بستن تنگه هرمز در شرايط جنگي حق ماست

مجيدرضا حريري، رييس اتاق مشترك ايران و چين در گفت‌وگو با ايلنا و در پاسخ به اين سوال كه «آيا اساساً حاكميت ايران بر تنگه هرمز بايد براي ساير كشور‌ها الزام‌آور باشد؟» گفت: اين موضوع يك بحث حقوقي پيچيده است و طبق نظر حقوقدان‌ها دو نظر راجع به آبراهه‌هاي بين‌المللي وجود دارد. البته به نظر مي‌آيد كه ما هم پذيرفته‌ايم كه تنگه هرمز يك آبراهه بين‌المللي است و ما نمي‌توانيم مانع عبور كشتي‌هاي تجاري شويم يا عوارضي تحت عنوان «عوارض عبور» بگيريم، چون چنين اتفاقي صرفا در كانال‌هايي مي‌افتد كه ساخته دست بشر است.

رييس اتاق بازرگاني مشترك ايران و چين با اشاره به كنوانسيون بين‌المللي ناظر بر حقوق درياها، گفت: ايران به كنوانسيون ۱۹۸۲ مربوط به آبراهه‌هاي بين‌المللي ملحق نشده است؛ اما تلويحا در همين تفاهم‌نامه‌ها و رفتار‌هاي اخيرش، به نوعي هزينه خدمات از كشتي‌ها دريافت مي‌كند نه عوارض عبور.

حريري افزود: اين به اين معناست كه ما مي‌گوييم تنگه هرمز را امن نگه مي‌داريم، لايروبي مي‌كنيم و بحث‌هاي محيط زيستي را رعايت مي‌كنيم و مسير را براي عبور كشتي‌ها امن نگه مي‌داريم و پولي كه دريافت مي‌كنيم حق و هزينه خدماتي است كه انجام مي‌دهيم. رييس اتاق بازرگاني مشترك ايران و چين با اشاره به اينكه تنگه هرمز متعلق به آب‌هاي سرزميني ايران است، گفت: از نظر سرزميني، بخش عمده اين آبراهه متعلق به ايران و جزو آب‌هاي سرزميني ايران است و هيچ شكي در آن نيست و كسي هم تعرضي به اين موضوع ندارد. به گفته حريري، موضوعي كه در حال حاضر مورد مناقشه است، اين است كه آيا كسي مي‌تواند از اين تنگه رد شود يا خير. به هر حال در تفاهم‌نامه‌اي كه بين ايران و امريكا امضا شد (كه ظاهرا فاتحه آن خوانده شده) به نوعي به اعمال حاكميت و مديريت ايران بر اين تنگه اشاره شده است؛ منتها، چون خيلي صريح نيست تفاسير مختلف داشته است. وي افزود: يعني تفسير امريكا اين است كه كشتي‌هاي تجاري مي‌توانند از تنگه هرمز عبور كنند و ايران نمي‌تواند مانع عبور كسي شود. رييس اتاق بازرگاني مشترك ايران و چين گفت: البته قانونا ما مي‌توانيم مانع عبور كشتي‌هاي جنگي از اين تنگه شويم، زيرا بخش عمده اين تنگه جزو سرزمين ماست؛ البته گفتني است كه كنوانسيون آبراهه‌هاي بين‌المللي راجع به كشتي‌هاي تجاري است. حريري افزود: تفسير ما نيز اين است كه بايد كشتي‌هاي تجاري تنها از اين مسيري كه ما مي‌گوييم رد شوند البته عمان هم مدعي است كه ما با آنها توافق كرده‌ايم كه از مسير عمان هم بتوانند گذر كنند. وي افزود: اما موضوع عبور از تنگه هرمز براساس توافق است؛ وگرنه در شرايط جنگي مثل دفعه قبل كه آن را مسدود كرديم، مي‌توانيم دوباره مسدود كنيم، زيرا اگر منطقه جنگي باشد، آنگاه حق ماست كه منطقه جنگي را مسدود كنيم و اصولا اگر ما هم آن را مسدود نكنيم، هيچ شركت بيمه كشتيراني و هيچ صاحب كشتي به دليل ناامني‌هاي موجود در منطقه، چنين ريسكي را براي خود قبول نمي‌كند كه از تنگه هرمز عبور كند. رييس اتاق بازرگاني مشترك ايران و چين با اشاره به اهميت استراتژيك تنگه هرمز، گفت: ارزش تنگه هرمز براي ما به عنوان كار بلندمدت اين است كه اينجا آبراهه بين‌المللي باشد و كشتي‌ها از آن عبور كنند، زيرا اگر كشتي‌هاي تجاري از آن عبور نكنند و هر كسي راه جايگزيني پيدا كند، ديگر بستن آن ارزشي ندارد. همانطور كه در مورد نفتكش‌ها مشاهده مي‌كنيم كه با مسير‌هايي كه با خط لوله ايجاد مي‌كنند، راه جايگزين پيدا كرده‌اند. حريري تاكيد كرد: هرچقدر اهميت راهبردي تنگه هرمز را كم كنيم به ضرر ما هم هست، زيرا تنگه هرمز زماني ارزش دارد كه كشتي‌ها مجبور باشند از اينجا عبور كنند يا بهترين انتخابشان، عبور از تنگه هرمز باشد.