رالي بورسهاي جهاني
بازارهاي جهاني سهماهه دوم سال را با عملكردي كمسابقه به پايان ميرسانند. رشد خيرهكننده سهام شركتهاي فناوري و هوش مصنوعي، كاهش تنش ميان ايران و امريكا، افت قيمت نفت، بازگشايي مسيرهاي كشتيراني در تنگه هرمز و تغيير انتظارات نسبت به سياست پولي امريكا، مجموعه عواملي بودهاند كه باعث شده شاخصهاي مهم بورس جهان به ركوردهاي تاريخي جديدي دست پيدا كنند.
بازارهاي جهاني سهماهه دوم سال را با عملكردي كمسابقه به پايان ميرسانند. رشد خيرهكننده سهام شركتهاي فناوري و هوش مصنوعي، كاهش تنش ميان ايران و امريكا، افت قيمت نفت، بازگشايي مسيرهاي كشتيراني در تنگه هرمز و تغيير انتظارات نسبت به سياست پولي امريكا، مجموعه عواملي بودهاند كه باعث شده شاخصهاي مهم بورس جهان به ركوردهاي تاريخي جديدي دست پيدا كنند. در همين حال، تقويت دلار امريكا بازار ارز، طلا و حتي اقتصادهاي وابسته به صادرات را تحت تأثير قرار داده است.
بازارهاي مالي جهان در روزهاي پاياني سهماهه دوم سال ۲۰۲۵، يكي از بهترين دورههاي خود طي سالهاي اخير را پشت سر ميگذارند. دادههاي منتشر شده از سوي موسسات مالي بينالمللي نشان ميدهد اكثر بورسهاي بزرگ دنيا طي سه ماه گذشته رشدهاي دو رقمي را ثبت كردهاند؛ رشدي كه عمدتاً ناشي از خوشبيني سرمايهگذاران نسبت به آينده صنعت هوش مصنوعي، كاهش ريسكهاي ژئوپليتيكي و تداوم قدرت اقتصاد امريكا بوده است. اگرچه در ابتداي سال بسياري از فعالان بازار انتظار داشتند كاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو محرك اصلي رشد بورسها باشد، اما اكنون مشخص شده است كه مهمترين عامل صعود بازارها، نه سياست پولي انبساطي، بلكه رشد سودآوري شركتهاي فناوري و بهبود فضاي سياسي در خاورميانه بوده است.
ثبت بهترين عملكرد سهماهه از زمان همهگيري كرونا
شاخص جهاني MSCI All World كه عملكرد هزاران شركت بورسي در بازارهاي توسعهيافته و نوظهور را منعكس ميكند، طي سهماهه دوم حدود ۱۴درصد افزايش يافته و به بالاترين سطح تاريخي خود رسيده است. اين بهترين عملكرد سهماهه دوم اين شاخص از سال ۲۰۲۰ و دوران رونق بازارها پس از شيوع كرونا محسوب ميشود.رشد بازارهاي جهاني تنها به يك منطقه خاص محدود نبوده و تقريباً تمامي بورسهاي مهم دنيا از امريكا گرفته تا اروپا و آسيا در اين موج صعودي سهيم بودهاند. با اين حال، شركتهاي فناوري و صنايع مرتبط با هوش مصنوعي بيشترين سهم را در اين رشد ايفا كردهاند. تحليلگران عقيده دارند كه در سال جاري، هوش مصنوعي همان نقشي را براي بازارهاي سهام بازي كرده كه اينترنت در اواخر دهه ۱۹۹۰ ايفا ميكرد؛ يعني موتور اصلي جذب سرمايه و افزايش ارزش بازار شركتها.
هوش مصنوعي همچنان ستاره بيرقيب بازارها
در ماههاي اخير تقريبا هر شركتي كه به نوعي با توسعه هوش مصنوعي، توليد تراشههاي پيشرفته، مراكز داده يا زيرساختهاي پردازش ابري مرتبط بوده، با استقبال گسترده سرمايهگذاران روبهرو شده است. همين موضوع باعث شده شاخص نزدك طي سهماهه دوم حدود ۲۰درصد رشد كند؛ رقمي كه از رشد ساير شاخصهاي مهم بازار امريكا بيشتر است. شاخص S&P500 نيز حدود ۱۴درصد افزايش يافته و بار ديگر در نزديكي ركوردهاي تاريخي خود قرار گرفته است. كارشناسان معتقدند سرمايهگذاران ديگر تنها به درآمد فعلي شركتها نگاه نميكنند، بلكه ارزشگذاري سهام بيش از گذشته برمبناي ظرفيت رشد آينده و توسعه فناوريهاي نوين انجام ميشود. همين موضوع موجب شده ارزش بازار بسياري از شركتهاي فعال در حوزه هوش مصنوعي با سرعتي كمسابقه افزايش يابد.
آسيا؛ پيشتاز موج جديد سرمايهگذاري
بورسهاي آسيايي بيشترين بهره را از رونق صنعت نيمهرساناها و هوش مصنوعي بردهاند.ژاپن، كرهجنوبي و تايوان كه ميزبان بزرگترين توليدكنندگان تراشه و تجهيزات الكترونيكي جهان هستند، طي سهماهه دوم رشدهاي دو رقمي را ثبت كردند. شاخص نيكي ژاپن در معاملات اخير بار ديگر به ركوردهاي تاريخي نزديك شد و شاخص كوسپي كرهجنوبي نيز با حمايت سهام شركت سامسونگ و برنامههاي دولت اين كشور براي توسعه زيرساختهاي هوش مصنوعي افزايش يافت. در تايوان نيز رشد تقاضاي جهاني براي تراشههاي پيشرفته موجب افزايش ارزش شركتهاي بزرگ اين كشور شده و جريان سرمايه خارجي همچنان به سمت بازار سهام اين منطقه ادامه دارد.
اروپا نيز از رونق بازارها بهرهمند شد
اگرچه سهم شركتهاي فناوري در بورسهاي اروپايي به اندازه امريكا و آسيا نيست، اما بازارهاي اروپا نيز سهماهه موفقي را پشتسر گذاشتهاند. شاخص STOXX600 اروپا حدود ۱۰درصد رشد كرده و سهام شركتهاي فعال در حوزه نيمهرسانا، تجهيزات صنعتي و فناوري بيشترين بازدهي را ثبت كردهاند. رشد سهام شركتهايي مانند ASML، ASMI و Be Semiconductor نشان ميدهد اروپا نيز از موج سرمايهگذاري جهاني در صنعت تراشه بينصيب نمانده است. ازسوي ديگر، كاهش نگرانيها درباره بحران انرژي و افت قيمت نفت نيز تا حد زيادي به بهبود چشمانداز اقتصادي اروپا كمك كرده است.
والاستريت در اوج تاريخي
بازار سهام امريكا همچنان رهبر بازارهاي جهاني باقي مانده است.شاخص داوجونز در معاملات اخير براي نخستينبار از مرز ۵۲ هزار واحد عبور كرد و ركورد جديدي را به ثبت رساند. همزمان شاخص S&P500 بيش از يك درصد و نزدك بيش از دو درصد رشد كردند.اضافه شدن آلفابت، شركت مادر گوگل، به تركيب شاخص داوجونز و همچنين تداوم رشد شركتهاي فناوري موجب شد سرمايهگذاران بار ديگر به خريد سهام روي آورند. معاملات آتي بورس امريكا نيز نشان ميدهد بازار همچنان نسبت به ادامه روند صعودي خوشبين است، هرچند سرمايهگذاران با دقت تحولات مربوط به نرخ بهره را دنبال ميكنند.
كاهش تنش ايران و امريكا
يكي از مهمترين اتفاقات فصل گذشته، كاهش تنش ميان ايران و امريكا و برقراري آتشبس نسبي بود.پس از هفتهها نگراني درباره امنيت تنگه هرمز، توافق دو طرف براي توقف درگيريها موجب شد عبور كشتيهاي تجاري از اين آبراه استراتژيك از سر گرفته شود. بازگشايي مسير كشتيراني نه تنها ريسك عرضه نفت را كاهش داد، بلكه موجب افت حدود ۲۰درصدي قيمت نفت طي هفتههاي اخير شد. از نگاه سرمايهگذاران، كاهش ريسكهاي ژئوپليتيكي به معناي كاهش احتمال شوكهاي اقتصادي و افزايش تمايل به سرمايهگذاري در بازارهاي سهام است؛ موضوعي كه نقش مهمي در رشد اخير بورسهاي جهاني داشته است.
چرا افت قيمت نفت به نفع بورسها بود؟
در نگاه نخست ممكن است كاهش قيمت نفت براي بازارها منفي به نظر برسد، اما شرايط فعلي متفاوت است.كاهش قيمت نفت در اين دوره نه به دليل افت تقاضاي جهاني، بلكه ناشي از كاهش نگرانيهاي سياسي و بازگشت ثبات به مسير عرضه بوده است، به همين دليل شركتها انتظار دارند هزينه انرژي كاهش يابد و فشار تورمي نيز كمتر شود. همين موضوع موجب شده بسياري از صنايع مصرفكننده انرژي، از خودروسازي گرفته تا حملونقل و صنايع شيميايي، چشمانداز سودآوري بهتري پيدا كنند و سرمايهگذاران با اطمينان بيشتري به خريد سهام اين شركتها روي آورند.
دلار همچنان قدرتمندترين ارز جهان
در بازار ارز نيز دلار امريكا همچنان برنده اصلي سهماهه دوم بوده است.شاخص دلار حدود ۱.۴درصد رشد كرده و سرمايهگذاران بار ديگر داراييهاي دلاري را ترجيح دادهاند.علت اين موضوع، تغيير انتظارات نسبت به سياست پولي فدرال رزرو است. در ابتداي سال اكثر معاملهگران انتظار چند مرحله كاهش نرخ بهره را داشتند، اما اكنون نه تنها اين انتظار از بين رفته، بلكه احتمال افزايش دوباره نرخ بهره نيز مطرح شده است.قدرت اقتصاد امريكا، بازار كار مقاوم و ادامه فشارهاي تورمي باعث شده فدرال رزرو با احتياط بيشتري درباره كاهش نرخ بهره تصميم بگيرد.
فشار بر طلا و سقوط تاريخي
افزايش ارزش دلار، فشار مضاعفي بر بازار طلا وارد كرده است.طلا در آستانه ثبت ضعيفترين عملكرد سهماهه خود طي بيش از ده سال گذشته قرار گرفته و بسياري از سرمايهگذاران بخشي از سرمايه خود را از بازار فلزات گرانبها خارج كردهاند. در بازار ارز نيز ين ژاپن به پايينترين سطح خود طي حدود ۴۰ سال گذشته سقوط كرده است.افت ارزش ين موجب افزايش نگرانيها در ژاپن شده و مقامهاي اين كشور بار ديگر احتمال مداخله در بازار ارز را مطرح كردهاند.
نگاه بازارها به نشست بانكهاي مركزي
در هفته جاري نشست سالانه بانك مركزي اروپا در شهر سينتراي پرتغال برگزار ميشود؛ نشستي كه همواره يكي از مهمترين رويدادهاي تقويم مالي جهان محسوب ميشود.سرمايهگذاران بهويژه منتظر سخنان رييس فدرال رزرو هستند تا نشانههاي تازهاي از مسير آينده سياست پولي امريكا به دست آورند.در كنار اين نشست، انتشار دادههاي تورمي اروپا، آمار فرصتهاي شغلي امريكا (JOLTS)، شاخص اعتماد مصرفكنندگان و گزارش اشتغال امريكا ميتواند مسير بازارها را در هفتههاي آينده تعيين كند.
احتمال افزايش نرخ بهره وجود دارد؟
برخي اقتصاددانان عقيده دارند گرچه سناريوي اصلي همچنان تثبيت نرخ بهره است، اما احتمال افزايش نرخها در نشست ماه ژوئيه كاملاً منتفي نيست. در صورتي كه دادههاي اقتصادي امريكا همچنان از رشد اقتصادي بالا و تداوم فشارهاي تورمي حكايت داشته باشد، فدرال رزرو ممكن است براي كنترل تورم بار ديگر نرخ بهره را افزايش دهد.اين موضوع ميتواند باعث افزايش نوسان در بازارهاي مالي شود؛ هرچند بسياري از تحليلگران معتقدند سودآوري بالاي شركتهاي فناوري همچنان ميتواند بخشي از اثرات منفي افزايش نرخ بهره را خنثي كند. كارشناسان موسسه UBS معتقدند اگرچه سرمايهگذاري در حوزه هوش مصنوعي همچنان يكي از جذابترين گزينههاي بازار است، اما سرمايهگذاران نبايد تمام تمركز خود را بر اين بخش قرار دهند. به اعتقاد آنها، تنوعبخشي به سبد سرمايهگذاري و توجه به صنايعي مانند مراكز داده، زيرساختهاي ديجيتال، خدمات پرداخت، تجهيزات صنعتي و حتي برخي صنايع دفاعي ميتواند ريسك سرمايهگذاري را كاهش دهد.آنها همچنين هشدار دادهاند كه رشد سريع ارزش سهام برخي شركتهاي فناوري ممكن است در كوتاهمدت زمينهساز اصلاح قيمتي شود؛ موضوعي كه سرمايهگذاران بايد آن را در تصميمگيريهاي خود مدنظر قرار دهند. در مجموع، سهماهه دوم سال ۲۰۲۵ براي بازارهاي مالي جهان با رشد چشمگير شاخصهاي سهام، افزايش ارزش شركتهاي فناوري، كاهش ريسكهاي ژئوپليتيكي و تغيير انتظارات نسبت به سياست پولي امريكا همراه بوده است. هرچند اين عوامل فضاي مثبتي را براي بورسهاي جهان ايجاد كردهاند، اما نيمه دوم سال همچنان با ابهامهايي مانند مسير نرخ بهره، وضعيت تورم، رشد اقتصاد جهاني و تحولات سياسي همراه خواهد بود. با اين حال، تا اين لحظه نشانهها حاكي از آن است كه بازارهاي جهاني همچنان از حمايت جريان قدرتمند سرمايه در حوزه فناوري و هوش مصنوعي برخوردار هستند و در صورت عدم وقوع شوكهاي جديد، احتمال تداوم روند صعودي بورسهاي جهان در ماههاي آينده نيز دور از انتظار نخواهد بود.
