غولهاي فناوري بدهكارتر شدند
ميزان بدهي شركتهاي بزرگ سازنده مراكز داده هوش مصنوعي در پنج سال گذشته، دو برابر شده است و آنها براي تامين هزينههاي بيسابقه سرمايهگذاري خود به استقراض روي آوردهاند.
به گزارش ايسنا، دادههاي گردآوري شده توسط بلومبرگ نشان داد شركتهاي آلفابت (مالك گوگل)، آمازون، متا، مايكروسافت و اوراكل كه پنج شركت بزرگ سرمايهگذار در مراكز داده جديد امريكا به شمار ميروند، طي پنج سال گذشته در مجموع حدود ۳۵۰ ميليارد دلار به تعهدات بدهي خود افزودهاند. اين شركتها تصور ميكنند كه خدمات پيشرفته هوش مصنوعي آينده، موجي از درآمدهاي جديد ايجاد خواهد كرد. سرمايهگذاران نيز تاكنون با استقبال از اين برنامهها، اوراق قرضه جديد اين شركتها را در ارزهاي مختلف خريداري كردهاند، اما در روزهاي گذشته استقبال غيرمعمول و سردي از انتشار ۲۵ ميليارد دلار اوراق قرضه آمازون نشان دادند. هزينه تامين اين بدهيها همچنان براي بيشتر اين شركتها چندان سنگين نيست، زيرا آنها سودآوري بسيار بالايي دارند. مجموع هزينه بهره پنج شركت بزرگ فناوري سال گذشته از ۱۰ ميليارد دلار عبور كرد كه بيش از دو برابر سال ۲۰۱۹ است. با اين حال، اين ميزان بدهي در مقايسه با جريان نقدي آزاد حتي يكي از اين شركتها چندان قابل توجه نيست. براي نمونه، جريان نقدي آزاد گوگل پس از كسر هزينههاي سرمايهاي، در پايان سهماهه منتهي به مارس، به ۶۴ ميليارد دلار رسيد. با اين حال، افزايش بدهيها براي برخي شركتها فشار بيشتري ايجاد كرده است. جريان نقدي آزاد آمازون در سهماهه منتهي به ۳۱ مارس منفي شد. همچنين پيشبيني ميشود مصرف نقدينگي اوراكل كه بدهيهايش در سال ۲۰۲۵ به حدود دو و نيم برابر درآمد سالانه اين شركت رسيده بود، در آينده افزايش يابد.
انقلاب هوش مصنوعي، مدل كسبوكار غولهاي فناوري را تغيير داد
شركتهاي نرمافزاري معمولا كسبوكارهايي با حاشيه سود بالا هستند كه به سرمايهگذاري فيزيكي مداوم زيادي نياز ندارند، اما اين وضعيت با ظهور رايانش ابري تغيير كرده، زيرا اين حوزه نيازمند سرمايهگذاري عظيم در مزارع سرور است. اكنون مراكز داده هوش مصنوعي كه معمولا بزرگتر از مراكز قبلي هستند و از تراشههاي گرانقيمتتر استفاده ميكنند، هزينههاي سرمايهاي را چند برابر كردهاند. گيل لوريا، تحليلگر شركت «دياي ديويدسون» (DA Davidson) گفت: ماهيت اين كسبوكارها به شكل بسيار چشمگيري و ناگهاني در حال تغيير است. به همين دليل جريان نقدي آنها در حال حاضر تا اين حد كاهش يافته است. شركتها معتقدند بازده سرمايهگذاري حاصل از خدمات جديد هوش مصنوعي، بهويژه در مقايسه با نرخهاي بهره نسبتا پايين بدهيهاي جديد، اين هزينههاي توسعه را توجيه ميكند. اندي جسي، مديرعامل آمازون در آوريل گفت: مطمئن است كه اين سرمايهگذاريها در نهايت درآمدزايي خواهند كرد. وي به تعهد مشتريان براي استفاده از بخش بزرگي از ظرفيت جديد مراكز داده شركت خدمات وب آمازون (AWS) اشاره كرد. همچنين مارك زاكربرگ، مديرعامل متا در مصاحبهاي اخير با بلومبرگ گفت: تقاضا براي توان پردازشي هوش مصنوعي همچنان بيشتر از عرضه است. همين موضوع ما را مطمئن كرده كه توسعه بيشتر اين زيرساختها يك سرمايهگذاري مناسب خواهد بود.
بازده هوش مصنوعي چه زماني خواهد بود؟
با اين حال، سرمايهگذاران بازار سهام نسبت به اينكه بزرگترين شركتهاي رايانش ابري كه اغلب «ابرشركتها» ناميده ميشوند، چه زماني و چگونه بازده اين هزينههاي عظيم را دريافت خواهند كرد، محتاطتر شدهاند. در سال جاري تنها سهام آلفابت عملكردي بهتر از شاخص «اساندپي۵۰۰» (S&P ۵۰۰) داشته است، در حالي كه ارزش سهام مايكروسافت و اوراكل بيش از ۲۰ درصد كاهش يافته است. با نزديك شدن به زمان انتشار گزارشهاي مالي فصلي شركتها، سرمايهگذاران بازار بدهي توجه ويژهاي به برنامههاي هزينهاي آنها خواهند داشت؛ برنامههايي كه به معياري مهم براي سنجش سلامت رونق هوش مصنوعي تبديل شدهاند. پرسشها ديگر فقط درباره اين نيست كه آيا شركتها ميتوانند همگام با برنامههاي توسعه رقباي خود حركت كنند يا خير، بلكه اين است كه چگونه هزينههاي اين توسعه را تامين ميكنند و چه زماني بازده آن آشكار خواهد شد. غولهاي خدمات ابري در حال ورود به بزرگترين موج سرمايهگذاري تاريخ خود هستند و متعهد شدهاند در سال جاري تا ۷۲۵ ميليارد دلار هزينه كنند. بخش قابلتوجهي از اين مبلغ صرف ساخت مراكز داده جديد و خريد تراشههاي پيشرفته انويديا خواهد شد. آنها براي تامين اين هزينههاي سنگين، از تركيبي از نقدينگي داخلي، استقراض جديد و در مورد متا، روشهايي براي انتقال بخشي از بدهيها به خارج از ترازنامه استفاده كردهاند. افزايش بار بدهي ميتواند توان شركتها براي مقابله با بحرانهاي آينده يا تغييرات فناوري را كاهش دهد. حتي دههها سلطه در صنعت فناوري نيز تضمين نميكند كه يك شركت در برابر فشار بدهي مصون بماند. نمونه تاريخي اين موضوع، شركت اينتل است. زماني كه ليپبو تان در سال ۲۰۲۵ مديرعامل اين شركت شد، نخستين اولويت خود را اصلاح ترازنامه مالي اعلام كرد كه پس از نگرانيهايي درباره توان ادامه فعاليت اين شركت انجام شد. بلومبرگ گزارش كرد، اينتل كه تا سال ۲۰۲۲ بزرگترين سازنده تراشه جهان بود، در دوره مديريت پيشين خود براي پرداخت سود به سهامداران، انجام خريدهاي جديد و افزايش ظرفيت توليد، بدهيهاي قابل توجهي ايجاد كرد، اما همزمان با افزايش بدهيها، اين شركت نتوانست تراشههاي رقابتي در حوزه هوش مصنوعي توليد كند و فرصت بزرگي را كه باعث تبديل شدن انويديا به ارزشمندترين شركت جهان شد، از دست داد.
