بورس بر مدار خوشبيني
بورس تهران هر روز قلههاي جديدي را فتح ميكند و سود بيشتري را براي سرمايهگذاران خود برجاي ميگذارد. بازار سهام نسبت به اخبار سياسي خوشبين بوده و از سوي ديگر نسبت به ساير بازارهاي موازي عقب است و عقب ماندگي دارد.
بورس تهران هر روز قلههاي جديدي را فتح ميكند و سود بيشتري را براي سرمايهگذاران خود برجاي ميگذارد. بازار سهام نسبت به اخبار سياسي خوشبين بوده و از سوي ديگر نسبت به ساير بازارهاي موازي عقب است و عقب ماندگي دارد. اين موضوعات و از سوي ديگر تورم و سودسازي ادامهدار بورس باعث شده كه شاهد ورود نقدينگي ادامهدار به معاملات بورس تهران باشيم. سيد عباس عراقچي وزير امور خارجه كشورمان اعلام كرد: «احتمال اعلام تفاهم با امريكا طي روزهاي آينده وجود دارد اما هنوز نهايي نيست.» همين موضوع باعث شد كه بورس تهران واكنشي مثبت نشان دهد و رختي سبز بر تن كند و در آستانه 5 ميليوني قرار گيرد. بازار سهام در روزهاي تنش حدود 80 روز تعطيل بود و پس از آغاز معاملات توانست رخت سبز بر تن كند و شرايط خوبي را تجربه كند؛ در اصل بازار با ورود نقدينگيهاي بسيار سنگين همراه بود و بخش عمدهاي از اين نقدينگي، نقدينگي حقيقي بود و بخشي از آن نيز از صندوقهاي درآمد ثابت خارج شده و وارد بازار سهام شده است. به بيان ديگر سرمايهگذاران، ريسك بورس را در مقابل سود بيشتر آن قبول كردهاند و در هر معامله به دنبال سود بيشتري هستند.
در پايان معاملات اولين روز كاري هفته، شاخص كل بورس تهران با جهشي قابل توجه مواجه شد و توانست رشد ۱۰۳ هزار و ۱۷۸ واحدي را به ثبت برساند. به اين ترتيب شاخص كل با افزايش ۲.۲۵ درصدي در سطح ۴ ميليون و ۶۹۶ هزار و ۲۲۸ واحد ايستاد و در آستانه 5 ميليوني قرار گرفت و به گفته كارشناسان شاخص در چندقدمي 5 ميليوني قرار گرفته است. همزمان شاخص كل هموزن كه نشان ميدهد رشد بازار تنها منوط به گروهي خاص يا حتي دستوري نبوده و سها مخرد نيز رشد داشته، با افزايش ۳۰ هزار و ۹۲۷ واحدي معادل ۲.۵ درصد به ارتفاع يك ميليون و ۲۶۶ هزار و ۱۹۰ واحد رسيد. رشد همزمان و قابل توجه اين دو شاخص نشان ميدهد كه جريان تقاضا تنها به سمت شركتهاي بزرگ و شاخصساز هدايت نشده و طيف گستردهاي از نمادها در گروههاي مختلف با استقبال سرمايهگذاران مواجه شدهاند.بررسي نقشه معاملات نشان ميدهد كه بازار سهام يكي از سبزترين روزهاي خود در سال جاري را تجربه كرده است. در پايان دادوستدها، ۸۳۵ نماد در محدوده مثبت قرار گرفتند و تنها ۳ نماد كاهش قيمت را ثبت كردند. چنين آماري به خوبي بيانگر غلبه مطلق تقاضا بر عرضه در اكثر نمادهاي بازار است و نشان ميدهد فضاي معاملات در اغلب گروهها با خوشبيني و هيجان خريد همراه بوده است.
در كنار اين موضوع، تعداد نمادهايي كه با صف خريد به كار خود پايان دادند نيز بسيار قابل توجه بود. در مجموع ۷۹۵ نماد در صف خريد قرار گرفتند، در حالي كه تنها ۲ نماد در صف فروش باقي ماندند. شكلگيري چنين صفهايي نشان ميدهد حجم تقاضا براي خريد سهام به مراتب بيشتر از عرضه موجود در بازار بوده و بسياري از خريداران موفق به انجام معامله نشدهاند. به بيان ديگر، در بخش قابل توجهي از نمادها، عرضه سهام پاسخگوي حجم سفارشهاي خريد نبود و همين موضوع باعث شد صفهاي خريد سنگيني در پايان معاملات شكل بگيرد. يكي از مهمترين نكات معاملات روز شنبه، ورود چشمگير سرمايههاي حقيقي به بازار سهام بود. در پايان دادوستدها بيش از ۶ هزار و ۵۶۴ ميليارد تومان پول حقيقي وارد سهام، حق تقدمها و صندوقهاي سهامي شد. اين رقم يكي از بزرگترين ورودهاي نقدينگي حقيقي در ماههاي اخير محسوب ميشود و نشان ميدهد سرمايهگذاران خرد بار ديگر توجه جديتري به بازار سهام نشان دادهاند. ورود چنين حجمي از سرمايه ميتواند نشانهاي از تقويت انتظارات مثبت نسبت به آينده بازار و افزايش تمايل فعالان حقيقي براي حضور در معاملات باشد.
در مقابل، صندوقهاي درآمد ثابت كه معمولاً به عنوان يكي از مقاصد سرمايهگذاري كمريسك شناخته ميشوند، با خروج قابل توجه منابع مواجه شدند. در جريان معاملات روز اخير بيش از ۴ هزار و ۱۳۰ ميليارد تومان نقدينگي از اين صندوقها خارج شد. اين جابهجايي منابع بيانگر آن است كه بخشي از سرمايهگذاران ترجيح دادهاند سرمايه خود را از ابزارهاي كمريسكتر خارج كرده و به سمت بازار سهام هدايت كنند؛ روندي كه معمولاً در دورههاي افزايش خوشبيني نسبت به چشمانداز بازار رخ ميدهد. سرانه خريد سرمايهگذاران حقيقي به حدود ۱۳۲ ميليون و ۷۰۰ هزار تومان رسيد، در حالي كه سرانه فروش در سطح ۳۹ ميليون و ۷۰۰ هزار تومان قرار داشت. به اين ترتيب نسبت قدرت خريد به فروش حقيقيها به عدد ۳.۳۴ رسيد؛ رقمي كه نشاندهنده برتري قابل توجه خريداران در بازار است. چنين فاصلهاي ميان قدرت خريداران و فروشندگان معمولاً در روزهايي مشاهده ميشود كه جو كلي بازار بهشدت مثبت است و تمايل سرمايهگذاران براي خريد سهام افزايش پيدا ميكند.
ارزش معاملات پايين ماند
با وجود اين فضاي مثبت، ارزش معاملات خرد در مقايسه با برخي روزهاي پرمعامله اخير چندان بالا نبود. ارزش معاملات خرد سهام، حق تقدمها و صندوقهاي سهامي در مجموع به ۱۱ هزار و ۳۹۳ ميليارد تومان رسيد و در همين حال حجم معاملات نيز حدود ۴۴.۳ ميليارد برگه سهم ثبت شد. در نگاه نخست ممكن است اين ارقام نسبت به روزهاي اوج بازار كمتر به نظر برسند، اما بررسي دقيقتر ساختار معاملات نشان ميدهد كه كاهش ارزش معاملات به معناي كاهش تقاضا در بازار نبوده است. در واقع بخش قابل توجهي از نمادهاي بازار از همان دقايق ابتدايي معاملات با صف خريد روبرو شدند و فرصت چنداني براي انجام دادوستد در آنها فراهم نشد. زماني كه يك سهم در صف خريد قفل ميشود، معاملات واقعي كاهش مييابد زيرا عرضه كافي براي پاسخگويي به حجم تقاضا وجود ندارد. به همين دليل، اگرچه اشتياق براي خريد در بازار بالا بود، اما به دليل محدود بودن عرضه، بسياري از سفارشهاي خريد به معامله تبديل نشدند و همين موضوع باعث شد ارزش معاملات كمتر از ظرفيت واقعي بازار ثبت شود. نگاهي به وضعيت سفارشهاي ثبتشده در پايان معاملات نيز به خوبي شدت تقاضا در بازار را نشان ميدهد. در پايان دادوستدها، ارزش سفارشهاي خريد به بيش از ۳۳ هزار و ۸۷۷ ميليارد تومان رسيد، در حالي كه ارزش سفارشهاي فروش تنها حدود ۳۳ ميليارد تومان بود. چنين فاصلهاي ميان سفارشهاي خريد و فروش در بازار سرمايه كمسابقه محسوب ميشود و نشان ميدهد كفه تقاضا به شكل محسوسي سنگينتر از عرضه بوده است. اين اختلاف چشمگير را ميتوان نشانهاي از شكلگيري موج خوشبيني در ميان فعالان بازار دانست. در شرايطي كه انتظارات مثبت نسبت به تحولات سياسي و اقتصادي تقويت ميشود، معمولاً سرمايهگذاران با اطمينان بيشتري در سمت خريد قرار ميگيرند و تمايل به نگهداري سهام افزايش مييابد. نتيجه چنين فضايي، شكلگيري صفهاي خريد گسترده و افزايش فاصله ميان سفارشهاي خريد و فروش است. در مجموع معاملات روز شنبه بورس تهران را ميتوان يكي از روزهاي كمسابقه از نظر گستردگي تقاضا در ميان نمادهاي مختلف دانست. رشد همزمان شاخص كل و شاخص هموزن، افزايش قابل توجه تعداد نمادهاي مثبت، شكلگيري صفهاي خريد سنگين و ورود گسترده سرمايههاي حقيقي همگي نشانههايي هستند كه از تقويت فضاي مثبت در بازار سهام حكايت دارند. با اين حال، ادامهدار بودن اين روند تا حد زيادي به پايداري جريان نقدينگي و تداوم انتظارات مثبت در ميان سرمايهگذاران وابسته خواهد بود.
