تثبيت بازار سرمايه منابع مالي لازم براي اجراي اين طرح از محل داراييهاي دولت نزد صندوق مذكور جبران شده و در حسابهاي آن صندوق ثبت خواهد شد. به عقيده كارشناسان اين طرح يك ويژگي مثبت براي بازار سرمايه به حساب ميآيد و ميتواند اعتمادها را به سمت و سوي بورس روانه كند.
بورس از دريچه معاملات
در معاملات روز گذشته نيز بازار چنين شرايطي داشت و شاهد آن بوديم كه بازار شرايط خوبي را به نمايش گذاشت.معاملات اين روز درحالي آغاز شد كه در ساعات ابتدايي، فضاي بازار نسبتاً متعادل و حتي تا حدي اميدواركننده به نظر ميرسيد، اما هرچه از زمان دادوستدها گذشت، فشار عرضه در بسياري از نمادها افزايش يافت و در نهايت بازار سهام با غلبه فروشندگان به كار خود پايان داد. برآيند معاملات روز چهارشنبه نشان داد كه اگرچه بخشي از بازار، بهويژه در نمادهاي كوچكتر، همچنان از ظرفيت تقاضا برخوردار است، اما وزن بالاي عرضه در سهمهاي شاخصساز باعث شد شاخص كل در مسير نزولي قرار گيرد. در پايان معاملات، شاخص كل بورس تهران با افت ۳۰ هزار و ۸۴۸ واحدي، معادل ۰.۶۳ درصد، در سطح ۴ ميليون و ۸۹۳ هزار واحد ايستاد. اين افت در حالي رقم خورد كه شاخص هموزن، برخلاف شاخص كل با رشد ۲ هزار و ۷۳۹ واحدي معادل ۰.۲۱ درصد همراه شد و به ارتفاع يك ميليون و ۳۲۶ هزار واحد رسيد. تفاوت معنادار ميان عملكرد اين دو شاخص را ميتوان نشانهاي از واگرايي رفتار معاملهگران در سهمهاي بزرگ و كوچك به حساب آورد؛ به اين معنا كه بازار روز اخير بيش از آنكه با افت يكدست همراه باشد، تحت تأثير فشار فروش در نمادهاي بزرگ و شاخصساز قرار گرفت. بورس تهران معاملات روز چهارشنبه را در فضايي نسبتاً آرام و متعادل آغاز كرد. در دقايق نخست، بسياري از نمادهاي كوچكتر بازار با اقبال بيشتري از سوي خريداران مواجه شدند و همين موضوع سبب شد تا شاخص هموزن از همان ابتداي روز عملكرد مطلوبتري نسبت به شاخص كل از خود نشان دهد. اين وضعيت در مقايسه با روزهاي پرنوسان و پرالتهاب هفته جاري، نشانهاي از كاهش نسبي هيجان و بازگشت بخشي از تعادل به دادوستدها تعبير ميشد. معاملهگران در ساعات ابتدايي بازار بيشتر بر نمادهايي تمركز داشتند كه يا از نگاه تكنيكي در محدودههاي جذابتري قرار گرفته بودند يا در روزهاي اخير فشار فروش كمتري را تجربه كرده بودند. از همين رو، فضاي عمومي معاملات در ابتداي روز بهگونهاي بود كه انتظار ميرفت بازار بتواند با حفظ برتري تقاضا، روزي متعادل يا حتي مثبت را پشت سر بگذارد. با اين حال، اين وضعيت چندان پايدار نماند.
افزايش عرضه در نيمه دوم و عقبنشيني بازار
با گذشت زمان و ورود بازار به نيمه دوم معاملات، سمت عرضه به تدريج تقويت شد. فروشندگان در بسياري از نمادها فعالتر شدند و همين موضوع باعث شد بخش مهمي از رشد اوليه برخي سهمها تعديل شود. در اين ميان، نمادهاي بزرگتر و اثرگذار بر شاخص كل بيش از ساير گروهها تحت فشار قرار گرفتند و در نهايت شاخص كل را به محدوده منفي كشاندند. هرچند شاخص هموزن نيز در ادامه معاملات بخشي از رشد ابتدايي خود را از دست داد، اما در نهايت توانست در محدوده مثبت باقي بماند؛ موضوعي كه بار ديگر بر مقاومت نسبي نمادهاي كوچك در برابر موج فروش تأكيد دارد. اين رفتار دوگانه در بازار روزاخير نشان ميدهد كه بخشي از سرمايهگذاران همچنان در برخي سهمها و صنايع كوچكتر، انگيزه بيشتري براي خريد دارند، اما در سوي ديگر، ترديد نسبت به آينده كوتاهمدت بازار و احتياط در نمادهاي بزرگتر همچنان پررنگ است. آمارهاي پاياني معاملات نيز از متعادل بودن نسبي بازار حكايت دارد. در پايان دادوستدهاي روز گذشته، ۴۱۵ نماد در محدوده مثبت و ۳۸۴ نماد در محدوده منفي قرار گرفتند. اين ارقام نشان ميدهد كه اگرچه شاخص كل با افت قابل توجهي مواجه شده، اما وضعيت كلي بازار بهگونهاي نبود كه بازار يكپارچه رخت سرخ بر تن كند. نزديكي تعداد نمادهاي مثبت و منفي نشان ميدهد بازار در حال حاضر در شرايطي قرار دارد كه تعادل شكنندهاي ميان عرضه و تقاضا برقرار شده است؛ تعادلي كه ميتواند تحت تأثير عوامل مختلف، از جمله اخبار سياسي، تحولات اقتصادي يا رفتار حقوقيها، به سرعت دستخوش تغيير شود. از اين منظر، افت شاخص كل بيش از آنكه ناشي از ضعف عمومي در تمام بازار باشد، تحت تأثير فشار فروش در گروهي از نمادهاي بزرگ و شاخصساز شكل گرفته است.
برابري نسبي در صفهاي خريد و فروش
يكي ديگر از نشانههاي فضاي متعادل اما محتاطانه بازار را ميتوان در وضعيت صفها مشاهده كرد. در پايان معاملات، ۲۱۸ نماد در صف خريد قرار داشتند و در مقابل، ۱۹۹ نماد نيز با صف فروش به كار خود پايان دادند. اين نزديكي آماري نشان ميدهد كه نه تقاضا توانسته بر عرضه غلبه قاطعي پيدا كند و نه فروشندگان موفق شدهاند كنترل كامل بازار را به دست بگيرند. همچنين در بخش سفارشها، ارزش سفارشهاي خريد به ۴ هزار و ۴۵۸ ميليارد تومان رسيد، در حالي كه ارزش سفارشهاي فروش ۴ هزار و ۵۸۸ ميليارد تومان ثبت شد. فاصله بسيار اندك اين دو عدد توازني نسبي ميان دو سوي بازار ارايه ميدهد. در واقع، بازار روز اخير گرچه در ظاهر با افت شاخص كل همراه شد، اما در آن سوي ماجرا و باطن معاملات نشانههايي از درگيري نزديك خريداران و فروشندگان وجود داشت؛ درگيرياي كه نتيجه آن در نهايت به سود عرضهكنندگان تمام شد.
تداوم خروج پول حقيقي از بازار سهام
با وجود متعادلتر شدن معاملات نسبت به روزهاي قبل، جريان نقدينگي همچنان يكي از مهمترين نكات منفي بازار باقي ماند. ارزش معاملات خرد سهام، حق تقدم و صندوقهاي سهامي روز چهارشنبه به ۲۴ هزار و ۷۱۱ ميليارد تومان رسيد كه رقم قابل توجهي محسوب ميشود، اما در عين حال خروج ۲ هزار و ۶۷۲ ميليارد تومان پول حقيقي از بازار نشان داد كه سرمايهگذاران خرد هنوز نسبت به شرايط فعلي اطمينان كامل پيدا نكردهاند. ادامه خروج پول حقيقي را ميتوان نشانهاي از غلبه نگاه محتاطانه در ميان فعالان بازار دانست. در شرايطي كه بازار هنوز نتوانسته روندي باثبات و قانعكننده براي صعود ايجاد كند، بخشي از سرمايهگذاران ترجيح ميدهند از موقعيتهاي خريد فاصله بگيرند يا دستكم وزن سرمايهگذاري خود در سهام را كاهش دهند. اين رفتار بهويژه در شرايطي كه شاخص كل تحت فشار است، ميتواند به تضعيف روندهاي مثبت كوتاهمدت منجر شود.
استقبال از صندوقهاي درآمد ثابت
در سوي ديگر ماجرا نيز، صندوقهاي درآمد ثابت روز اخير با ورود ۶۱۲ ميليارد تومان نقدينگي همراه شدند. اين جابهجايي پول بهخوبي نشان ميدهد كه بخشي از سرمايهها همچنان به دنبال پناهگاههاي كمريسكتر هستند و ترجيح ميدهند در فضايي با بازدهي باثباتتر و نوسان كمتر مستقر شوند. افزايش ورود پول به صندوقهاي درآمد ثابت معمولاً در دورههايي شدت ميگيرد كه نااطميناني در بازار سهام بالاست و معاملهگران ترجيح ميدهند تا روشنتر شدن چشمانداز بازار، استراتژي محافظهكارانهتري اتخاذ كنند. بهطور كلي ميتوان گفت در روزهايي كه تنش نقش اساسي در بازار سهام را دارد، بورس توانست شرايط خوبي را تجربه كند و سرمايهها نيز همچنان در بازار درحال معامله هستند.
