بازار سرمايه بدون پژوهش، توسعهپذير نيست
همايش ارتباط صنعت مالي و دانشگاه به همت كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار برگزار شد. حسن رضاييپور، دبيركل كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار، در اين همايش با تأكيد بر ضرورت تقويت فعاليتهاي پژوهشي در بازار سرمايه، گفت: پيشتر فراخواني براي دريافت پژوهشهاي مرتبط منتشر شده بود، اما به دلايل مختلف اجراي اين برنامه در سال ۱۴۰۴ محقق نشد.
همايش ارتباط صنعت مالي و دانشگاه به همت كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار برگزار شد. حسن رضاييپور، دبيركل كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار، در اين همايش با تأكيد بر ضرورت تقويت فعاليتهاي پژوهشي در بازار سرمايه، گفت: پيشتر فراخواني براي دريافت پژوهشهاي مرتبط منتشر شده بود، اما به دلايل مختلف اجراي اين برنامه در سال ۱۴۰۴ محقق نشد. وي افزود: با برگزاري اين همايش، امكان معرفي و آغاز چند رويداد پژوهشي جديد فراهم شده است و اميدواريم اين روند به توسعه فعاليتهاي علمي در بازار سرمايه كمك كند.
رضاييپور با اشاره به تحولات گسترده بازار سرمايه اظهار داشت: بازار در حوزههاي مختلف ازجمله توسعه داراييهاي پايه، ابزارهاي مشتقه، فناوريهاي نوين، پلتفرمهاي معاملاتي و كاربرد هوش مصنوعي با تغييرات گستردهاي مواجه است؛ تحولاتي كه بازار سرمايه را روزبهروز پيچيدهتر و چندبعديتر كرده است. وي ادامه داد: توسعه بازار سرمايه بايد بر پايه پژوهش، مطالعات علمي و بهرهگيري از تجربيات موفق ساير كشورها انجام شود و تصميمات توسعهاي بدون پشتوانه پژوهشي، پاسخگوي نيازهاي روزافزون اين بازار نخواهد بود. دبيركل كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار با تأكيد بر نقش دانشگاهها و مراكز پژوهشي تصريح كرد: توسعه بازار مستلزم مشاركت فعال دانشگاهها و مراكز علمي است. فعالان اجرايي بازار به دليل درگيري با امور عملياتي، فرصت كافي براي انجام مطالعات پژوهشي ندارند؛ ازاينرو همكاري نزديكتر با دانشگاهها ميتواند به ارتقاي كيفيت تصميمگيريها و توسعه بازار سرمايه كمك كند. وي همچنين با اشاره به فعاليتهاي انتشارات كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار گفت: اين انتشارات فعاليت خود را ادامه ميدهد و تاكنون كتاب «حاكميت، مديريت ريسك و انطباق» را منتشر كرده است. همچنين كانون كارگزاران از انتشار ساير پژوهشها و آثار علمي در حوزه بازار سرمايه استقبال خواهد كرد. در ادامه اين همايش، امين بهداد سلامي، مدير پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامي سازمان بورس و اوراق بهادار، با تأكيد بر ضرورت تقويت پژوهشهاي كاربردي در بازار سرمايه گفت: بازار سرمايه بيش از هر زمان ديگري به پژوهشهاي كاربردي نياز دارد، زيرا سرعت تحولات فناوري، گسترش هوش مصنوعي، بلاكچين، خدمات مالي نوين و تغييرات اقتصاد كلان، فرايند تصميمگيري را در اين بازار پيچيدهتر كرده است. وي با بيان اينكه مهمترين محصول بازار سرمايه، تصميماتي است كه هر روز توسط فعالان بازار، نهاد ناظر و ناشران اتخاذ ميشود، افزود: كيفيت اين تصميمات بهطور مستقيم بر كارايي بازار، كشف قيمت، نقدشوندگي، مديريت ريسك، اعتماد سرمايهگذاران و تابآوري بازار اثرگذار است. سلامي با تأكيد بر اينكه پژوهش زماني ارزشمند است كه به حل مسائل واقعي بازار كمك كند، اظهار داشت: هدف از پژوهش، صرفاً توليد مقاله، گزارش يا پاياننامه نيست، بلكه بايد از طريق توليد شواهد، آزمون فرضيات و ارايه راهكارهاي علمي، كيفيت تصميمگيري در بازار سرمايه را ارتقا دهد. بهبود كيفيت تصميمات نيز درنهايت به ارتقاي كشف قيمت، تشكيل سرمايه و مديريت ريسك منجر خواهد شد. مدير پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامي سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به اهميت استفاده همزمان از تجربه و دانش علمي گفت: تجربه و شهود مديران بازار سرمايه بسيار ارزشمند است، اما در شرايط متحول امروز، تصميمات توسعهاي بايد علاوه بر تجربه، بر شواهد علمي و پژوهشهاي معتبر نيز استوار باشد. وي ادامه داد: تعريف صحيح مساله و طرح پرسشهاي متناسب با نيازهاي بازار سرمايه، حتي از اجراي خود پژوهش نيز مهمتر است و اين مهم تنها از طريق تعامل نزديك ميان دانشگاهها و فعالان بازار سرمايه محقق خواهد شد. پژوهشگران دانشگاهي بدون بهرهگيري از تجربيات فعالان صنعت، ممكن است نتوانند مسائل واقعي بازار را بهدرستي شناسايي و براي آنها فرضيههاي مناسب طراحي كنند. سلامي با تأكيد بر لزوم تقويت ارتباط ميان دانشگاه و صنعت اظهار داشت: همكاري ميان دانشگاهها و بازار سرمايه بايد از مرحله تدوين پيشنهادهاي پژوهشي آغاز شود تا مسير پژوهش از ابتدا بر اساس نيازهاي واقعي بازار طراحي شود. در همين راستا، سازمان بورس از توسعه اين تعاملات حمايت ميكند و گسترش تفاهمنامههاي همكاري با دانشگاهها را در دستور كار قرار داده است. وي هدف نهايي اين همكاريها را شكلگيري مراكز علمي و دانشگاههاي تخصصي در حوزه بازار سرمايه و ايجاد قطبهاي پژوهشي براي پاسخگويي به نيازهاي اين بازار عنوان كرد و افزود: توسعه همكاري با دانشگاهها علاوه بر بهرهگيري از دانش و تجربيات بينالمللي، به تربيت پژوهشگران متخصص در حوزه بازار سرمايه نيز كمك خواهد كرد. مدير پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامي
سازمان بورس و اوراق بهادار در ادامه با اشاره به اهميت دسترسي به دادههاي معتبر براي انجام پژوهشهاي كاربردي گفت: كيفيت هر پژوهش به كيفيت دادههاي مورداستفاده در آن وابسته است و بدون دسترسي به دادههاي جامع و معتبر، دستيابي به نتايج قابلاتكا امكانپذير نخواهد بود. وي خاطرنشان كرد: سازمان بورس توسعه و راهاندازي «آزمايشگاه داده» را در دستور كار قرار داده است تا امكان دسترسي پژوهشگران به دادههاي معتبر و ابزارهاي تحليلي فراهم شود. همچنين مديريت پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامي سازمان بورس با شناسايي موضوعات پژوهشي، ارايه مشاورههاي تخصصي و حمايت از پژوهشگران، از اجراي پژوهشهاي كاربردي پشتيباني ميكند. سلامي گفت: سازمان بورس علاوه بر توسعه پژوهشهاي كمي، به مطالعات كيفي نيز توجه دارد و با طراحي داشبوردهاي تحليلي در حوزههايي مانند رفتارشناسي بازار، گرايشها و انتظارات سرمايهگذاران، در تلاش است زيرساختهاي لازم براي تصميمگيريهاي مبتني بر شواهد و پژوهشهاي دقيقتر را فراهم كند. سيدعبدالحميد نبوي، دبير كميسيون انجمنهاي علمي ايران، نيز در اين همايش با اشاره به ظرفيت گسترده انجمنهاي علمي كشور براي همكاري با بازار سرمايه گفت: در حال حاضر ۳۹۶ انجمن علمي در شش حوزه علومانساني، علوم پايه، فني و مهندسي، كشاورزي، هنر و ميانرشتهاي در كشور فعاليت دارند كه ويژگي مهم آنها، گستردگي فعاليت در سطح ملي و در برخي موارد حضور موثر در عرصههاي بينالمللي است. وي افزود: انجمنهاي علمي فعال در حوزههايي مانند اقتصاد، مديريت، علوم كامپيوتر و هوش مصنوعي طي سالهاي اخير خدمات علمي و پژوهشي قابلتوجهي به جامعه دانشگاهي و تخصصي كشور ارايه كردهاند و بهرهگيري از ظرفيت اين انجمنها و تقويت ارتباط آنها با صنعت مالي ميتواند زمينه انتقال دانش روز، استفاده از تجربيات بينالمللي و توسعه پژوهشهاي كاربردي در بازار سرمايه را فراهم كند. نبوي با رد برخي تصورات درباره ضعف ارتباط دانشگاه و صنعت اظهار داشت: برخلاف برخي ديدگاهها، ارتباط ميان دانشگاه و صنعت در كشور فعال است و هماكنون حدود ۱۳ هزار قرارداد همكاري ميان دانشگاهها و بخشهاي مختلف صنعت در حال اجراست كه بخشي از آنها به حوزههاي مديريت، اقتصاد و بازار سرمايه اختصاص دارد. دبير كميسيون انجمنهاي علمي ايران با اعلام آمادگي اين انجمنها براي همكاري با كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار گفت: انجمنهاي علمي كشور آمادگي دارند تمامي رويدادهاي علمي، پژوهشي و آموزشي كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار را در كوتاهترين زمان ممكن به شبكه گسترده انجمنهاي علمي اطلاعرساني كنند. وي ادامه داد: باتوجهبه استقرار دفاتر برخي انجمنهاي علمي در شهرهايي مانند مشهد، تبريز، اصفهان و زاهدان، اين ظرفيت ميتواند زمينه مشاركت گستردهتر دانشگاههاي سراسر كشور در برنامههاي علمي و پژوهشي بازار سرمايه را فراهم كند. نبوي همچنين از آمادگي انجمنهاي علمي براي برگزاري نشستهاي مشترك علمي، كارگاههاي آموزشي و پژوهشي، دورههاي تخصصي و ساير برنامههاي مشترك خبر داد و افزود: اين انجمنها ميتوانند انجمنهاي تخصصي مرتبط را براي اجراي اين برنامهها به كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار متصل كنند. وي با اشاره به جايگاه حقوقي انجمنهاي علمي تصريح كرد: انجمنهاي علمي شخصيت حقوقي مستقل دارند و بهصورت رسمي در اداره ثبت شركتها و روزنامه رسمي به ثبت رسيدهاند؛ موضوعي كه بستر همكاريهاي منسجم، پايدار و بلندمدت با نهادهاي بازار سرمايه را فراهم ميكند. در ادامه اين همايش، امير يوسفيمقدم، دبير انجمن مالي اسلامي ايران، با تأكيد بر اهميت تعامل ميان صنعت مالي، دانشگاه و حوزههاي علميه، گفت: پيوند ميان اين سه بخش از مهمترين عوامل توسعه بازارهاي مالي كشور است و در اين مسير، نقش زندهياد حجتالاسلام والمسلمين دكتر سيدعباس موسويان در ايجاد اين ارتباط، ماندگار و اثرگذار بوده است. وي افزود: موسويان با رويكردي مسالهمحور، پاياننامهها و پژوهشهاي دانشگاهي را بر اساس نيازهاي واقعي بازارهاي مالي تعريف ميكرد و نتايج اين پژوهشها را به كميتههاي تخصصي، ازجمله كميته فقهي سازمان بورس و اوراق بهادار، منتقل ميكرد؛ رويكردي كه به توسعه بسياري از ابزارها و نهادهاي مالي اسلامي در بازار سرمايه منجر شد. دبير انجمن مالي اسلامي ايران با اشاره به فعاليتهاي اين انجمن اظهار داشت: انجمن مالي اسلامي ايران از سال ۱۳۹۴ با مشاركت جمعي از استادان حوزه و دانشگاه تأسيس شده و طي هفت سال متوالي موفق به كسب رتبه «الف» در ارزيابي وزارت علوم شده است.