بيت‌كوين در آزمون ۵۸ هزار دلاري

بازار ارزهاي ديجيتال در حالي به استقبال معاملات فردا مي‌رود كه بيت‌كوين پس از هفته‌ها فشار فروش، تا محدوده ۵۸ هزار دلار عقب‌نشيني كرده و همزمان چند سيگنال مهم از بازارهاي آن‌چين، صندوق‌هاي قابل معامله در بورس (ETF) و اقتصاد كلان، تصويري پيچيده از آينده اين دارايي ترسيم مي‌كنند. از يك سو، شاخص‌هاي تاريخي شبكه بيت‌كوين از ورود بازار به مرحله «تسليم» خبر مي‌دهند؛ مرحله‌اي كه در چرخه‌هاي گذشته مقدمه پايان بازارهاي نزولي بوده است. از سوي ديگر، خروج سنگين سرمايه از ETFهاي اسپات، سياست‌هاي انقباضي فدرال رزرو و افت همزمان طلا و نقره، نشان مي‌دهد فشارهاي اقتصاد كلان همچنان اجازه بازگشت سريع خريداران را نمي‌دهد. اكنون پرسش اصلي معامله‌گران اين است كه آيا بيت‌كوين به كف قيمتي خود نزديك شده يا هنوز مسير نزولي ادامه دارد؟

افت قيمت بيت‌كوين تا محدوده ۵۸ هزار دلار، بار ديگر نگاه فعالان بازار را به داده‌هاي آن‌چين و شاخص‌هاي اقتصاد كلان معطوف كرده است. در شرايطي كه بازار طي هفته‌هاي اخير تحت تأثير فشار فروش، خروج سرمايه از صندوق‌هاي قابل معامله در بورس و افزايش ريسك‌هاي اقتصاد جهاني قرار گرفته، برخي تحليلگران معتقدند نشانه‌هايي از نزديك شدن به پايان اين اصلاح ديده مي‌شود. با اين حال، گروه ديگري هشدار مي‌دهند كه تا زماني كه جريان ورود سرمايه به بازار بازنگردد و سياست‌هاي پولي امريكا تغيير نكند، نمي‌توان از پايان روند نزولي سخن گفت. در معاملات روزهاي اخير، بيت‌كوين نه تنها حمايت رواني ۶۰ هزار دلار را از دست داد، بلكه به محدوده ۵۸ هزار دلار نيز رسيد؛ سطحي كه آخرين بار در ماه‌هاي ابتدايي چرخه صعودي گذشته مشاهده شده بود. اين افت قيمت همزمان با كاهش ارزش بسياري از دارايي‌هاي ريسكي و حتي فلزات گرانبها رخ داده  و نشان مي‌دهد فشارهاي اقتصاد كلان اكنون بر تمامي  بازارها  سايه  انداخته  است. 

    داده‌هاي آن‌چين

 سيگنالي كه پيش‌تر كف بازار را نشان داده بود

در ميان فضاي منفي حاكم بر بازار، يكي از مهم‌ترين نشانه‌هاي اميدواركننده از دل داده‌هاي آن‌چين استخراج شده است. بررسي اطلاعات منتشرشده توسط كريپتوكوانت نشان مي‌دهد نسبت سود و زيان خروجي‌هاي خرج‌نشده تراكنش‌ها (UTXO Profit/Loss Ratio) به محدوده‌اي رسيده كه در گذشته معمولا همزمان با شكل‌گيري كف‌هاي مهم بيت‌كوين مشاهده شده بود. اين شاخص در واقع رفتار سرمايه‌گذاران را از طريق قيمت خريد و فروش كوين‌ها بررسي مي‌كند. زماني كه حجم زيادي از بيت‌كوين‌ها با ضرر جابه‌جا مي‌شوند، به اين معناست كه بخشي از معامله‌گران از ادامه نگهداري دارايي خود نااميد شده و حاضرند با پذيرش زيان از بازار خارج شوند؛ وضعيتي كه در ادبيات بازارهاي مالي از آن با عنوان «تسليم بازار» يا Capitulation ياد مي‌شود. بررسي چرخه‌هاي گذشته نيز اهميت اين شاخص را تأييد مي‌كند. در پايان بازار نزولي سال ۲۰۱۸، سقوط همه‌گيري كرونا در سال ۲۰۲۰ و همچنين كف بزرگ بازار در سال ۲۰۲۲، همين شاخص پيش از آغاز روندهاي صعودي فعال شده بود. اگرچه فعال شدن آن به معناي پايان فوري اصلاح نيست، اما نشان مي‌دهد بخش مهمي از فشار فروش در حال تخليه شدن است و معامله‌گران كوتاه‌مدت به تدريج از بازار خارج مي‌شوند. تحليلگران كريپتوكوانت از جمله دارك‌فست نيز معتقدند داده‌هاي فعلي بيش از آنكه نشانه سقوطي تازه باشند، بيانگر خروج سرمايه‌گذاران ضعيف و انتقال تدريجي بيت‌كوين‌ها به دست سرمايه‌گذاران صبورتر هستند. كوينتن فرانسوا نيز با اشاره به سابقه اين شاخص تأكيد كرده كه از سال ۲۰۱۶ تاكنون، تقريبا تمامي كف‌هاي اصلي بازار با فعال شدن همين سيگنال همراه بوده است.

    خروج سرمايه از ETFها

 احتياط سرمايه‌گذاران نهادي

در سوي ديگر بازار، رفتار سرمايه‌گذاران نهادي تصوير متفاوتي ارايه مي‌دهد. صندوق اسپات بيت‌كوين بلك‌راك با نماد IBIT يكي از بزرگ‌ترين خروج‌هاي سرمايه تاريخ خود را تجربه كرده و تنها در يك روز حدود ۳۰۰ ميليون دلار نقدينگي از اين صندوق خارج شده است. اين اتفاق تنها به بلك‌راك محدود نيست. گزارش‌ها نشان مي‌دهد ساير ETFهاي اسپات نيز طي روزهاي اخير با كاهش ورود سرمايه يا حتي خروج نقدينگي روبه‌رو شده‌اند. اين موضوع اهميت زيادي دارد؛ زيرا طي يك سال گذشته، همين صندوق‌ها يكي از مهم‌ترين موتورهاي رشد بيت‌كوين بودند و ميلياردها دلار سرمايه تازه را وارد بازار كردند. اكنون كاهش تقاضا از سوي سرمايه‌گذاران نهادي باعث شده عبور دوباره بيت‌كوين از مقاومت‌هاي مهم دشوارتر شود. بسياري از مديران سرمايه ترجيح داده‌اند تا روشن شدن مسير نرخ بهره امريكا و كاهش ابهام‌هاي اقتصادي، بخشي از سرمايه خود را از دارايي‌هاي پرريسك خارج كنند. البته اين روند لزوما به معناي خروج كامل سرمايه‌گذاران بلندمدت نيست. بسياري از هولدرهاي قديمي همچنان دارايي‌هاي خود را حفظ كرده‌اند و اصلاح اخير را بخشي طبيعي از چرخه‌هاي چندساله بيت‌كوين مي‌دانند. به همين دليل، تفاوت محسوسي ميان رفتار سرمايه‌گذاران كوتاه‌مدت و بلندمدت ديده مي‌شود؛ گروه نخست همچنان در حال فروش هستند، اما گروه دوم هنوز نشانه‌اي از تسليم نشان  نداده‌اند.

    اقتصاد كلان همچنان مهم‌ترين مانع بازار

بخش مهمي از فشار فعلي بازار، ريشه در اقتصاد كلان دارد. برخلاف تصور رايج كه بيت‌كوين را «طلاي ديجيتال» مي‌داند، تحولات هفته‌هاي اخير نشان داده اين دارايي همچنان نسبت به سياست‌هاي پولي امريكا و ارزش دلار حساسيت بالايي دارد. در شرايطي كه فدرال رزرو همچنان رويكردي انقباضي را دنبال مي‌كند و بازارها انتظار دارند نرخ‌هاي بهره براي مدت بيشتري در سطوح بالا باقي بماند، هزينه نگهداري دارايي‌هايي كه سود دوره‌اي پرداخت نمي‌كنند افزايش يافته است. بيت‌كوين، طلا و نقره همگي در اين دسته قرار مي‌گيرند و به همين دليل، همزمان تحت فشار قرار گرفته‌اند. همزمان، رشد ارزش دلار نيز خريد اين دارايي‌ها را براي سرمايه‌گذاران خارج از امريكا پرهزينه‌تر كرده و بخشي از تقاضاي جهاني را كاهش داده است. نتيجه اين شرايط، افت همزمان بازار فلزات گرانبها و ارزهاي ديجيتال بوده؛ اتفاقي كه نشان مي‌دهد روايت «پوشش در برابر كاهش ارزش پول» فعلا جاي خود را به نگراني‌هاي مربوط به نرخ بهره و نقدينگي داده است. عامل ديگري كه بر بازار سايه انداخته، جريان سرمايه به سمت سهام شركت‌هاي فعال در حوزه هوش مصنوعي است. بازدهي بالاي اين شركت‌ها طي ماه‌هاي اخير باعث شده بخشي از سرمايه‌هايي كه پيش‌تر به بازار طلا يا ارزهاي ديجيتال اختصاص مي‌يافت، به بازار سهام منتقل شود. اين جابه‌جايي سرمايه نيز يكي از دلايل كاهش تقاضا براي بيت‌كوين محسوب مي‌شود. با اين حال، برخي تحليلگران معتقدند نبايد صرفا بر كاهش قيمت تمركز كرد. بيت‌كوين اگرچه در مسير نزولي همراه طلا حركت كرده، اما از زمان آغاز اصلاح، در مقايسه با برخي فلزات گران‌بها عملكرد نسبي بهتري داشته است. همين موضوع باعث شده هنوز بخشي از سرمايه‌گذاران، بيت‌كوين را گزينه‌اي مناسب براي سرمايه‌گذاري بلندمدت بدانند. در مجموع، بازار بيت‌كوين اكنون در نقطه‌اي حساس قرار گرفته است. از يك طرف، داده‌هاي آن‌چين و شاخص‌هاي تاريخي از نزديك شدن به مرحله پاياني اصلاح حكايت دارند و تجربه چرخه‌هاي گذشته نيز اين احتمال را تقويت مي‌كند. از طرف ديگر، خروج سرمايه از ETFهاي اسپات، تداوم سياست‌هاي سختگيرانه فدرال رزرو، قدرت گرفتن دلار و كاهش اشتهاي سرمايه‌گذاران نسبت به دارايي‌هاي پرريسك، همچنان موانع مهمي بر سر راه بازگشت روند صعودي هستند. به همين دليل، بسياري از تحليلگران معتقدند هفته‌هاي آينده براي تعيين مسير ميان‌مدت بيت‌كوين اهميت زيادي خواهد داشت. اگر فشار فروش كاهش يابد و جريان سرمايه دوباره به صندوق‌هاي اسپات بازگردد، محدوده فعلي مي‌تواند به عنوان يك كف مهم در اين چرخه ثبت شود. اما در صورت تداوم خروج نقدينگي و ادامه فشارهاي اقتصاد كلان، بازار ممكن است پيش از آغاز روند صعودي بعدي، دوره‌اي طولاني‌تر از نوسان و تثبيت را تجربه كند. در چنين شرايطي، معامله‌گران بيش از هر زمان ديگري ناچارند علاوه بر نمودار قيمت، تحولات اقتصاد جهاني، رفتار سرمايه‌گذاران نهادي و داده‌هاي آن‌چين  را نيز همزمان  زير نظر داشته  باشند.