ریسک جنگ بازارها را قرمز کرد
جنوب ایران همچنان شاهد درگیریهای بسیار سنگین است و این موضوع روی تمامی بازارهای مالی خصوصا بورس تهران تاثیر بسزایی داشته است.
جنوب ایران همچنان شاهد درگیریهای بسیار سنگین است و این موضوع روی تمامی بازارهای مالی خصوصا بورس تهران تاثیر بسزایی داشته است. سنتکام اعلام کرده است که در یک نوبت به بیش از ۱۴۰ هدف نظامی در ایران حمله کرده تا توانایی این کشور برای حمله به کشتیهای تجاری را کاهش دهد. کانون این حملات، بندرعباس، جاسک، سیریک و جزیره قشم (به عنوان مرکز سایتهای راداری) بوده است؛ اما ایران نیز به این حملات پاسخ داده است و همچنین سخنگوی وزارت خارجه ایران با بیان اینکه تفاهم اسلامآباد از سوی امریکا نقض شده گفت: تردیدی نیست که این تفاهم وارد مرحله بحرانی شده است.بازارهای جهانی و خصوصا بورس تهران نسبت به این موضوع و این بن بست واکنش نشان دادند و هر یک به گونه ای رفتار جدید از خود به ثبت رساندند. شاخصهای بورس دنیا و ایران ریزش کردند و در مقابل قیمت نفت روند افزایش به خود گرفت. شاخص کل بورس روز گذشته از محدوده 5 میلیون واحدی عبور کرد و واحد کانال 4 میلیون واحدی شد. کارشناسان دلایل بسیاری برای این موضوع مطرح می کنند اما مهمترین مساله را میتوان شرایط سیاسی دانست.
بازار سرمایه در برزخ ژئوپلیتیک
علیرضا محمدی زیوه، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با «تعادل» اظهار کرد: بازار سرمایه پس از بازگشایی و در پاسخ به واقعیتهای اقتصادی نظیر تورم و رشد نرخ دلار، روند صعودی قدرتمندی را آغاز کرده بود. اما درباره «قرمزپوشی» اخیر باید به چند لایه تحلیلی اشاره کرد.نخستین و مهمترین عامل، بحث «ناپایداریهای سیاسی» است. به نظر میرسد زمزمههایی مبنی بر نقض برخی بندهای کلیدی تفاهمنامههای اخیر میان ایران و امریکا شنیده میشود. این موضوع در کنار ناآرامیهای اخیر در مناطق جنوبی کشور، سیگنال «احتیاط» را به بازار مخابره کرد. طبیعی است که در چنین شرایطی، سرمایهگذاران ترجیح میدهند «دستبهعصا» حرکت کرده و به جای تداوم خرید، موقتاً نظارهگر باشند.
این کارشناس بازار سرمایه توضیح داد: موضوع فقط سیاست نیست. از منظر «تکنیکال» هم شاخص پس از عبور از قله ۵ میلیون واحد، نیاز مبرمی به استراحت و اصلاح زمانی یا قیمتی داشت. در واقع، بازار در این محدوده با اشباع خرید روبرو بود و حالا ممکن است مدتی در یک روند خنثی (رنج) حرکت کند یا حتی سطوح پایینتری را برای کسب انرژی دوباره لمس کند.
وی پیش بینی کرد: پیشبینی بنده این است که حداقل تا پایان تیرماه، تحت تأثیر فصل مجامع و انتظار برای انتشار صورتهای مالی، شاهد نوعی قرمزپوشی نسبی یا رکود موقت باشیم. البته باید تأکید کنم که هر چقدر فضای سیاسی به سمت صلح و ثبات حرکت کند، این سرخپوشی کمرنگتر خواهد شد.
محمدی زیوه در نهایت گفت: بسیار کلیدی است. در حال حاضر بازار منتظر انتشار گزارشهای عملکرد سه ماهه شرکتهاست. دسترسی به این اطلاعات به سرمایهگذاران کمک میکند تا تصویر روشنتری از سودآوری صنایع داشته باشند. قطعاً با شفاف شدن عملکرد شرکتها در بهار، معاملهگران با اطمینان بیشتری تصمیمگیری میکنند و میتوان انتظار داشت که بازار دوباره به مدار فعالیت جدی و تحلیلی بازگردد.
سایه تنشهای خاورمیانه بر والاستریت
بازارهای مالی جهان هفته جدید را تحت تأثیر یک «توفان دوگانه» آغاز کردند؛ از یک سو تشدید تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه و تهدید امنیت انرژی، و از سوی دیگر عقبنشینی گسترده در بخش تکنولوژی، به ویژه در میان غولهای تراشهساز، فضایی از عدم قطعیت را بر تالارهای بورس حکمفرما کرده است. در حالی که سرمایهگذاران خود را برای یک هفته پرخبر آماده میکردند، تغییر لحنِ بازار در معاملات پیش از آغازِ رسمی، نشان از حاکم شدن رویکرد «ریسکگریز» (Risk-off) دارد.
نقطه کانونی نگرانیهای معاملهگران در آغاز هفته، تحولات نظامی میان ایران و ایالات متحده بوده است. تبادل حملات هوایی در آخر هفته و گزارشهای متناقض درباره وضعیت تنگه هرمز، به عنوان یکی از حیاتیترین شریانهای تجارت انرژی جهان، به سرعت قیمتهای جهانی نفت را به سمت بالا پرتاب کرد. در معاملات اولیه، بهای نفت خام برنت با جهشی ۲.۸ درصدی به مرز ۷۸ دلار در هر بشکه رسید و وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز با رشد ۲.۷ درصدی، از مرز ۷۳ دلار عبور کرد.
اگرچه دونالد ترامپ، ريیسجمهور، ادعای بسته شدن این آبراه حیاتی را رد کرده است، اما بازارها بر اساس «ادراک ریسک» حرکت میکنند، نه صرفاً واقعیتهای میدانی. بن امونز، بنیانگذار موسسه «Fed Watch Advisors»، در تحلیل خود این وضعیت را به درستی ترسیم میکند: «بسته شدن احتمالی تنگه، حتی در حد یک زمزمه، میتواند سایهای سنگین از ریسکگریزی بر بازار بیفکند. اگرچه در کوتاهمدت تمرکز بر CPI و درآمدهای بانکی است، اما تهدیدِ جدی کمبود انرژی در صورت تداوم تنشها، متغیری است که مدلهای تحلیلی را به سرعت تغییر میدهد.»
اما سمت دیگرِ معادله، بخش تکنولوژی است؛ جایی که سهام نیمههادیها (Semiconductors) با فشار فروش شدیدی مواجه شدند. در پی افت چشمگیر سهام SK Hynix در فهرستهای جهانی که پس از ورود هیجانی روز جمعه به نزدک رخ داد، واکنشی زنجیرهای در بازار ایجاد شد. سهام این غول تراشهساز کرهای در بازار ایالات متحده بیش از ۱۰ درصد عقبنشینی کرد.
این اصلاحِ دردناک، تنها محدود به یک شرکت نبود. Micron Technology با افتی بیش از ۶ درصد و Sandisk با کاهش حدود ۷ درصدی، روز سختی را پشت سر گذاشتند. همچنین، نامهای بزرگی چون Intel و AMD نیز در معاملات پیش از بازار، ریزشهای ملموسی را تجربه کردند تا شاخص نزدک-۱۰۰ (Nasdaq-100) با افتی بیش از ۱ درصد، پیشتازِ قرمزپوشی در میان شاخصهای اصلی باشد. تحلیلگران معتقدند این عقبنشینی، بیش از آنکه صرفاً واکنشی به اخبار خاورمیانه باشد، یک «اصلاح تکنیکال» در بخشی است که طی ماههای اخیر رشد بسیار سریعی را تجربه کرده بود.
چرا معاملهگران همچنان امیدوارند؟
با وجود فضای غبارآلود فعلی، بازار سرمایه نگاه خود را به سمت تقویم اقتصادی هفته معطوف کرده است. صبح سهشنبه، انتشار گزارش شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) در ماه ژوئن، نقطه عطفی برای سیاستهای پولی فدرال رزرو خواهد بود. از سوی دیگر، فصل گزارشهای درآمدی (Earnings Season) نیز رسماً آغاز شده است. این هفته، ۲۸ شرکت از لیست S&P 500، از جمله غولهای بانکی نظیر جیپیمورگان چیس، گلدمن ساکس، مورگان استنلی و سیتیگروپ، صورتهای مالی خود را منتشر میکنند. تحلیلگران فکتست (FactSet) با نگاهی خوشبینانه، پیشبینی کردهاند که سودآوری S&P 500 در سهماهه دوم نسبت به سال گذشته رشدی بیش از ۲۳ درصد داشته باشد؛ رقمی که در صورت تحقق، میتواند به عنوان سپری در برابر تنشهای ژئوپلیتیک عمل کند. یکی از جذابترین بخشهای تحلیل بازار، آینده هوش مصنوعی (AI) است. در شرایطی که برخی نگران اشباع هزینههای سرمایهای در این بخش هستند، لری آدام، مدیر ارشد اطلاعات در ریموند جیمز، دیدگاهی متفاوت دارد. او معتقد است که روند سرمایهگذاری در هوش مصنوعی نه تنها متوقف نمیشود، بلکه تا سال ۲۰۲۸ با شتاب بیشتری ادامه خواهد یافت. آدام معتقد است: «شواهد ملموسی از سودآوریِ پذیرش هوش مصنوعی در کسبوکارها وجود دارد؛ بهطوریکه اشارات به AI در گزارشهای فصلی شرکتها نسبت به سال گذشته ۹۸ درصد رشد کرده است.» در شرایط فعلی، بازارهای جهانی در وضعیتی قرار دارند که میتوان آن را «تضاد میان بنیادها و ریسکها» نامید. در حالی که اروپا نیز به تبعیت از بازارهای آسیایی و ایالات متحده، روز دوشنبه را با فضای قرمز آغاز کرد، باید منتظر ماند و دید آیا گزارشهای درآمدی بانکهای بزرگ و دادههای تورمی، قدرت کافی برای خنثی کردن ترسهای ژئوپلیتیک را خواهند داشت یا خیر. آنچه قطعی است، این است که در کوتاهمدت، نوسان به عنوان عضو جداییناپذیر تالارهای معاملات باقی خواهد ماند و سرمایهگذاران تا زمان شفافتر شدن وضعیت تنگه هرمز و گزارشهای سهماهه، استراتژی «انتظار و رصد» را در پیش خواهند گرفت.
