پيشبيني صرفهجويي يك ميليارد مترمكعب گاز با اجراي طرح كارور
طرح بهينهسازي مصرف گاز با مشاركت شركتهاي كارور كه از زمستان ۱۴۰۳ بهصورت پايلوت آغاز شد، قرار است با اصلاح الگوي مصرف در بخش خانگي و هدفگذاري كاهش ميانگين ۷ درصدي مصرف، در سال جاري حدود يك ميليارد مترمكعب گاز صرفهجويي كند.
طرح بهينهسازي مصرف گاز با مشاركت شركتهاي كارور كه از زمستان ۱۴۰۳ بهصورت پايلوت آغاز شد، قرار است با اصلاح الگوي مصرف در بخش خانگي و هدفگذاري كاهش ميانگين ۷ درصدي مصرف، در سال جاري حدود يك ميليارد مترمكعب گاز صرفهجويي كند.
به گزارش ايسنا، فعاليت شركتهاي كارور به عنوان واحدهاي فناور و خدماتي در حوزه مديريت مصرف گاز، از زمستان سال ۱۴۰۳ با اجراي پايلوت طرح «مهان» در استان يزد آغاز شد. اين طرح در زنجيره پاييندستي صنعت گاز تعريف شده و هدف آن افزايش بهرهوري انرژي، كاهش مصرف بيرويه و بهبود كيفيت خدمات گازرساني است.
در اين سازوكار، شركتهاي كارور به عنوان حلقه واسط ميان شركتهاي گاز استاني و مشتركان نهايي فعاليت ميكنند و با استفاده از دادههاي مصرف، ابزارهاي مديريتي و فناوريهاي نو، الگوي مصرف مشتركان را بررسي و اصلاح ميكنند.
اين شركتها با تحليل رفتار مصرفكنندگان، نقاط اتلاف انرژي را شناسايي كرده و راهكارهايي براي كاهش مصرف ارائه ميدهند. براي نمونه، در ساختمانهايي كه موتورخانه مصرف بالايي دارد، اقداماتي مانند عايقكاري، درزگيري در و پنجرهها، نصب پنجرههاي دوجداره يا اصلاح پوشش سقف و كف انجام ميشود. در مواردي نيز توصيههاي سادهتري مانند اصلاح وضعيت پردههايي كه مانع انتشار مناسب گرماي شوفاژ ميشوند، در دستور كار قرار ميگيرد.
مبناي ارزيابي عملكرد اين شركتها بر اساس مقايسه مصرف با دورههاي مشابه سالهاي گذشته و با در نظر گرفتن متغيرهايي مانند دماي هوا تعيين ميشود تا «خط مبنا» مشخص شود. هر ميزان كاهش مصرف نسبت به اين خط مبنا به عنوان صرفهجويي ثبت شده و بخشي از منافع آن به شركت كارور تعلق ميگيرد. گاز صرفهجوييشده در قالب «گواهيهاي صرفهجويي» در بورس انرژي عرضه ميشود و واحدهاي مولد مانند صنايع فولاد و پتروشيمي ميتوانند اين گواهيها را خريداري كنند. به اين ترتيب، چرخه اقتصادي طرح شكل ميگيرد و منابع مالي لازم براي ادامه اقدامات بهينهسازي تأمين ميشود.
طبق دادههاي رسمي، مصرف گاز در ايران طي 8 ماه گرم سال عمدتا به مصارف پختوپز محدود است، اما با آغاز فصل سرما، مصرف در بخش خانگي شامل منازل، واحدهاي تجاري، نانواييها و صنايع كوچك بهطور چشمگيري افزايش مييابد. اين افزايش مصرف معمولا موجب كاهش سهم گاز نيروگاهها و صنايع بزرگ ميشود. در چنين شرايطي، كاهش مصرف در بخش خانگي ميتواند به تأمين پايدار انرژي براي بخشهاي مولد اقتصاد كمك كند. بر اساس سازوكار طرح كارور، صرفهجويي ايجادشده در ماههاي سرد سال از طريق بورس انرژي به واحدهاي صنعتي منتقل ميشود و در نتيجه هم صنايع از دسترسي پايدار به انرژي بهرهمند ميشوند و هم فشار مصرف در بخش خانگي كاهش مييابد.
مدل همكاري در اين طرح بسته به توان مالي شركتها متفاوت است. برخي شركتهاي كارور با منابع مالي بيشتر، محدودههاي گستردهتري از شهرها يا تعداد بيشتري از مشتركان خانگي را پوشش ميدهند. با توجه به اينكه در كشور حدود ۲۹ ميليون مشترك گاز وجود دارد، ظرفيت قابلتوجهي براي اجراي اين طرح در مقياس ملي پيشبيني ميشود. بر اساس هدفگذاري انجامشده، هر شركت كارور بايد در محدوده فعاليت خود بهطور ميانگين حدود ۷ درصد كاهش مصرف ايجاد كند؛ رقمي كه در مقياس ملي ميتواند اثر قابل توجهي در مديريت مصرف گاز داشته باشد. به گفته سعيد توكلي، مديرعامل شركت ملي گاز ايران، تاكنون ۷۷ قرارداد اصلي با شركتهاي كارور امضا شده است. وظيفه اين شركتها قرار گرفتن ميان توليدكننده و توزيعكننده گاز و همچنين ارتباط مستقيم با مشتركان براي اجراي برنامههاي بهينهسازي مصرف است.
وي افزود: به ازاي هر مقدار گاز صرفهجوييشده كه پس از اندازهگيري و صحهگذاري (M&V) از سوي شركت ملي گاز تأييد شود، گواهي صرفهجويي صادر و در بورس انرژي عرضه خواهد شد.
بر اساس برنامهريزيهاي انجامشده، انتظار ميرود اجراي اين طرح در سال ۱۴۰۵ به صرفهجويي حدود يك ميليارد مترمكعب گاز در كشور منجر شود. اين ميزان صرفهجويي در كنار ساير برنامههاي بهينهسازي مصرف ميتواند نقش مهمي در مديريت مصرف و افزايش بهرهوري در صنعت گاز ايران ايفا كند.
