فرارهاي مالياتي چگونه كم شد؟
با اجرا شدن قانون پايانههاي فروشگاهي و سامانه موديان در چهار سال گذشته فرار مالياتي بهطور قابلتوجهي كاهش يافته است؛ بهطوري كه در سال گذشته حدود ۳۸ هزار ميليارد تومان از محل كتمان درآمد موضوع قانون مالياتهاي مستقيم و قانون ماليات بر ارزش افزوده وصول شده است.
با اجرا شدن قانون پايانههاي فروشگاهي و سامانه موديان در چهار سال گذشته فرار مالياتي بهطور قابلتوجهي كاهش يافته است؛ بهطوري كه در سال گذشته حدود ۳۸ هزار ميليارد تومان از محل كتمان درآمد موضوع قانون مالياتهاي مستقيم و قانون ماليات بر ارزش افزوده وصول شده است. صدور صورتحساب كاغذي در مواردي زمينه را براي سوءاستفاده برخي مالياتدهندگان فراهم ميكند؛ چالشي كه اگرچه با اجراي قانون پايانههاي فروشگاهي و سامانه موديان، محدود شده اما همچنان در برخي حوزهها بهويژه براي مودياني كه هنوز به سامانه متصل نيستند يا از روشهاي غيرقانوني استفاده ميكنند رخ ميدهد. يكي از متداولترين روشها در فرار مالياتي، خريد اعتبار مالياتي است. به اين صورت كه شركتهاي صوري اقدام به صدور فاكتور براي خريداران واقعي ميكنند. خريدار با داشتن اين فاكتورها، هزينههاي خود را به شكل صوري افزايش ميدهد تا سود خالص و در نتيجه «ماليات بر درآمد» كمتري بپردازد. در روشي ديگر، موديان از كد اقتصادي ديگران استفاده ميكنند. گاهي فروشنده از شماره اقتصادي يا شناسه ملي شركتهاي ديگر استفاده ميكند تا ردپاي فعاليتهايش به جاي ديگري منتقل شود و خود از پرداخت ماليات بر ارزش افزوده (VAT) فرار كند. ترفند ديگري كه برخي مالياتدهندگان استفاده ميكنند حذف فاكتور و فروش بدون صورتحساب است. بسياري از موديان در معاملات نقدي يا معاملاتي كه خريدار نهايي (مصرفكننده) نيازي به فاكتور ندارد، هيچ صورتحسابي صادر نميكنند. تا زمان اجراي قانون پايانههاي فروشگاهي و سامانه موديان در سال ۱۴۰۰ سه ترفند مذكور، روند دريافت ماليات را دچار چالش ميكرد. تا قبل از راهاندازي اين سامانه، مودي فاكتور را صادر و مودي ديگر آن را دريافت ميكرد، اما سازمان ماليات از اين تراكنشها بيخبر بود تا زماني كه مودي در پايان سال اظهارنامه را ارسال كند. اما با ايجاد سامانه موديان، اين چرخه به كلي تغيير كرده است. در سامانه موديان به محض اينكه مودي صورتحساب را صادر ميكند، كپي آن به صورت خودكار و در همان لحظه به سرور سازمان ماليات ارسال ميشود. اين يعني مودي ديگر نميتواند پس از پايان دوره مالي، «تاريخ گذشته» بزند يا فاكتورهايي را كه قبلاً صادر شده، حذف يا تغيير دهد. يكي از بزرگترين راههاي فرار، خريد فاكتور براي افزايش هزينهها بود. اما از آنجايي كه تمام فاكتورهاي خريد و فروش در يك شبكه متصل به هم قرار دارند، سازمان ماليات ميتواند به راحتي «زنجيره تأمين» را دنبال كند. سيستم به صورت خودكار فاكتورهاي «فروشنده» را با فاكتورهاي «خريدار» مقايسه ميكند.
