فشار ماينرهاي غيرمجاز به شبكه
استخراج غيرمجاز رمزارز در سالهاي اخير به يكي از چالشهاي جدي صنعت برق كشور تبديل شده است؛ فعاليتي كه به گفته مسوولان، هر دستگاه آن بهطور متوسط به اندازه برق ۱۰ واحد مسكوني مصرف دارد و با تحميل بار سنگين و دايمي به شبكه، بهويژه در روزهاي اوج مصرف، پايداري تامين برق را با تهديد مواجه ميكند.
استخراج غيرمجاز رمزارز در سالهاي اخير به يكي از چالشهاي جدي صنعت برق كشور تبديل شده است؛ فعاليتي كه به گفته مسوولان، هر دستگاه آن بهطور متوسط به اندازه برق ۱۰ واحد مسكوني مصرف دارد و با تحميل بار سنگين و دايمي به شبكه، بهويژه در روزهاي اوج مصرف، پايداري تامين برق را با تهديد مواجه ميكند.
به گزارش ايسنا، استخراج غيرمجاز رمزارزها طي سالهاي اخير كه عمدتا به دليل مصرف بالاي برق و استفاده از تعرفههاي يارانهاي انجام ميشود، همزمان با بحران كمآبي و كاهش توليد نيروگاههاي برقآبي، فشار مضاعفي بر شبكه برق كشور وارد كرده است.
دستگاههاي استخراج رمزارز كه اغلب در خانهها، واحدهاي صنعتي متروكه و حتي در برخي ادارات و مراكز مختلف كشف شدهاند، علاوه بر افزايش مصرف برق، ميتوانند موجب ناپايداري شبكه و افزايش خاموشيها در فصل تابستان شوند.
از نگاه كارشناسان، استخراج غيرمجاز رمزارز تنها به افزايش مصرف برق محدود نميشود و پيامدهاي زيستمحيطي نيز به همراه دارد. ايجاد مزارع استخراج بيتكوين نيازمند مصرف بالاي برق و فعاليت ۲۴ ساعته است؛ فرآيندي كه گرماي زيادي توليد ميكند و براي خنك نگهداشتن محيط، استفاده شبانهروزي از تجهيزات سرمايشي بهويژه كولرهاي گازي را ضروري ميسازد. همين مساله نيز به شكل مستقيم بر روند افزايش مصرف برق اثر ميگذارد. برآوردها نشان ميدهد حدود ۲۰۰۰ مگاوات از بار شبكه برق كشور به مصرف غيرمجاز رمزارزها اختصاص دارد؛ رقمي قابل توجه كه نشاندهنده اثرگذاري جدي اين پديده بر تراز مصرف برق است. از اين رو، تفكيك ميان ماينرهاي مجاز و غيرمجاز اهميت زيادي دارد. ماينرهاي مجاز با رعايت قوانين و مقررات و پرداخت هزينه برق بر اساس تعرفههاي مصوب فعاليت ميكنند، اما ماينرهاي غيرمجاز با استفاده از انشعابهاي غيرقانوني يا دستكاري در كنتورهاي برق، بدون پرداخت هزينه واقعي، به استخراج رمزارز ميپردازند.
در همين رابطه، هادي سفيدمو - مجري نظارت و ساماندهي استخراج رمزدارايي شركت توانير - با بيان اينكه هر دستگاه ماينر بهطور متوسط در ماه به اندازه مصرف برق ۱۰ واحد مسكوني برق مصرف ميكند، اظهار كرد: مصرف برق هر دستگاه ماينر حدود سه و نيم كيلووات است و اين در حالي است كه متوسط توان مصرفي هر كنتور واگذارشده به مشتركان حدود پنج كيلووات است. وي ادامه داد: اگر يك ماينر حدود سه كيلووات از اين ظرفيت را مصرف كند، عملا بخش زيادي از ظرفيت مصرف خانگي از بين ميرود. اگر مشتركي بخواهد با كنتور خانگي يك دستگاه ماينر روشن كند، قبض برق او حدود هفت تا هشت ميليون تومان خواهد شد و در ادامه نيز بهراحتي شناسايي ميشود. اما متخلفان معمولا از برق غيرمجاز استفاده ميكنند و همين مساله، شناسايي آنها را تا حدودي دشوارتر ميكند.
دستگاه ماينر فشار مضاعف و مستمري به شبكه برق وارد ميكند. همه تجهيزات يك واحد مسكوني در زمانهاي مختلف به شبكه متصل ميشوند و در زمانهايي نيز خاموش هستند، اما ماينرها به صورت ۲۴ ساعته به شبكه برق متصلند. وزارت نيرو براي مقابله با ماينرهاي غيرمجاز و مديريت مصرف انرژي در كشور، مجموعهاي از برنامههاي تشويقي و تنبيهي را در دستور كار قرار داده است. اين برنامهها با هدف كاهش مصرف غيرقانوني برق، بهبود كارايي انرژي و هدايت فعاليتها به سمت استخراج قانوني رمزارز طراحي شدهاند. در همين راستا، شركت توانير براي تقويت روند شناسايي مراكز غيرمجاز استخراج رمزارز، سقف پاداش پرداختي به معرفيكنندگان اين مراكز را ابتدا از ۵۰ ميليون تومان به ۲۰۰ ميليون تومان و سپس به ۳۰۰ ميليون تومان افزايش داد. همچنين پاداش عاملان شناسايي نيز در ازاي كشف هر دستگاه ماينر غيرمجاز، ۱.۵ ميليون تومان تعيين شد و شهروندان ميتوانستند از طريق سامانه پيامكي ۳۰۰۰۵۱۲۱ آدرس مراكز مشكوك را ارسال كنند. بر اساس اصلاحيه جديد، پاداش كشف ۱۰ ماينر اول از ۱.۵ ميليون تومان به ۳ ميليون تومان براي هر دستگاه افزايش يافته و پاداش ۱۰ ماينر دوم نيز از ۱.۵ ميليون تومان به ۲ ميليون تومان براي هر دستگاه رسيده است. پاداش كشف ۳۰ تا ۲۰۰ دستگاه بدون تغيير و به ازاي هر دستگاه ۱.۵ ميليون تومان باقي مانده و سقف پرداخت پاداش نيز از ۳۰۰ ميليون تومان به ۳۲۰ ميليون تومان افزايش يافته است.
در كنار اين اقدامات، توسعه كنتورهاي هوشمند نيز با هدف پايش دقيقتر مصرف برق در دستور كار قرار گرفته است. سال گذشته ركوردي در زمينه نصب كنتورهاي هوشمند ثبت شد و به اندازه ۱۰ سال گذشته كنتور هوشمند نصب شد. آنطور كه مديرعامل شركت توزيع نيروي برق تهران بزرگ اعلام كرده، از ابتداي سال تاكنون حدود ۸۰۰ دستگاه ماينر غيرمجاز در شهر تهران از طريق روشهايي مانند دادهكاوي، پايش شبكه و بازديدهاي ميداني كشف شده است. نگاهي به آمارهاي استاني نيز نشان ميدهد برخورد با استخراج غيرمجاز رمزارز در نقاط مختلف كشور با جديت دنبال ميشود. مديرعامل شركت توزيع نيروي برق شيراز از كشف ۲۵۱ دستگاه ماينر غيرمجاز خبر داده و گفته اين طرح با هدف ايجاد برق پايدار، مقابله با استفادههاي غيرمجاز و مديريت بهينه مصرف انرژي در شيراز اجرا شده است. از سوي ديگر، اوايل تيرماه نيز ۱۸۰ دستگاه استخراج رمزارز كشف شد. مديرعامل شركت توزيع نيروي برق استان فارس در اينباره اعلام كرده است كه اين مراكز در جريان اقدامات تخصصي، عمليات بازرسي، پايش و رصد دقيق نقاط داراي نوسانات غيرعادي شناسايي شدهاند. بر اساس ابلاغ شركت توانير، انشعابهايي كه به صورت غيرقانوني براي استخراج رمزارز در منازل، واحدهاي تجاري، كارگاهها و دامداريها مورد استفاده قرار ميگيرند، شناسايي و جمعآوري شده و با متخلفان برخورد قانوني صورت ميگيرد. مديرعامل شركت توزيع نيروي برق استان خوزستان نيز با ارايه گزارشي از اقدامات اين شركت در صيانت از شبكه سراسري، از جمعآوري ۱۱۱۸ دستگاه ماينر غيرمجاز از ابتداي سال تاكنون خبر داده است. به تاكيد وي، اين تعداد دستگاه استخراج رمزارز غيرمجاز، معادل ۳.۷ مگاوات برق را بهصورت غيرقانوني مصرف ميكردند كه با تلاش نيروهاي عملياتي شناسايي و جمعآوري شدند. استفاده غيرمجاز از برق و فعاليت مراكز استخراج رمز ارز بدون مجوز، علاوه بر تضييع حقوق عمومي، موجب افزايش تلفات انرژي، آسيب به تجهيزات شبكه و كاهش كيفيت خدماترساني به مشتركان ميشود.
بدون ترديد با تشديد گرماي هوا و افزايش مصرف برق در كشور، مقابله با استخراج غيرمجاز رمزارز به يكي از محورهاي مهم مديريت بار و حفظ پايداري شبكه برق تبديل شده است؛ اقدامي كه مسوولان معتقدند بدون مشاركت شهروندان، توسعه ابزارهاي هوشمند و تشديد نظارتها، به نتيجه مطلوب نخواهد رسيد.
