انقلاب در ساختار كارمزدهاي بورس
سال گذشته را ميتوان يكي از پرچالشترين و پرتنشترين سالهاي اخير براي كشور و بهويژه صنعت كارگزاري دانست.
سال گذشته را ميتوان يكي از پرچالشترين و پرتنشترين سالهاي اخير براي كشور و بهويژه صنعت كارگزاري دانست. وقوع دو جنگ، حوادث ديماه، محدوديتها و قطعيهاي اينترنت و ساير رويدادهاي پيشبينينشده، تأثير مستقيمي بر فعاليت شركتهاي كارگزاري و ارايه خدمات به سرمايهگذاران داشت. در چنين شرايطي، تمركز اصلي كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار بر حمايت از اعضا، حفظ تداوم كسبوكار و كاهش ريسكهاي عملياتي قرار گرفت. برقراري ارتباط مستمر با نهادهاي ذيربط، پيگيري پايداري سامانهها و زيرساختهاي فناوري اطلاعات، هماهنگيهاي ستادي و بيننهادي، انعكاس دغدغهها و مشكلات اعضا به مراجع تصميمگير و تلاش براي پيشگيري از اختلال در ارايه خدمات، از جمله مهمترين اقدامات انجامشده در اين دوره بود. در كنار مديريت شرايط بحراني، كانون مجموعهاي از اقدامات ساختاري، مقرراتي و زيرساختي را با هدف بهبود شرايط فعاليت كارگزاران، افزايش شفافيت و ارتقاي كارايي بازار سرمايه در دستور كار قرار داد. هفتهنامه اطلاعات بورس، در گفتوگو با حسن رضاييپور، دبيركل كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار، مجموعه اقدامات انجام شده در يكسال اخير را بررسي كرده است. مشروح اين گفتوگو را با صداي بورس در ادامه ميخوانيد. كانون كارگزاران در سال گذشته چه اقداماتي در حوزه اصلاح ساختار كارمزدها و حمايت از پايداري اقتصادي كارگزاران انجام داده است؟يكي از مهمترين اقدامات سال گذشته، بازنگري در برخي رويههاي كارمزدي بود. در اين راستا، تخفيف ۲۵ درصدي كارمزد اعطايي به نهادهاي مالي داراي مجوز سبدگرداني حذف شد تا از كاهش بيشتر درآمد شركتهاي كارگزاري جلوگيري شود. همچنين در بخش صندوقهاي سرمايهگذاري، ساختار تخفيفهاي كارمزدي مورد بازنگري قرار گرفت و تخفيف ۷۵ درصدي پيشين به ۲۵ درصد كاهش يافت. اين اصلاحات با هدف ايجاد توازن بيشتر ميان منافع بازيگران مختلف بازار و حمايت از پايداري درآمدي شركتهاي كارگزاري انجام شد. در حوزه معاملات عمده، بلوكي و حقتقدم نيز مدل كارمزدي قبلي جاي خود را به مدل پلكاني ششمرحلهاي پيشنهادي كانون داد. اين مدل ضمن حفظ جذابيت معاملات با حجم بالا، منطق اقتصادي دقيقتري را در تعيين كارمزدها حاكم كرده و زمينه افزايش شفافيت و كارايي در بازار را فراهم ساخته است. در حوزه ارتقاي مديريت ريسك و اصلاح رويههاي نظارتي چه تدابيري انديشيده شد؟در حوزه مديريت ريسك، كميته پايش ريسك اقدامات مهمي را در جهت اصلاح فرآيندهاي ارزيابي انجام داد. از جمله مهمترين اين اقدامات ميتوان به عدم احتساب نكولهاي ناشي از عوامل خارج از اختيار كارگزاران، نظير اختلالات بانكي، قطعي اينترنت و مشكلات زيرساختي در محاسبات مربوط به اعتبار كارگزاريها اشاره كرد. اين اقدام موجب شد ارزيابي وضعيت ريسك كارگزاران با دقت و عدالت بيشتري انجام شود و آثار منفي ناشي از مشكلات زيرساختي خارج از كنترل كارگزاران كاهش يابد. توسعه زيرساختهاي ديجيتال و خدمات الكترونيكي نيز در سال گذشته دنبال شد؛ لطفا در اين باره توضيح دهيد. در حوزه تحول ديجيتال، راهاندازي «سامانه جامع امور اعضا» يكي از مهمترين پروژههاي اجرايي سال گذشته بود. اين سامانه در چارچوب الزامات مقرراتي طراحي شده و امكان ارايه خدمات مختلف از جمله ثبتنام غيرحضوري، بهروزرساني اطلاعات، بارگذاري مدارك و برقراري ارتباط يكپارچه ميان اعضا و كانون را فراهم ميكند. توسعه اين سامانه گامي مهم در مسير كاهش فرآيندهاي كاغذي، افزايش سرعت ارايه خدمات و حركت به سمت حكمراني ديجيتال محسوب ميشود. همچنين با هدف توسعه زيرساختهاي اطلاعاتي و استقرار نظام مديريت دانش، «واحد تحليل و توسعه داده» در كانون ايجاد شد. در اين راستا، فرآيندهاي اجرايي و ستادي مورد بازنگري و مستندسازي قرار گرفت و دادهها، مستندات، گزارشها و خروجيهاي كارگروههاي تخصصي در پايگاه متمركز داده كانون تجميع شد. اين زيرساخت، زمينه توسعه داشبوردهاي مديريتي، سامانههاي اطلاعاتي و خدمات دادهمحور را فراهم كرده و در آينده امكان ارايه سرويسهاي برخط و هدفمند به اعضا و ساير ذينفعان را مهيا خواهد كرد. در زمينه ارتقاي نظام رتبهبندي كارگزاران چه اقداماتي انجام شد؟در ادامه تلاشها براي افزايش شفافيت و بهبود كيفيت خدمات، رتبهبندي شركتهاي كارگزاري از منظر فعاليت در بازارهاي مختلف در قالب داشبوردهاي آماري و گزارشهاي ماهانه اجرايي شد. همچنين مطابق دستورالعمل موجود، ارزيابي عملكرد تمامي كارگزاران انجام و نتايج آن بهصورت محرمانه در اختيار شركتهاي كارگزاري و سازمان بورس و اوراق بهادار قرار گرفت. با اين حال، با توجه به توسعه ابزارهاي مالي، تغيير ساختار بازارها و شرايط خاص سالهاي اخير، بازنگري در دستورالعمل رتبهبندي بهمنظور افزايش دقت و انطباق بيشتر آن با واقعيتهاي صنعت در دستور كار قرار گرفته است تا در آينده اين نظام بتواند به ابزاري كارآمدتر براي ارزيابي عملكرد و ارتقاي رقابت حرفهاي در صنعت كارگزاري تبديل شود. در حوزه آموزشهاي مهارتمحور سياستي دنبال شد؟بله، در حوزه آموزش نيز رويكرد كانون از آموزشهاي صرفاً آكادميك به سمت آموزشهاي مهارتمحور و مبتني بر نيازهاي واقعي صنعت تغيير يافت. در همين راستا، طراحي دورههاي آموزشي بهصورت بوتكمپ با بهرهگيري از تجربيات اعضاي كارگروههاي تخصصي و فعالان صنعت آغاز شد. اين دورهها با هدف انتقال تجربيات عملي، ارتقاي مهارتهاي تخصصي و تربيت نيروي انساني متناسب با نيازهاي روز بازار سرمايه طراحي شدهاند. كانون اهدافي نيز در حوزههاي تقويت حاكميت شركتي، مبارزه با پولشويي و فعاليتهاي حقوقي تعريف كرده است؛ در اين زمينه چه توفيقهايي حاصل شد؟در حوزه حاكميت شركتي و مبارزه با پولشويي نيز اقدامات متعددي انجام شد. با اصلاح ساختار سازماني و ايجاد واحد كنترل، نظارت و مبارزه با پولشويي، زمينه اجراي موثرتر الزامات جديد فراهم شد. همچنين كانون با ايفاي نقش مشورتي، اعضا را در استقرار الزامات حاكميت شركتي، كنترلهاي داخلي و مبارزه با پولشويي همراهي كرد. از سوي ديگر، واحد حقوقي و كميته سازش در يكي از پرتراكمترين دورههاي فعاليت خود، ضمن رسيدگي به اختلافات و پروندههاي ناشي از ريسكهاي سيستماتيك و غيرسيستماتيك بازار، پيشنهادهاي متعددي را براي اصلاح قوانين و مقررات به مراجع ذيربط ارايه كردند. چشمانداز پيشروي كانون كارگزاران را چگونه ميبينيد؟ اقدامات انجامشده در سال گذشته صرفاً نقطه آغاز برنامه تحول و توسعه كانون محسوب ميشود. در ادامه اين مسير، برنامههايي نظير يكپارچهسازي سامانههاي خدماتمحور كانون شامل سامانههاي آموزش، امور اعضا، كميته سازش، سامانههاي اطلاعاتي و پايگاه اينترنتي كانون، توسعه خدمات هوشمند، تكميل زيرساختهاي دادهمحور و گسترش خدمات الكترونيكي به اعضا در دستور كار قرار دارد. مجموعه اقدامات انجامشده در يك سال گذشته نشاندهنده رويكردي اصلاحمحور، آيندهنگر و مبتني بر توسعه زيرساختهاي حرفهاي در صنعت كارگزاري است؛ رويكردي كه تلاش دارد ضمن حمايت از اعضا و ارتقاي كيفيت خدمات، زمينه افزايش كارايي، شفافيت و تابآوري بازار سرمايه را در شرايط متغير اقتصادي و عملياتي كشور فراهم سازد.
