بورسهاي جهان در سال ۲۰۲۶
در نيمه دوم سال ۲۰۲۶، چشمانداز اقتصادي جهان همچنان تحتتأثير متغيرهاي پيچيدهاي قرار دارد كه از يك سو بازارهاي مالي را به سمت رشد سوق ميدهد و از سوي ديگر، با ايجاد ريسكهاي غيرسيستماتيك، معاملات را در كوتاهمدت با وقفه مواجه ميكند.
در نيمه دوم سال ۲۰۲۶، چشمانداز اقتصادي جهان همچنان تحتتأثير متغيرهاي پيچيدهاي قرار دارد كه از يك سو بازارهاي مالي را به سمت رشد سوق ميدهد و از سوي ديگر، با ايجاد ريسكهاي غيرسيستماتيك، معاملات را در كوتاهمدت با وقفه مواجه ميكند. تازهترين گزارش فدراسيون بورسهاي جهان (WFE) كه عملكرد ۸۲ بورس برتر جهان را زير ذرهبين برده است، نشان ميدهد كه عليرغم چالشهاي بزرگ، مجموع ارزش معاملات در پايان ماه مهنسبت به ماه ژانويه، رشدي ۱۲ درصدي را تجربه كرده است. با اين حال، تحليل دقيقتر اين گزارش، دوگانهاي را فاش ميكند: در حالي كه نگاه «كلنگر» به عملكرد پنجماهه، نمايي از رشد را به نمايش ميگذارد، نگاه «ميكرو» به تحولات ماهانه (مي نسبت به آوريل)، از نوعي عقبنشيني و احتياط در تالارهاي بورس جهاني حكايت دارد.
بازگشت غيرمنتظره در غبار جنگ
بخش متمايز گزارش فدراسيون بورسهاي جهان، بازگشت بورس تهران به گردونه معاملات جهاني پس از يك وقفه طولاني ۸۰ روزه است. تعطيلي بازار سرمايه ايران به دليل تنشهاي نظامي و شرايط اضطراري، نگرانيهاي جدي در خصوص خروج نقدينگي و فروپاشي اعتماد سهامداران ايجاد كرده بود. با اين حال، از سرگيري معاملات در ۲۹ ارديبهشت (۱۹ مه)، پاسخي قاطع به اين نگرانيها بود. آمارها نشان ميدهند كه در ۸ روز كاري ماه مي، نه تنها ريزشهاي هيجاني رخ نداد، بلكه بازار با روندي صعودي مواجه شد. ثبت رشد ۲۳.۳ درصدي در ارزش دلاري و ۲۸.۱ درصدي در ارزش ريالي معاملات نسبت به ماه ژانويه، نشاندهنده يك «جهش تابآورانه» است. رسيدن ارزش دلاري معاملات به مرز ۲ ميليارد و ۶۳۸ ميليون دلار، به معناي تزريق ۵۰۰ ميليون دلار نقدينگي جديد به بازار در همين مدت كوتاه است. اين آمار اگرچه در نگاه اول براي ناظران بينالمللي غافلگيركننده است، اما نشان ميدهد كه بورس تهران با وجود نوسانات ژئوپليتيك، همچنان به عنوان يكي از بازارهاي اصلي براي حفظ ارزش داراييها در اقتصاد ايران عمل ميكند. البته، عدم وجود آمار فرابورس در گزارش فدراسيون، تصويري ناقص از كل بازار سرمايه ايران ارايه ميدهد كه ميتواند در گزارشهاي آتي، وزن اين بازار را بهطور جديتر تغيير دهد.
امريكاي شمالي تسلط غولها بر جريان نقدينگي
منطقه امريكا، شامل ۱۶ بورس معتبر، در سال ۲۰۲۶ همچنان پيشران نقدينگي جهان باقي مانده است. رشد ۱۷.۱ درصدي ارزش معاملات در بازه پنجماهه و عبور مجموع ارزش معاملات از مرز ۸۲۰۰ ميليارد دلار، سهم بسزاي اين منطقه را در اقتصاد جهاني برجسته ميكند.بورس نيويورك (NYSE) با ارزش بازاري فراتر از ۳۱ تريليون دلار، همچنان بدون رقيب است. رشد ۲۲.۷ درصدي معاملات در ماه مينسبت به ژانويه و ثبت ركورد ۳۲۰۰ ميليارد دلار، نشاندهنده جريان مداوم سرمايه به سمت شركتهاي بزرگ (Blue Chips) است. در كنار آن، نزدك (Nasdaq) با رشد ۱۲ درصدي، بار ديگر اثبات كرد كه تكنولوژي همچنان محرك اصلي جذب سرمايه است. اما نكته هشداردهنده در مورد هر دو بورس، افتِ معاملات ماهانه در ماه مينسبت به آوريل است. اين موضوع ميتواند نشاندهنده ورود سرمايهگذاران به فاز «انتظار» يا شناسايي سود در بازارهاي اشباعشده باشد كه نيازمند توجه ويژه تحليلگران كلان است.
منطقه آسيا-اقيانوسيه پتانسيلهاي نهفته در ميان نوسانات
آسيا- اقيانوسيه، كه ۲۳ بورس بزرگ را در خود جاي داده، در ماه مهعملكردي متفاوت داشت. رشد ۱۲.۵ درصدي نسبت به ژانويه نشاندهنده جايگاه مستحكم اين منطقه است، اما افت ۴۰۸ ميليارد دلاري در مقياس ماهانه (مي در برابر آوريل)، نشان ميدهد كه موتور محرك بورسهاي آسيايي، آنچنانكه بايد، در ماه پنجم سال ۲۰۲۶ روان كار نكرده است.بورسهاي چين (شانگهاي و شنژن) به عنوان پيشرانهاي اقتصادي منطقه، رشد مثبت اما محدودي (به ترتيب ۳.۷ و ۶.۷ درصد) را ثبت كردند. اين ارقام نشاندهنده ترديد سرمايهگذاران در خصوص سياستهاي پولي بانك مركزي چين و چشمانداز رشد اقتصادي اين كشور است. در مقابل، بورس ژاپن با رشد خيرهكننده ۲۳.۸ درصدي، پديدهاي در ميان بازارهاي توسعهيافته محسوب ميشود. ضعف ين در برابر دلار و تمايل سرمايهگذاران جهاني به تنوعبخشي در سبد داراييها در بازارهاي آسيايي، بورس توكيو را به مقصدي جذاب تبديل كرده است.
اروپا، خاورميانه و آفريقا (EMEA) آزمون بزرگِ يكپارچگي
منطقه EMEA به عنوان شلوغترين منطقه از حيث تعداد بورس (۴۳ مركز معاملاتي)، در گزارش فدراسيون با چالشهاي ساختاري بيشتري مواجه است. رشد ۶.۹ درصدي نسبت به ژانويه، اگرچه مثبت است، اما در مقايسه با رشد خيرهكننده قاره امريكا، نشان از نوعي «ركود نسبي» دارد.يورونكست با عملكرد درخشانِ رشد ۲۲.۶ درصدي، ثابت كرد كه همگرايي مالي در اروپا ميتواند ضامن نقدينگي باشد. اما ثبت افت ۳۴۲ ميليارد دلاري در معاملات ماهانه، بيانگر حساسيت بالاي اين بازارها به ريسكهاي سياسي منطقه است. خاورميانه در اين بازه، تحتتأثير تنشهاي نظامي، نوسانات شديدي را در بورسهاي محلي تجربه كرده كه به نوبه خود، بر عملكرد كلي منطقه EMEA اثر گذاشته است.
گذار از «رشدِ ناشي از تورم» به «بازارهاي احتياطي»
جمعبندي دادههاي فدراسيون بورسهاي جهان براي سال ۲۰۲۶، حكايت از پايان يك دوره رشد يكسويه دارد. بازارهاي جهاني اكنون در شرايط «گذار» هستند. دادهها نشان ميدهند كه در ماه مه، سرمايهگذاران بيش از آنكه به دنبال بازدهيهاي بلندمدت باشند، به مديريت ريسك روي آوردهاند.بازگشت بورس تهران و پايداري بازارهاي نيويورك در كنار ترديدهاي موجود در بازار چين و اروپا، گوياي اين است كه «سرمايه» در سال ۲۰۲۶ به دنبال پناهگاههاي امن است. براي تحليلگران، گزارش ماه ميزنگ خطري براي شناسايي نقاط ضعف در ساختار معاملات ماهانه است؛ چرا كه كاهش ارزش معاملات در بسياري از بورسهاي جهان در پنجمين ماه سال، ميتواند مقدمهاي بر اصلاح قيمتها در تابستان باشد. در نهايت، آنچه در گزارش پيشرو برجسته است، تداوم قدرتِ نقدينگي در بازارهاي مالي است، مشروط به اينكه ثبات سياسي و سياستهاي پولي در ماههاي آتي به كمك اين بازارهاي متلاطم بيايد.
