صعودی شدن قیمت حبوبات/ قیمت لوبیا عجیب شد

به گزارش فارس، در حالی که مسئولان انجمن حبوبات، روند افزایش قیمت‌ها را با نرخ تورم همسو می‌دانند، واقعیت‌های بازار حکایت از دیگری دارد. با عبور قیمت لوبیا چیتی از مرز ۸۰۰ هزار تومان در هر کیلوگرم، محاسبات نشان می‌دهد که قیمت هر دانه لوبیا به ۴۰۰ تومان رسیده است. کارشناسان اما ریشه این بحران را در ساختار واردات‌محور و ناترازی میان عرضه و تقاضا می‌بینند؛ وضعیتی که نه تنها سفره مردم را هدف گرفته، بلکه سالانه ۳۰۰ میلیون دلار ارز را نیز از کشور خارج می‌کند.

 تضاد میان ادعای انجمن و واقعیت بازار درباره قیمت حبوبات

رئیس انجمن حبوبات کشور در اظهاراتی که با ارقام بازار همخوانی ندارد، مدعی است که قیمت حبوبات در چارچوب نرخ تورم حرکت می‌کند. اما نگاهی به برچسب قیمت‌ها، روایت متفاوتی را بازگو می‌کند. در بازار امروز، لوبیا چیتی به قیمت ۸۱۲ هزار تومان در هر کیلوگرم معامله می‌شود که در محاسبه وزنی، قیمت هر دانه لوبیا را به ۴۰۰ تومان می‌رساند.

این شکاف قیمتی تنها محدود به لوبیا نیست؛ بسته‌های ۸۰۰ گرمی لوبیا چیتی با قیمت ۶۵۰ هزار تومان، نخود شاهسوند با ۴۸۵ هزار تومان و لوبیا قرمز با قیمت ۴۵۰ هزار تومان در سبد خرید مردم قرار گرفته‌اند که همگی نشان‌دهنده جهشی فراتر از تورم رسمی است.

ناترازی عرضه و تقاضا در بازار حبوبات؛ قربانیِ سیاست‌های واردات‌محور

ابراهیم مرادزاده، کارشناس ارشد کشاورزی، عامل اصلی این گرانی را از دست رفتن تعادل میان عرضه و تقاضا می‌داند. وی معتقد است وظیفه محوری انجمن حبوبات، مدیریت هوشمندانه میان تولید داخلی و واردات برای تأمین نیاز مصرف‌کنندگان است، اما آنچه در عمل رخ می‌دهد، تمرکز بر «سود حداکثری از واردات» است تا حمایت از تولید.

آمار وزارت جهاد کشاورزی نشان می‌دهد که ۷۰ درصد نیاز کشور از طریق تولید داخلی تأمین می‌شود و ۳۰ درصد باقی‌مانده از طریق واردات. با این حال، به جای تقویت بخش تولید برای جبران ناترازی‌ها، ساختار فعلی به سمت واردات‌محوری مایل شده است.

خروج ۳۰۰ میلیون دلار ارز و ضرورت اصلاح ساختار

بحران فعلی تنها یک بحران قیمت نیست، بلکه یک بحران ساختاری با پیامدهای سنگین ارزی است. سالانه ۳۰۰ میلیون دلار ارز برای تأمین نیازهای وارداتی از کشور خارج می‌شود؛ مبلغی که معادل هزینه کشت ۱۰۰ هزار هکتار زمین و تولید ۲۵۰ هزار تن محصول است.

تجربه چهار دهه ایستایی در نسبت تولید به واردات نشان می‌دهد که ساختار فعلی، به جای حرکت به سمت خودکفایی، در مدار واردات‌محوری گرفتار شده است. در شرایطی که قیمت لوبیا چیتی از مرز ۸۰۰ هزار تومان عبور کرده، کارشناسان بر این باورند که «اصلاح بنیادین ساختار» یا حتی «واگذاری مسئولیت انجمن حبوبات» دیگر یک پیشنهاد نیست، بلکه یک ضرورت حیاتی برای جلوگیری از فروپاشی بیشتر امنیت غذایی است.