سبزپوشي در ميان نوسانها
بازار سهام هفته پرنوساني را پشت سر گذاشت و باتوجهبه تعطيلات پايان هفته بسياري از فعالان و كارشناسان عقيده داشتند كه بازدهي بازار منفي خواهد شد، اما برخلاف پيشبينيها بازار سهام اينبار هم پيروز ميدان شد و توانست بازدهي مثبتي از خود برجاي بگذارد.
بازار سهام هفته پرنوساني را پشت سر گذاشت و باتوجهبه تعطيلات پايان هفته بسياري از فعالان و كارشناسان عقيده داشتند كه بازدهي بازار منفي خواهد شد، اما برخلاف پيشبينيها بازار سهام اينبار هم پيروز ميدان شد و توانست بازدهي مثبتي از خود برجاي بگذارد.
بازار سهام در هفتهاي كه گذشت، تصويري دوگانه از خود به نمايش گذاشت؛ از يكسو شاخص كل بورس توانست با ثبت بازدهي مثبت، اندكي بالاتر از سطح هفته گذشته بايستد و ازسويديگر شاخص هموزن با افت ناچيزي، از فشار وارد شده بر بخش بزرگي از نمادهاي كوچك و متوسط بازار خبر داد و نتوانست همانند روزهاي گذشته خود صعودش را ادامه دهد.
بررسي روند معاملات هفته اخير نشان ميدهد اگرچه شاخصهاي اصلي بازار همچنان در محدوده مثبت باقيمانده، اما در لايههاي زيرين بازار نشانههايي از افزايش احتياط، شناسايي سود و تغيير رفتار معاملهگران بهروشني قابلمشاهده است.
در پايان هفته گذشته، شاخص كل بورس روي سطح ۵ ميليون و ۱۵۱ هزار واحد قرار داشت، اما در پايان معاملات اين هفته به محدوده ۵ ميليون و ۱۶۰ هزار واحد رسيد تا در مجموع بازدهي هفتگي مثبتي را به ثبت برساند. با اينحال، ميزان رشد شاخص كل در اين هفته چندان قابلتوجه نبود و همين موضوع نشان ميدهد از شتاب صعودي بازار نسبت به هفتههاي قبل كاسته شده است.
در مقابل، شاخص هموزن كه شرايط بازار را بهصورت دقيقتر به نمايش ميگذارد اين هفته، عملكرد ضعيفتري داشت. اين شاخص از محدوده يك ميليون و ۳۵۲ هزار واحد در پايان هفته گذشته، به سطح يك ميليون و ۳۳۷ هزار واحد عقبنشيني كرد. اختلاف عملكرد ميان شاخص كل و شاخص هموزن بهخوبي نشان ميدهد كه در طول اين هفته، بار اصلي حمايت از بازار بر دوش نمادهاي بزرگ و شاخصسازي بوده و بسياري از شركتهاي كوچكتر نتوانستهاند همگام با بزرگان بازار حركت كنند؛ البته اين موضوع را ميتوان ناشي از تعطيلات آخر هفته بازار و همچنان انتشار اخبار مختلف دانست.
بازار از دريچه معاملات
در نخستين روز، اگرچه شاخصها همچنان در مسير رشد قرار داشتند، اما نشانههاي افت هيجان خريد و افزايش عرضه نسبت به هفتههاي گذشته آشكار بود. بازار در دقايق ابتدايي معاملات باقدرت ظاهر شد و شاخص كل حتي تا سطح ۵ ميليون و ۲۴۰ هزار واحد نيز پيشروي كرد، اما اين روند دوام چنداني نداشت و در ادامه بخش عمدهاي از رشد ابتدايي از دست رفت. همين چرخش رفتاري را ميتوان نخستين هشدار جدي براي فعالان بازار درنظر گرفت؛ هشداري كه از آغاز موج شناسايي سود پس از هفتههاي پرشتاب صعودي حكايت داشت. به بيان سادهتر سهامداران با سود بخشي از سود سعي كردند از بازار بهصورت موقت خارج شوند.
باوجوداين موضوع، ارزش بالاي معاملات در روز ابتدايي هفته نشان ميداد نقدينگي هنوز از بازار خارج نشده و تقاضا بهطور كامل فروكش نكرده است. به بيان ديگر، بازار در آغاز هفته بيش از آنكه وارد فاز ريزشي شده باشد، در حال ارزيابي سطوح جديد قيمتي و بازتنظيم انتظارات معاملهگران بود.
اما روز يكشنبه را ميتوان نقطه عطف بازار دانست؛ روزي كه ورق معاملات به شكلي محسوس برگشت. بازار كه در ساعات ابتدايي روز شرايطي نسبتاً متعادل داشت، از ميانه معاملات با موج سنگين عرضه روبهرو شد و بسياري از نمادها به محدوده منفي رفتند. در اين ميان، اظهارات مطرحشده درباره احتمال افزايش نرخ سود بانكي به عنوان مهمترين عامل تغيير فضاي بازار موردتوجه قرار گرفت. همين مساله كافي بود تا نگرانيها در ميان سهامداران افزايش يابد و فشار فروش با شدت بيشتري در تابلو معاملات نمايان شود.
يكي از مهمترين اتفاقات روز يكشنبه، ثبت بيش از ۵۲ هزار ميليارد تومان ارزش معاملات خرد بود؛ رقمي كه به ركورد تاريخي بازار سرمايه نزديك شد و به عنوان دومين عدد بزرگ تاريخ بورس از اين منظر به ثبت رسيد. اين حجم از گردش نقدينگي نشان ميدهد بازار همچنان در كانون توجه سرمايهگذاران قرار دارد، اما همزمان خروج بيش از ۶ هزار ميليارد تومان پول حقيقي و گسترش صفهاي فروش، پيام ديگري نيز در خود داشت: بخش قابلتوجهي از معاملهگران ترجيح دادهاند با افزايش ريسكهاي ذهني، رويكردي محتاطانهتر در پيش بگيرند.
فشار فروش سنگين يكشنبه، به معاملات روز دوشنبه نيز سرايت كرد و بازار در ساعات ابتدايي اين روز با صفهاي فروش گسترده آغاز به كاركرد. در اين شرايط، شاخص كل بيش از يك درصد افت كرد و بسياري از نمادها زير فشار عرضههاي سنگين قرار گرفتند. در نگاه نخست، به نظر ميرسيد بازار در حال ورود به فاز اصلاحي عميقتري است، اما تحولات نيمه دوم معاملات، ورق را تا حدود زيادي برگرداند.
اما معاملات روز دوشنبه متمايز از روزهاي اخير بود، تغيير رفتار خريداران در نيم ساعت پاياني معاملات بود. با ورود تدريجي تقاضا، بخش بزرگي از صفهاي فروش جمعآوري شد و بازار از كف روزانه فاصله گرفت. شاخص كل در مقطعي حتي بيش از ۱۱۰ هزار واحد رشد كرد و اگرچه بخشي از اين افزايش در ادامه تعديل شد، اما درنهايت با رشد ۸۸ هزارواحدي به كار خود پايان داد. اين چرخش محسوس، نشانهاي مهم از بازگشت خريداران به بازار بود.
آمارهاي معاملاتي نيز اين تغيير فضا را تاييد ميكردند. ورود بيش از ۴ هزار و ۵۰۰ ميليارد تومان پول حقيقي، برتري محسوس سفارشهاي خريد نسبت به فروش و افزايش تعداد نمادهاي مثبت، همگي از آن حكايت داشتند كه خريداران بار ديگر توانستهاند دست بالا را در معاملات به دست بگيرند. در واقع، پس از شوك ناشي از شايعات و اظهارات اثرگذار، بازار در حال بازسازي تعادل خود بود و بخشي از سرمايهگذاران از افت قيمتها به عنوان فرصتي براي ورود يا افزايش موقعيتهاي خريد استفاده كردند. نكته قابلتوجه ديگر در معاملات پايان هفته، حفظ نسبي قدرت تقاضا باوجود نزديكشدن به تعطيلات چندروزه پايان هفته بود. به طور معمول، در آستانه تعطيلات بلندمدت، بخشي از فعالان بازار براي كاهش ريسكهاي احتمالي ترجيح ميدهند داراييهاي خود را نقد كنند.
به طوركلي، معاملات اين هفته بورس تهران را ميتوان هفتهاي پرنوسان اما درنهايت با برتري نسبي نمادهاي بزرگ توصيف كرد. درست است شاخص كل موفق شد در محدوده مثبت باقي بماند، اما افت شاخص هموزن، خروج سنگين پول حقيقي در ميانه هفته و افزايش ناگهاني فشار فروش نشان داد بازار در سطوح فعلي با حساسيت بيشتري نسبت به اخبار و متغيرهاي بيروني واكنش نشان ميدهد. به نظر ميرسد ادامه مسير بورس در روزهاي آينده، بيش از هر چيز به ميزان پايداري نقدينگي، رفتار معاملهگران حقيقي و سيگنالهاي سياستگذار در حوزه نرخ سود وابسته باشد؛ عواملي كه ميتوانند جهت حركت بعدي بازار را مشخص كنند.
اما بهطورقطع ميتوان گفت كه رفتار اين روزهاي بازار سرمايه بيش از هر چيزي به اخبار و نوسان آن بستگي دارد و بمباران اخبار منفي ميتواند شرايط اين بازار را تا حدود زيادي تغيير دهد.
