نقش محمدباقر ذوالقدر در مذاکرات ایران و آمریکا چیست؟

اواخر خرداد امسال، شماری از نمایندگان مجلس با انتشار نامه‌ای سرگشاده خطاب به محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی، خواستار «پاسخگویی درباره متن و فرامتن پیام‌های تبادل‌شده تاکنون به‌منظور توافق احتمالی با دولت آمریکا» شدند.

پس از شهادت علی لاریجانی در ۲۶ اسفند ۱۴۰۴، مسعود پزشکیان چهارم فروردین سال جاری با موافقت رهبر انقلاب، محمدباقر ذوالقدر را به‌عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب کرد. دبیری شورای عالی امنیت ملی یکی از مهم‌ترین جایگاه‌ها در ساختار تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی است و در هماهنگی و پیگیری سیاست‌های کلان مرتبط با مذاکرات نیز نقش دارد.

در حال حاضر حداقل نام دو نفر از مقامات دبیرخانه، در اخبار مربوط به مذاکرات شنیده می‌شود. علی باقری کنی، معاون سیاست خارجی و امنیت بین‌الملل دبیر شورای عالی امنیت ملی، یکی از اعضای هیئت مذاکره‌کننده ایران محسوب می‌شود. باقری که از شهریور ۱۴۰۴ با حکم علی لاریجانی به این سمت منصوب شد، پس از انتصاب ذوالقدر نیز در همین جایگاه به فعالیت خود ادامه داد و در کنار عباس عراقچی و محمدباقر قالیباف، از چهره‌های کلیدی تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی در دور جدید گفت‌وگوهای مربوط به پایان جنگ میان ایران و آمریکا به شمار می‌رود.

در نخستین دور از مذاکرات جدید که ۲۱ فروردین در اسلام‌آباد برگزار شد، نام محمد جعفری صحرارودی نیز در ترکیب هیئت ایرانی دیده می‌شد. او سال‌ها مسئول دفتر و از نزدیکان علی لاریجانی بود و رسانه‌ها در این مقطع از وی به‌عنوان دستیار دبیر شورای عالی امنیت ملی نام بردند. جعفری با توجه به سوابق طولانی فرماندهی در رده‌های مختلف سپاه پاسداران، چه در دوران جنگ و چه پس از آن، از فرماندهان هم‌نسل ذوالقدر محسوب می‌شود. همچنین در برخی گزارش‌های غیررسمی از ارتباط نزدیک او با دبیر شورای عالی امنیت ملی سخن گفته شده است.

سوابق دبیر شورای عالی امنیت ملی

محمدباقر ذوالقدر متولد سال ۱۳۳۳ در شهرستان فسا، استان فارس، است. او پیش از انقلاب در نوجوانی وارد فعالیت‌های مذهبی و سیاسی شد. پس از پیروزی انقلاب، فعالیت خود را از کمیته آغاز کرد و سپس به سپاه پیوست. در دوران جنگ ایران و عراق، مسئولیت آموزش سپاه را برعهده داشت و پس از آن فرمانده قرارگاه جنگ‌های نامنظم سپاه شد.

ذوالقدر در ادامه به‌عنوان فرمانده قرارگاه رمضان، رئیس ستاد مشترک سپاه، قائم‌مقام فرمانده کل سپاه، معاون امنیتی و انتظامی وزارت کشور و قائم‌مقام وزیر کشور در دولت نهم فعالیت کرد. او همچنین از سال ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۱ معاون حفاظت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضائیه و از سال ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۹ معاون راهبردی قوه قضائیه بود. وی از ۲۸ شهریور ۱۴۰۰ با حکم آیت‌الله صادق آملی لاریجانی و با تأیید آیت‌الله خامنه‌ای، به دبیری مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد. او به عنوان یک چهره سیاسی اصولگرا شناخته می‌شود.

منبع: فرارو