عقبنشيني شاخص كل بورس
شاخصهاي بازار سهام تغيير مسير دادند و در دومين روز كاري هفته شاهد آن بوديم كه اين شاخصها رخت سرخ بر تن كردند و شرايط خوبي نداشتند، شاخص كل بورس در محدوده 5 ميليون واحدي به استراحت نشست تا دوباره زمينه رشد خود را براي روزهاي آتي فراهم سازد.
شاخصهاي بازار سهام تغيير مسير دادند و در دومين روز كاري هفته شاهد آن بوديم كه اين شاخصها رخت سرخ بر تن كردند و شرايط خوبي نداشتند، شاخص كل بورس در محدوده 5 ميليون واحدي به استراحت نشست تا دوباره زمينه رشد خود را براي روزهاي آتي فراهم سازد.
عوامل بسياري در اين روند بازار تأثير داشته؛ از اخبار سياسي بازار گرفته تا افزايش نرخ دلار، اما كارشناسان عقيده دارند كه اين متغيرها دستبه دست يكديگر دادهاند تا شاخص استراحت بيشتري داشته و بتواند در روزهاي آتي مجدد روند صعودي داشته باشد.
تغيير وضعيت سياسي درخصوص مذاكرات و توافق، همچنين افزايش نرخ بهره دستبه دست يكديگر دادند تا بازار سهام با روند اصلاحي مواجه شود و سهامداران تصميم بگيرند نقدينگي خود را از بازار خارج كنند. برخي كارشناسان عقيده دارند تا پايان حل ابهامات سياسي، روند بازار اصلاحي خواهد بود؛ اما در مقابل گروهي از تحليلگران معتقدند كه اين روند موقت است و بازار به زودي مجدداً روند صعودي خود را آغاز خواهد كرد.
سناريوهاي مختلفي براي بورس وجود دارد، ولي به قطعيت ميتوان گفت كه در حال حاضر بازار سهام ارزندگي بسيار خوبي دارد و سرمايهگذاري در اين بازار ميتواند سودهاي قابلتوجهي در پي داشته باشد، چراكه بورس تهران از ابهامات سنگين چون جنگ عبور كرده و با عقبماندگي، صورت مالي متناسب و ديگر عوامل اكنون فرصتي مناسب براي رشد و توسعهيافته است.
بازار سرمايه با گذر از ريسكهاي سياسي و كاهش وارد مرحلهاي جديدي شده و سهامداران به دنبال شناسايي سود براي سرمايهگذاري جديد هستند. در حال حاضر ارزش دلاري بازار در حدود 100 ميليارد دلار است كه در مقايسه با دورههاي پيشين و همچنين هدف 400 ميليارددلاري كه ازسوي رييس سازمان بورس مطرح شد بسيار كم است، براساس اينكه ارزش دلاري بازار همچنان پايين است و به اهداف مطرح شده نرسيده ميتوان گفت كه بازار سرمايه، جاي بسياري براي رشد دارد و ميتوان انتظار دارد كه شاخص و قيمت سهام تا مدتها روند صعودي داشته باشد؛ البته نبايد انتظار داشت كه روند صعودي يكپارچه و پايدار باشد در اين روند صعودي گاهي بازار با اصلاح نيز مواجه ميشود؛ اما بهطوركلي روند بورس صعود است و دراينبين استراحتهايي نيز ميكند كه اين استراحت را ميتوان روند نزولي دانست.
تحليلگران عقيده دارند با ادامهدار شدن مذاكرات و برداشته شدن تحريمها، مسير صادرات بسياري از شركتها باز خواهد شد و اين موضوع سودسازي بيشتري براي صنايع بورسي در پي خواهد داشت. به بيان سادهتر شركتهاي بورسي با برداشته شدن تحريمها صادرات بيشتر و سودسازتري خواهند داشت، اين موضوع درحالي رخ ميدهد كه اكنون بسياري از صنايع بورسي از تحريمها و عدم صادرات بهموقع و درست زيان ديدهاند، تحقق چنين شرايطي ميتواند آينده سرمايهگذاري در بورس را تضمين سازد و هر روز نقدينگي بيشتري را به بورس روانه كند؛ اما بايد منتظر ماند و ديد كه در آيندهاي نه چندان دور چه اتفاق سياسي و اقتصادي در كشور رخ ميدهد.
نوسان اميد و نااميدي در بازار
تابلوي معاملات شيشهاي در پايان معاملات روز يكشنبه، يكي از سختترين و پرفشارترين روزهاي خود را پشت سر گذاشت؛ روزي كه در آن شاخص كل با ريزشي كمسابقه، نقاط مهمي را از دست داد و نقشه بازار پس از روزها بهطور يكپارچه سرخپوش شد. هرچند در ساعات مياني معاملات دوباره اميد براي برگشت تقاضا شكلگرفته بود، اما در نهايت هجوم فروشندگان در ساعات پاياني، هرگونه تلاش براي حمايت از شاخصها را خنثي كرد تا يكي از بزرگترين موجهاي خروج نقدينگي حقيقي در هفتههاي اخير ثبت شود و بازار پس از مدتها سرخپوش شود. در پايان دادوستدهاي روز اخير، شاخص كل بورس تهران با ريزش سنگين ۱۰۰ هزار و ۷۸۸ واحدي معادل ۱.۹۵درصد مواجه شد و در كانال ۵ ميليون و ۷۵هزارواحدي آرام گرفت. همزمان، شاخص هموزن نيز با افت ۲۰ هزار و ۳۰۵ واحدي ۱.۵۲درصدي به ارتفاع يك ميليون و ۳۱۷ هزار واحد سقوط كرد. همگرايي در ريزش اين دو شاخص كليدي نشان ميدهد كه فشار عرضه، موضوعي فراتر از اصلاح چند نماد بزرگ و شاخصسازي بوده و يك بياعتمادي و هراس عمومي، كل ساختار بازار را دربرگرفته است. به بيان سادهتر سهامداران پس از كسب سود در هفتههاي اخير با سيو سود اكنون از بازار خارج شدهاند. روند حركتي معاملات روز اخير بازار سرمايه به خوبي گوياي جدال سخت ميان خريداران و فروشندگان بود. در ساعات مياني بازار، جريان دادوستدها به گونهاي رقم خورد كه برخي تحليلگران به بازگشت بازار اميدوار شدند. در آن مقطع، تحريك تقاضا در برخي نمادهاي بزرگ و ليدر محور باعث شد تا از شتاب ريزش شاخص كاسته شود. اين تصور در ميان معاملهگران شكلگرفته بود كه شايد بازار بتواند تا پايان ساعت معاملات، بخشي از افت اوليه خود را جبران كرده و به تعادل نسبي برسد.
با ورود به ساعات پاياني معاملات، موج جديد و پرقدرتي از عرضه در اكثر گروهها آغاز شد. خريداران عقبنشيني كردند و فروشندگان كنترل كامل تالار شيشهاي را در دست گرفتند. نتيجه اين تغيير فاز ناگهاني، سنگينتر شدن صفهاي فروش در نمادهاي شاخص ساز و بستهشدن بازار در بدترين وضعيت روزانه خود بود.
بورس خرسي شد
آمار ريز معاملات روز يكشنبه بهوضوح نشاندهنده دست برتر فروشندگان يا همان بهاصطلاح خرسهاي بازار است. نگاهي به تابلوي معاملات نشان ميدهد كه از ميان كل نمادهاي حاضر در بازار، تنها ۲۱۶ نماد توانستند در محدوده مثبت به كار خود پايان دهند، درحاليكه ۶۱۹نماد با افت قيمت و قفلشدن در محدودههاي منفي مواجه شدند. ترازوي صفهاي خريدوفروش نيز بهشدت به نفع جبهه فروش سنگيني ميكرد؛ در شرايطي كه تنها ۱۳۴ نماد موفق به حفظ صف خريد خود شدند، ۴۵۴ نماد با صفهاي فروش سنگين مواجه بودند. در بخش سفارشها نيز ارزش كل سفارشهاي فروش به رقم چشمگير ۹ هزار و ۹۸۶ ميليارد تومان رسيد كه در مقايسه با سفارشهاي خريد ۵ هزار و ۵۹۲ ميلياردتوماني، از شكاف عميق ميان عرضه و تقاضا و كاهش جدي تمايل به خريد سهام حكايت دارد. يكي از نگرانكنندهترين دادههاي معاملاتي روز اخير، خروج بيسابقه نقدينگي ازسوي سهامداران حقيقي بود. براساس آمار رسمي، امروز بيش از ۷ هزار و ۱۷۱ ميليارد تومان پول حقيقي از بازار سهام خارج شد. اين ميزان خروج نقدينگي، يكي از بالاترين ارقام ثبتشده در هفتههاي اخير به شمار ميرود و نشاندهنده تغيير فاز جدي معاملهگران خرد از وضعيت ريسكپذيري به وضعيت بقا و حفظ اصل سرمايه است. در همين حال، بررسي مقصد بخشي از اين پولهاي فراري نشان ميدهد كه صندوقهاي درآمد ثابت (به عنوان ابزار مالي بدون ريسك) با ورود ۵۸۶ ميليارد تومان نقدينگي جديد روبهرو شدهاند. هرچند اين رقم تنها بخش كوچكي از پول خارج شده از سهام را پوشش ميدهد، اما نشاندهنده پارك موقت منابع مالي در سپرهاي امن ريالي تا زمان شفافشدن جهت حركت بعدي بازار است. مابقي نقدينگي خارج شده احتمالاً راهي بازارهاي موازي نظير طلا، ارز يا صندوقهاي كالايي شده است. ارزش معاملات خرد شامل سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي در پايان معاملات روز اخير روي رقم ۳۲ هزار و ۴۸۲ ميليارد تومان ايستاد. هرچند ثبت ارزش معاملات بالاي ۳۰ همت در روزهاي منفي بازار نشاندهنده روان بودن معاملات و حفظ فاكتور كليدي «نقدشوندگي» در بورس تهران است، اما مقايسه اين متغير با روزهاي اوج بازار زنگ خطر را به صدا درآورده است. در هفتههاي گذشته كه بورس تهران روند صعودي پرشتابي را تجربه ميكرد، ارزش معاملات خرد بهراحتي از مرز ۵۰ هزار ميليارد تومان عبور ميكرد. افت حدوداً ۳۵درصدي ارزش معاملات نسبت به آن روزها، گواهي بر اين مدعاست كه بخش عمدهاي از بازيگران بزرگ بازار دست از خريدهاي تهاجمي كشيده و ترجيح دادهاند تا زمان مشخصشدن كفهاي حمايتي جديد، نظارهگر تابلوي معاملات باقي بمانند. ريزش سنگين در روز يكشنبه بورس تهران اگرچه براي بسياري از سهامداران خرد نگرانكننده است، اما از ديدگاه تكنيكال ميتواند به عنوان يك استراحت و اصلاح زماني و قيمتي پس از رالي صعودي اخير ارزيابي شود. بااينحال، تداوم خروج پول حقيقي و سنگيني صفهاي فروش در پايان بازار نشان ميدهد كه احتمالاً بازار در روزهاي آتي نيز معاملاتي نوساني و با گرايش منفي را تجربه خواهد كرد، مگر آنكه محرك جديدي در حوزه تصميمات سياستگذار يا نرخ ارز، ورق را به نفع خريداران برگرداند.
