بورس در دو راهي ارزندگي و ريسك
در روزهايي كه فضاي سياسي و اقتصادي كشور همچنان با نااطمينانيهايي همراه است، انتشار گزارشهاي مطلوب ازسوي شركتهاي بورسي، به ويژه در گروههاي سيماني، دارويي، غذايي و پالايشي، بار ديگر نگاهها را به سمت تالار شيشهاي معطوف كرده است.
در روزهايي كه فضاي سياسي و اقتصادي كشور همچنان با نااطمينانيهايي همراه است، انتشار گزارشهاي مطلوب ازسوي شركتهاي بورسي، به ويژه در گروههاي سيماني، دارويي، غذايي و پالايشي، بار ديگر نگاهها را به سمت تالار شيشهاي معطوف كرده است. اين گزارشها كه عمدتا از بهبود فروش، ثبات حاشيه سود يا چشمانداز مناسب درآمدي حكايت دارند، به نوعي قوت قلب تازهاي براي سهامداران محسوب ميشوند؛ سهامداراني كه در ماههاي گذشته ميان ترديد و انتظار، استراتژيهاي محتاطانهتري در پيش گرفته بودند. آنچه در كنار اين گزارشهاي مثبت اهميت دارد، موقعيت نسبت قيمت به درآمد (P/E) در بسياري از صنايع است. بررسيها نشان ميدهد پيبهاي در اغلب گروههاي يادشده در محدودههاي جذابي قرار گرفته و حتي در برخي هلدينگها و شركتهاي سرمايهگذاري، ارزش بازار به نزديكي ۵۰درصد خالص ارزش داراييها (NAV) رسيده است. اين فاصله معنادار، اين موضوع نشانهاي از ارزندگي بازار و وجود حاشيه امن نسبي براي سرمايهگذاري تلقي ميشود.
ازسوي ديگر، رشد بازارهاي موازي در ماههاي اخير از ارز و طلا گرفته تا برخي داراييهاي فيزيكي موجب شده بورس از منظر مقايسه بازدهي، عقبمانده به نظر برسد. همين جاماندگي اكنون به يكي از مهمترين استدلالهاي طرفداران خريد سهام تبديل شده است. به باور اين گروه، در شرايطي كه تورم همچنان به عنوان متغيري پايدار در اقتصاد حضور دارد، بازار سهام ميتواند بخشي از عقبافتادگي خود را جبران كند؛ بهويژه اگر متغيرهاي سياسي در مسير كاهش ريسك حركت كنند.
در اين ميان، موضوع جنگ و تنشهاي منطقهاي يكي از كانونهاي اصلي نگراني سرمايهگذاران بوده است. با اين حال، رفت و برگشتهاي اخير و اعلام سريع آتشبس پس از برخي درگيريهاي محدود، اين برداشت را در ميان فعالان بازار تقويت كرده كه احتمال گسترش جنگ در مقطع فعلي پايين است. به بيان ديگر، به نظر ميرسد بازار سرمايه تا حدي ريسك درگيري مستقيم را تعديل كرده و آن را سناريوي غالب نميداند.
با وجود اين، ريسك تحريمها همچنان به قوت خود باقي است. حتي اگر سايه جنگ كمرنگتر شده باشد، احتمال تشديد يا تداوم محدوديتهاي بينالمللي همچنان متغيري تعيينكننده براي آينده اقتصاد ايران است. در عين حال، برخي تحليلها از وجود يك سناريوي ميانه خبر ميدهند؛ سناريويي كه احتمال تحقق آن پنجاه-پنجاه ارزيابي ميشود و برمبناي آن، امكان پيشرفت نسبي در مذاكرات و كاهش سطح تنشهاي اقتصادي ميان ايران و امريكا وجود دارد.
چنانچه چنين توافقي شكل بگيرد يا دستكم از گسترش تحريمها جلوگيري شود، ميتوان انتظار داشت فضاي سرمايهگذاري در بورس با ثبات بيشتري همراه شود. كاهش ريسك سيستماتيك، افزايش قابليت پيشبيني سود شركتها و بهبود جريانهاي مالي ميتواند زمينه ادامه روند صعودي بازار را فراهم آورد. در مقابل، عدم تحقق اين سناريو يا تشديد فشارهاي خارجي، احتمالا بار ديگر بازار را وارد فاز احتياط و نوسان خواهد كرد. استراتژي غالب اين روزهاي بازار را ميتوان تركيبي از اميد محتاطانه دانست. سهامداران با تكيه بر ارزندگي نسبي قيمتها و گزارشهاي مطلوب شركتها، نيمنگاهي به خريد و نگهداري سهام دارند؛ اما همزمان تحولات سياسي و سرنوشت تحريمها را به عنوان متغيري كليدي زيرنظر گرفتهاند. بورس اكنون در نقطهاي ايستاده كه ميتواند از فرصت ارزندگي بهره ببرد، مشروط بر آنكه ريسكهاي بيروني در مسير كاهش قرار گيرد.
