رونمايي از نرخهاي جديد نان
نرخهاي جديد نان از ابتداي تيرماه در تهران و بسياري از استانهاي كشور اجرايي شده است؛ افزايشي كه در برخي انواع نان به بيش از ۱۰۰ درصد ميرسد. هرچند مسوولان هدف از اين اصلاح قيمت را جبران بخشي از هزينههاي توليد و ساماندهي بازار عنوان ميكنند، اما نانوايان ميگويند رشد هزينههايي مانند دستمزد، اجاره، بيمه و انرژي باعث شده نرخهاي جديد نيز با واقعيتهاي اقتصادي اين صنف فاصله داشته باشد.
تعادل|
نرخهاي جديد نان از ابتداي تيرماه در تهران و بسياري از استانهاي كشور اجرايي شده است؛ افزايشي كه در برخي انواع نان به بيش از ۱۰۰ درصد ميرسد. هرچند مسوولان هدف از اين اصلاح قيمت را جبران بخشي از هزينههاي توليد و ساماندهي بازار عنوان ميكنند، اما نانوايان ميگويند رشد هزينههايي مانند دستمزد، اجاره، بيمه و انرژي باعث شده نرخهاي جديد نيز با واقعيتهاي اقتصادي اين صنف فاصله داشته باشد.
آغاز اجراي نرخهاي جديد نان
همزمان با اجراي نرخهاي جديد نان در تهران و بسياري از استانهاي كشور، بحث درباره واقعي بودن قيمت نان، افزايش هزينههاي توليد و آينده نظام يارانهاي اين كالاي اساسي بار ديگر به يكي از مهمترين موضوعات اقتصادي تبديل شده است. در حالي كه مسوولان صنفي معتقدند افزايش قيمتها با هدف جبران بخشي از هزينههاي نانوايان انجام شده، فعالان اين حوزه ميگويند نرخهاي جديد همچنان فاصله قابل توجهي با هزينه واقعي توليد دارد.
روز سهشنبه دوم تيرماه بود كه رييس كارگروه آرد و نان اتاق اصناف ايران اعلام كرد بنابر تصميمگيري و اعلام استانداري، نانهاي يارانهاي لواش ۲ هزار و ۷۰۰ تومان، بربري ۱۰ هزار تومان، تافتون ۴ هزار و ۵۰۰ تومان و سنگك ۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان قيمتگذاري شد و اين نرخهاي جديد نيز از اول تيرماه در نانواييها به اجرا درآمد.
محمدجواد كرمي، عضو كار گروه آرد و نان در گفتوگويي درباره اين تغييرات عنوان كرد: نرخ نان لواش از ۱۴۰۰ به ۲۷۰۰ تومان، بربري از ۵۳۰۰ به ۱۰۰۰۰ تومان، تافتون از ۲۳۰۰ به ۴۵۰۰ تومان و نان سنگك از ۷۴۰۰ به ۱۵۵۰۰ تومان اصلاح قيمت داشته است. كرمي با بيان اينكه گندم ۹۰۰ توماني و آرد ۱۳۵۰ توماني داراي يارانه دولتي بين ۵ تا ۶ درصد در بهاي تمام شده نانهاي يارانهدار تاثير دارد، اظهار كرد: ساير مولفهها مانند دستمزد، نرخ تورم، قيمت حاملهاي انرژي، اجارهبها و... از ديگر عوامل تاثيرگذار در قيمت تمام شده اين محصول پرمصرف روزانه است.
بر اساس مصوبات ابلاغي، قيمت نانهاي يارانهاي از ابتداي تيرماه افزايش يافته و در تهران نيز از روز شنبه ششم تيرماه نرخهاي جديد بهطور رسمي اجرا شده است. در همين چارچوب، قيمت نان لواش، تافتون، بربري و سنگك متناسب با تصميم كارگروههاي استاني و پس از ثبت در سامانه «نانينو» به نانواييها ابلاغ شده است. محمدجواد كرمي، رييس كارگروه آرد و نان اتاق اصناف ايران، با اشاره به افزايش هزينههاي توليد در سال جاري اظهار كرد كه رشد دستمزد كارگران، افزايش اجارهبهاي واحدهاي صنفي، هزينههاي انرژي و ساير هزينههاي جاري، اصلاح قيمت نان را اجتنابناپذير كرده بود. با اين حال، به گفته وي، نرخهاي جديد نيز هنوز رضايت كامل نانوايان را جلب نكرده و قيمت نان همچنان با هزينه واقعي توليد فاصله دارد.با وجود اين گلايهها، كرمي تأكيد كرده است كه قيمت نان همچنان بهصورت دستوري تعيين ميشود و تمامي نانوايان موظفاند مطابق نرخهاي مصوب فعاليت كنند. به گفته او، هرگونه افزايش قيمت تنها پس از تصويب كارگروههاي استاني و ثبت در سامانه نانينو امكانپذير است و تا پيش از اعمال تغييرات در اين سامانه، نانوايان مجاز به تغيير قيمت نيستند.
در هفتههاي اخير، همزمان با تأخير در اصلاح نرخها، گزارشهاي ميداني از افزايش تعداد نانواييهايي حكايت داشت كه از دريافت آرد يارانهاي خارج شده و با آرد آزاد فعاليت ميكنند. برخي نانوايان دليل اين تصميم را اقتصادي نبودن توليد با قيمتهاي دستوري و افزايش مداوم هزينهها عنوان كردهاند؛ موضوعي كه نشان ميدهد فاصله ميان قيمتهاي مصوب و هزينه واقعي توليد، بخشي از فعالان اين صنف را به سمت فعاليت آزادپز سوق داده است.
در همين زمينه، رييس كارگروه آرد و نان اتاق اصناف ايران از گسترش تدريجي فعاليت نانواييهاي آزادپز در برخي مناطق تهران خبر داده و گفته است در مناطق يك، دو و سه، نانواييهاي سنگك و بربري بر اساس مصوبه كارگروه استاني بهصورت آزادپز فعاليت ميكنند. همچنين برخي واحدهاي تازهتأسيس نيز از ابتدا مجوز فعاليت آزادپز دريافت كردهاند.
نرخ نان نسبت به سال گذشته
بررسي نرخهاي مصوب نان در تهران نشان ميدهد قيمت انواع نان يارانهاي در تيرماه ۱۴۰۵ نسبت به نرخ قبلي افزايش قابل توجهي داشته است. بر اين اساس، قيمت نان لواش از ۱۴۰۰ به ۲۷۰۰ تومان (۹۲.۹ درصد)، تافتون از ۲۳۰۰ به ۴۵۰۰ تومان (۹۵.۷ درصد)، بربري از ۵۳۰۰ به ۱۰ هزار تومان (۸۸.۷ درصد) و سنگك از ۷۴۰۰ به ۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان (۱۰۹.۵ درصد) افزايش يافته است. به اين ترتيب، ميانگين رشد قيمت اين چهار نان پرمصرف نزديك به ۹۷ درصد بوده است. اين در حالي است كه فعالان صنف نانوايي معتقدند با وجود اين افزايش، رشد هزينههايي مانند دستمزد، اجاره، بيمه، انرژي و مواد اوليه باعث شده نرخهاي جديد نيز فاصله محسوسي با هزينه واقعي توليد داشته باشد و همچنان پاسخگوي مطالبات نانوايان نباشد.
آرد يارانهاي حذف نشده
از سوي ديگر، حميدرضا رستگار، رييس اتاق اصناف تهران، هدف از اجراي نرخهاي جديد را پايان دادن به نابساماني قيمتها در بازار نان عنوان كرده است. به گفته وي، تمامي نانواييهاي يارانهاي، آزادپز و حتي واحدهاي صنعتي موظفاند صرفاً بر اساس نرخهاي رسمي فعاليت كنند تا از هرگونه قيمتگذاري سليقهاي جلوگيري شود.
رستگار با تأكيد بر اينكه آرد يارانهاي حذف نشده است، اعلام كرد قيمت نان همچنان با هماهنگي استانداريها، اتحاديههاي صنفي و دستگاههاي مسوول تعيين ميشود و نرخهاي مصوب بايد بهصورت رسمي در تمامي نانواييها نصب شود. وي همچنين از تشديد بازرسيها و برخورد با گرانفروشي، كمفروشي و هرگونه تخلف خبر داد و از شهروندان خواست در صورت مشاهده تخلف، گزارشهاي خود را از طريق سامانههاي ۱۲۴ و ۱۳۵ ثبت كنند.در بخش ديگري از اين اظهارات، رييس اتاق اصناف تهران به موضوع نانواييهاي آزادپز نيز اشاره كرد و گفت اين واحدها نيز ملزم هستند قيمت نان را بر اساس وزن خمير، نوع نان و ضوابط تعيينشده محاسبه كنند و امكان تعيين قيمت خارج از چارچوب قانوني را ندارند.
كارشناسان معتقدند اصلاح قيمت نان، اگرچه بخشي از فشار هزينهاي نانوايان را كاهش ميدهد، اما به تنهايي نميتواند مشكلات ساختاري اين صنعت را برطرف كند. افزايش مستمر هزينههاي توليد، اختلاف ميان نرخهاي دستوري و قيمت واقعي، گسترش نانواييهاي آزادپز و ضرورت حفظ كيفيت نان، همچنان از مهمترين چالشهاي اين بخش به شمار ميرود.
در مجموع، به نظر ميرسد اجراي نرخهاي جديد بيش از آنكه پايان اختلافات ميان دولت و نانوايان باشد، آغاز مرحلهاي تازه در مديريت بازار نان است؛ مرحلهاي كه موفقيت آن به ايجاد تعادل ميان حمايت از معيشت مردم، تأمين صرفه اقتصادي براي نانوايان و نظارت موثر بر كيفيت و قيمت اين كالاي اساسي وابسته خواهد بود.
