چند درصد از خریداران بیمه شخص ثالث آن را به‌صورت قسطی می‌خرند؟ تحلیل رفتار مالی بیمه‌گذاران ایرانی

علت افزایش نرخ بیمه شخص ثالث

نرخ حق بیمه شخص ثالث هر سال بر اساس نرخ دیه اعلامی قوه قضاییه تعیین می‌شود. در سال ۱۴۰۵، دیه کامل در ماه‌های حرام ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان اعلام شد. این یعنی حتی کسی که بالاترین تخفیف عدم خسارت (۷۰ درصد) را هم داشته باشد، باید رقمی چند میلیون تومانی برای بیمه شخص ثالث خودروی خود بپردازد.

در سال ۱۴۰۴ قیمت بیمه ثالث نسبت به سال قبل حدود ۳۶.۵ درصد افزایش یافت. در سال ۱۴۰۵ هم بیمه مرکزی افزایش ۳۴ درصدی نرخ بیمه را ابلاغ کرد. برای بسیاری از خانوارها، پرداخت یکجای این مبلغ در ابتدای سال با تمام هزینه‌های جاری دیگر، عملا غیرممکن شده است.

چرا ایرانی‌ها به سمت بیمه شخص ثالث قسطی رفتند؟

افزایش هزینه‌های زندگی در سال‌های اخیر، مدیریت پرداخت‌های روزمره را برای بسیاری از خانوارها دشوارتر کرده است. این فشار مالی چند بعد دارد:

فشردگی جریان نقدی خانوار

وقتی درآمد ماهانه ثابت است اما هزینه‌ها پلکانی بالا می‌رود، خانوار سعی می‌کند همه هزینه‌های بزرگ را به اقساط ماهانه تبدیل کند. بیمه شخص ثالث هم که اجباری است، از این قاعده مستثنی نیست.

اجباری بودن بیمه و نبود گزینه حذف

بر خلاف بیمه بدنه، بیمه شخص ثالث اجباری است و رانندگان نمی‌توانند از خرید آن صرف‌نظر کنند. پس تنها راه مدیریت هزینه، تغییر نحوه پرداخت و نه حذف آن است.

تورم انتظاری و ترجیح پرداخت دیرتر

در اقتصادهای با تورم بالا، پرداخت کمتر در لحظه حاضر و بیشتر در آینده از نظر رفتار مالی برای خانوار سودمندتر است. بخشی از انگیزه اقساط در ایران ریشه در همین منطق دارد.

بی‌اعتنایی به هزینه کمی بیشتر در بلندمدت

پرداخت قسطی حدود ۱۸ درصد گران‌تر از پرداخت نقد تمام می‌شود، اما بسیاری از خریداران این تفاوت را در برابر راحتی جریان نقدی ماهانه نادیده می‌گیرند.

می‌توانید در جدول زیر، علت محبوبیت خرید قسطی بیمه شخص ثالث را نسبت به پرداخت یکجای آن مشاهده کنید:

موفقیت طرح قسطی بیمه‌بازار؛ از صفر تا ۷۰ درصد

بیمه‌بازار سرویس خرید بیمه ماشین قسطی بیمه بازار را راه‌اندازی کرد تا خرید بیمه ساده‌تر از قبل شود. در ابتدا سهم این سرویس در سفارش‌ها کمتر از ۵ درصد بود. طی کمتر از دو سال، این سهم از ۷۰ درصد عبور کرد.

عوامل زیر علت این رشد را توضیح می‌دهد:

• حذف موانع سنتی: خرید قسطی بیمه در گذشته به چک، سفته یا ضامن نیاز داشت. بیمه‌بازار این محدودیت را با اعتبارسنجی آنلاین حذف کرد. اکنون فقط با کد ملی و رتبه اعتباری می‌توان بدون هیچ ضامنی بیمه قسطی خرید.
• شفافیت مالی پیش از خرید: یکی از عوامل اعتمادسازی در سرویس‌های مالی، نمایش روشن تعهدات پیش از خرید است. بیمه‌بازار جزئیات هر قسط را پیش از نهایی‌شدن سفارش نمایش می‌دهد.
• اقساط تا ۱۲ ماهه: از طریق سرویس‌های اعتباری، امکان تقسیم هزینه بیمه در ۱۲ قسط بدون چک فراهم است که برای بسیاری از خانوارها جذاب است.
• بدون سود یا کارمزد اضافه: بیمه‌بازار برای قسط‌بندی حق بیمه شخص ثالث هیچ سود یا کارمزدی دریافت نمی‌کند. تفاوت مبلغ نقد و قسطی صرفا به این دلیل است که خرید قسطی شامل تخفیف خرید نقد نمی‌شود.

نکات مهم در خرید قسطی بیمه شخص ثالث

• تخفیف عدم خسارت ممکن است تغییر کند، پس اگر از بیمه‌نامه‌ای که قسطی خریده‌اید خسارت بگیرید، در قسط بعدی تخفیف کمتری دریافت خواهید کرد.
• پرداخت نشدن اقساط اثر منفی روی اعتبارسنجی دارد و عدم پرداخت به‌موقع اقساط بیمه ممکن است رتبه اعتباری بانکی را تحت تاثیر قرار دهد.
• اقساط کوتاه‌مدت (سه ماهه) در واقع قسطی نیستند. خرید چند بیمه‌نامه کوتاه‌مدت به‌جای یک بیمه سالانه، حدود ۱۸ درصد گران‌تر تمام می‌شود.
• پوشش بیمه تفاوتی ندارد و خرید قسطی یا نقدی، هر دو همان پوشش بیمه‌ای را ارائه می‌دهند.

خرید بیمه شخص ثالث قسطی بدون پیش‌پرداخت در بیمه بازار

خرید بیمه فقط قیمت نیست. ارزان بودن بیمه‌ای که در لحظه حادثه نتواند خسارت را سریع و کامل پرداخت کند، مزیت ویژه‌ای نخواهد داشت. بیمه‌بازار با امکان مقایسه هم‌زمان قیمت، پوشش، و توانگری مالی شرکت‌های مختلف، این انتخاب هوشمند بیمه را برای بیمه‌گذار ساده می‌کند. سرویس خرید قسطی این پلتفرم که بدون چک، بدون سفته، و بدون مراجعه حضوری کار می‌کند نشان می‌دهد که انتخاب مطمئن بیمه لزوما با فشار مالی یکجا همراه نخواهد بود. مقایسه کافی نیست، اگر فقط به قیمت نگاه کنیم، کیفیت خدمات، شفافیت مالی، و سهولت دسترسی هم بخشی از معادله انتخاب درست هستند.