تحول خطرناك در الگوي مصرف مواد مخدر توسط زنان
معاون پيشگيري و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر از افزايش مصرف مواد در ميان زنان و كاهش سن شروع اعتياد خبر داد.
معاون پيشگيري و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر از افزايش مصرف مواد در ميان زنان و كاهش سن شروع اعتياد خبر داد. در حالي كه بازار جهاني مواد مخدر هر روز با تركيبات جديد، ناشناخته و گاه مرگبارتر از قبل مواجه ميشود، زنگ خطر تغيير الگوي اعتياد در ايران و جهان بيش از هميشه به صدا درآمده است؛ روندي كه از كاهش سن مصرف تا افزايش گرايش به مواد صنعتي و حتي تغيير رفتار مصرفكنندگان را در بر ميگيرد و به گفته كارشناسان، مبارزه با آن ديگر با ابزارهاي سنتي امكانپذير نيست. اميرحسين ياوري، معاون پيشگيري و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر در اين باره به مهر گفت: امروز با پديدهاي مواجه هستيم كه تقريبا هر روز دهها نوع ماده مخدر جديد وارد بازار ميشود. بسياري از اين مواد عمر كوتاهي دارند؛ ممكن است چند ماه يا حتي چند هفته در بازار باشند و سپس جاي خود را به مواد جديدتري بدهند. وي افزود: سازمانهاي بينالمللي از جمله دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد (UNODC) بهطور مستمر در حال رصد اين مواد هستند، اما سرعت ظهور و تغيير آنها به اندازهاي بالاست كه بهروزرساني فهرست اين مواد به يك چالش جدي تبديل شده است.
افزايش قدرت تخريب مواد مخدر صنعتي
ياوري با اشاره به افزايش ميزان تأثيرگذاري مواد مخدر جديد اظهار كرد: روند كلي نشان ميدهد قدرت تخريب اين مواد در حال افزايش است. به عنوان نمونه، ميزان ماده موثر در كانابيس يا حشيش در اروپا طي يك دهه اخير به شكل قابل توجهي افزايش يافته است؛ بهطوري كه محصولي كه ۱۰ سال قبل مصرف ميشد، آثار و تبعات رفتاري امروز را نداشت. وي ادامه داد: در كنار مواد گياهي كه با فناوريهاي نوين ژنتيكي دستكاري ميشوند، مواد شيميايي و صنعتي وضعيت بسيار خطرناكتري دارند. برخي از اين مواد تنها با چند بار مصرف ميتوانند جان مصرفكننده را بگيرند.
شيشه؛ مادهاي كه مغز را از بين ميبرد
معاون پيشگيري و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به آثار مخرب مصرف شيشه گفت: هر بار مصرف شيشه در واقع به معناي نابودي بخشي از سلولهاي مغزي است. تصاوير پزشكي و اسكنهاي مغزي نشان ميدهد افرادي كه چند ماه به مصرف شيشه ادامه دادهاند، بخش قابل توجهي از تواناييهاي شناختي خود را از دست ميدهند. وي افزود: درباره شيشه عملا چيزي به نام درمان وجود ندارد. ممكن است برخي داروها علائم وابستگي را كاهش بدهند اما سلولهاي مغزي از بينرفته قابل بازگشت نيستند. به همين دليل مصرفكنندگان مزمن شيشه به مرور توانايي انجام فعاليتهاي پيچيده ذهني را از دست ميدهند و تنها قادر به انجام كارهاي روزمره خواهند بود.
آمار نگرانكننده
مرگ ناشي از مواد مخدر در اروپا
ياوري با اشاره به گزارشهاي بينالمللي گفت: طبق آخرين گزارشهاي موجود، در سال ۲۰۲۴ بيش از ۲۰۷ هزار نفر در اروپا بر اثر مصرف مواد مخدر جان خود را از دست دادهاند. همچنين حدود ۲۴ ميليون نفر از افراد ۱۵ تا ۶۴ ساله در اروپا تجربه مصرف مواد مخدر داشتهاند.
وي افزود: در حال حاضر روزانه حدود چهار ميليون نفر در اروپا تنها از كانابيس استفاده ميكنند و هزينه بازار مواد مخدر در اين قاره به ميلياردها يورو رسيده است.
كاهش سن اعتياد
و افزايش مصرف در ميان زنان
معاون پيشگيري و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به روندهاي آينده اظهار كرد: بررسيها نشان ميدهد مصرف مواد صنعتي در سالهاي آينده افزايش خواهد يافت و سن شروع اعتياد نيز كاهش پيدا ميكند.
وي گفت: ميانگين سن مصرفكنندگان در سالهاي اخير از حدود ۲۳ تا ۴۴ سال به بازه ۲۰ تا ۳۶ سال رسيده است. اين موضوع نشان ميدهد برنامههاي پيشگيرانه بايد بيش از گذشته بر نوجوانان و دانشآموزان متمركز شود.
ياوري همچنين نسبت به افزايش مصرف مواد مخدر در ميان زنان هشدار داد و افزود: اگرچه سهم زنان از جمعيت مصرفكنندگان همچنان پايينتر از مردان است، اما سرعت گرايش آنان به مواد مخدر بيش از مردان شده است. وي ادامه داد: زنان معمولامصرف را با مواد سنتي آغاز ميكنند اما در صورت گرفتار شدن در چرخه اعتياد، سرعت حركت آنها به سمت مواد صنعتي و پرخطر بيشتر از مردان است.
توليد محتوا؛ محور اصلي پيشگيري
معاون پيشگيري و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با بيان اينكه پيشگيري نيازمند زبان و ابزارهاي جديد است، گفت: يكي از مهمترين ماموريتهاي ما توليد محتواي متناسب با گروههاي مختلف سني و اجتماعي است. وي افزود: كودكان، نوجوانان، دانشجويان، والدين، زنان و سالمندان هر كدام نيازمند پيامهاي متفاوتي هستند و نميتوان يك نسخه واحد براي همه گروهها پيچيد. ياوري تصريح كرد: محتواهاي آموزشي بايد در قالب داستان، شعر، انيميشن، مستند، طنز، تئاتر، بازيهاي رايانهاي، شبكههاي اجتماعي، موسيقي و ساير ابزارهاي نوين توليد و منتشر شوند.
طرحهاي جديد درمان و كاهش آسيب
وي با اشاره به اقدامات درماني و حمايتي گفت: هماكنون مراكز مختلفي در حوزه درمان و كاهش آسيب فعال هستند و خدماتي از جمله ارائه دارو، مراقبتهاي پزشكي، پانسمان زخمها و حمايت از افراد بيخانمان را انجام ميدهند. معاون پيشگيري و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر افزود: از جمله برنامههاي جديد، ارائه خدمات ويژه به زنان باردار مصرفكننده مواد مخدر است تا ضمن درمان مادر، از جدايي نوزادان از خانواده تا حد امكان جلوگيري شود. وي همچنين از برنامهريزي براي ايجاد مراكز ويژه كودكان درگير اعتياد خبر داد.
