ورود شركتهاي هوش مصنوعي به بازار نفت
يك كارشناس انرژي گفت: اكنون شركتهايي مانند ايلان ماسك و آمازون كه در حوزه هوش مصنوعي فعال هستند، نيازمند دسترسي به منابع مطمئن و غني انرژياند و به همين دليل در پي تسلط بر كشورهاي داراي منابع انرژي هستند.
يك كارشناس انرژي گفت: اكنون شركتهايي مانند ايلان ماسك و آمازون كه در حوزه هوش مصنوعي فعال هستند، نيازمند دسترسي به منابع مطمئن و غني انرژياند و به همين دليل در پي تسلط بر كشورهاي داراي منابع انرژي هستند. به گزارش ايلنا، سازمان كشورهاي صادركننده نفت (اوپك) كه زماني نماد قدرت بلامنازع كشورهاي توليدكننده در برابر شركتهاي نفتي غربي بود، در سالهاي اخير با چالشهاي ساختاري و ژئوپليتيك متعددي روبهرو شده است. خروج برخي كشورها و تغيير اولويتهاي اقتصادي آنها، پويايي اين سازمان را تحت تأثير قرار داده است.
ازجمله اين كشورها قطر است كه در ژانويه ۲۰۱۹ رسما از اوپك خارج شد. اين كشور به عنوان بزرگترين صادركننده گاز طبيعي مايع در جهان استراتژي اقتصادي خود را به جاي نفت، بر گاز متمركز كرده بنابراين عضويت در اوپك كه بر سهميهبندي توليد نفت تمركز دارد، براي دوحه محدوديتهايي ايجاد ميكرد كه با برنامههاي توسعهاي آن در حوزه گاز همخواني نداشت. اما عراق در حال حاضر عضو فعال اوپك است و هنوز خارج نشده است. با اين حال، عراق همواره يكي از كشورهاي پرچالش براي اوپك بوده است. به دليل نياز شديد به درآمدهاي نفتي براي بازسازي كشور، عراق بارها از سهميههاي تعيينشده فراتر رفته و تنشهايي ايجاد شده است. ديگر عضوي كه اخيرا از اين سازمان خارج شده امارات است وزير انرژي اين كشور اعلام كرده خروج از اوپك يك انتخاب حاكميتي و راهبردي بر اساس چشمانداز اقتصادي بلندمدت و تعهد به امنيت انرژي جهاني است. وي تأكيد كرده اين تصميم تحت تأثير ملاحظات سياسي نيست و هيچ اختلافي با شركا را منعكس نميكند. اما كشور ما به عنوان يكي از بنيانگذاران اوپك، موقعيت منحصربهفردي دارد، به دليل تحريمهاي بينالمللي، توليد و صادرات نفت با نوسانات شديدي روبهرو است. اوپك در سالهاي اخير عملا ايران را از رعايت سقفهاي توليد معاف كرده است تا بتوانيم در صورت رفع تحريمها، سهم خود را از بازار بازپس بگيريم اما واقعيت اينكه هر زمان كه ايران تحت تحريم بوده، برخي اعضا از جمله عربستان و امارات تلاش كردهاند جاي خالي بشكههاي ايران را پر كنند.
بنابراين به نظر ميرسد بازگشت ايران به ظرفيت توليد كامل، همواره با مقاومت ديگر اعضا مواجه باشد. به هر روي آنگونه كه برخي تحليلگران عنوان ميكنند اوپك در حال تغيير از يك كارتل نفتي كلاسيك به يك باشگاه توليدكنندگان انرژي است كه احتمالا با ظهور انرژيهاي نو و كاهش تدريجي تقاضا براي نفت، دچار تغييراتي خواهد شد. محمود خاقاني در همين ارتباط و درباره اينكه آيا اوپك در آستانه تغيير است، با طرح اين موضوع كه ضعيف كردن جايگاه اين سازمان از جمله اهدافي است كه توسط ايالاتمتحده دنبال ميشود به ايلنا گفت: زماني كه تحريمهاي نفت و گاز عليه ايران در دولت نهم و دهم و در دوره رياستجمهوري محمود احمدينژاد آغاز شد، قيمت نفت بالا بود و بازار شرايط مناسبي داشت. اين درحالي بود كه در دولتهاي هفتم و هشتم، به دليل مشكلات موجود در اوپك و توليد بيش از سهميه از سوي برخي اعضا، قيمت نفت كاهش يافته بود.
وي افزود: در سال ۱۳۷۶ قيمت نفت حتي به حدود ۵ دلار براي هر بشكه رسيد، اما با اين وجود ايران توانست نوعي انسجام در اوپك ايجاد كند و روند قيمتها را به سمت افزايش هدايت كند. در پايان دولت هشتم نيز حدود ۱۷۰ ميليارد دلار منابع ارزي در صندوق ذخيره وجود داشت. اين كارشناس حوزه انرژي ادامه داد: همزمان با آغاز رويكردي كه تحريمها را «كاغذپاره» ميدانست، در شرايطي كه قيمت نفت بالا بود، ۶ قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل عليه ايران صادر شد، قطعنامههايي كه حتي چين و روسيه نيز به آنها رأي مثبت دادند. وي تصريح كرد: دولت وقت به بيماري هلندي دچار شد؛ به اين معنا كه حدود ۸۰۰ ميليارد دلار درآمد نفتي كشور در زيرساختها سرمايهگذاري نشد. ازسوي ديگر، به محض اجرايي شدن تحريمها عليه ايران، سهميه كشور در بازار نفت ميان ديگر اعضاي اوپك تقسيم شد و كشورها با افزايش توليد، كمبود نفت ايران در بازار را جبران كردند.وي اظهار داشت: از روزي كه اوپك به يكي از اعضاي پايهگذار خود خيانت كرد، اين سازمان وارد بحران شد. در ادامه نيز ميان اعضايي كه عليه ايران همسو شده بودند اختلافاتي به وجود آمد و برخي كشورها از جمله قطر و امارات از اين سازمان خارج شدند. عراق نيز اعلام كرده است كه اگر سهميه نامحدود نداشته باشد، از اوپك خارج خواهد شد. وي افزود: عراق اكنون روزانه حدود ۵ ميليون بشكه نفت توليد و صادر ميكند، اما بخش مهمي از منافع آن نصيب شركتهايي مانند شورون، اگزونموبيل، روزنفت، سينوپك، توتال و شل ميشود و سهم عراق نيز عملا تحت مديريت امريكاست. به نوعي ميتوان گفت عراق همچنان تحت نفوذ و سيطره امريكا قرار دارد.
