بمباران نقدينگي در بورس
نقدينگي هر روز با قدرت بيشتري وارد بازار سهام ميشود و همين موضوع باعث شده كه هر روز شاهد سبزپوشي بيشتر تالار شيشهاي باشيم. اين موضوع درحالي است كه بازارهاي موازي همچنان در ركود به سر مي برند و سودسازي اين بازار باعث شده نقدينگي با قدرت به سمت بورس روانه شود.
نقدينگي هر روز با قدرت بيشتري وارد بازار سهام ميشود و همين موضوع باعث شده كه هر روز شاهد سبزپوشي بيشتر تالار شيشهاي باشيم. اين موضوع درحالي است كه بازارهاي موازي همچنان در ركود به سر مي برند و سودسازي اين بازار باعث شده نقدينگي با قدرت به سمت بورس روانه شود.
باوجود آنكه بازار سهام به واسطه جنگ رمضان بيش از 80 روز تعطيل بود، برخلاف انتظارات شاهد رشدهاي چشمگيري بوديم و شاخص كل بورس از محدوده حمايتي 4.2 ميليوني گذشت، اين موضوع درحالي است كه بيش از نيمي از بازار همچنان متوقف است.
يكي از مهمترين دلايل افزايش ورود نقدينگي به بورس را ميتوان تغيير شرايط دانست، درحال حاضر ريسك سيستماتيك چندان پر رنگ نيستند و سرمايهگذاران احتمال درگيري دوباره نميدهند، همين موضوع باعث شده كه شاهد سرمايهگذاري در اين بازار باشيم. از سوي ديگر بورس در 80 روز تعطيلي خود نسبت به تورم عقب ماند و (پيش از آن نيز عقب ماندگي داشت) همين موضوع باعث شد كه سرمايهگذاران از فرصت پيش آمده استفاده كنند و سرمايههاي خود را وارد بورس كنند تا همراه با افزايش قيمتها كسب سود كنند. به نوعي سهامداران ترس از جاماندگي دارند به همين دليل هر روز وارد صفوف خريد ميشوند و در اين روزها كمتر نمادي را ميتوان با كاهش قيمت مشاهده كرد. محمد خبريزاد، كارشناس بازار سرمايه درخصوص شرايط فعلي بازار نوشت: « واقعيت اين است كه بازار در شرايط فعلي ارزنده است و در ارزنده بودن بازار شكي وجود ندارد. بازار به دلايل مختلف با محدوديتهايي مواجه بود و زنجيرهايي به پاي آن بسته شده بود كه پس از جنگ و پس از بازگشايي، اين زنجيرها يكي يكي در حال باز شدن است. به نظر من، بازار در مقطع فعلي هنوز جاي نگراني ندارد و وضعيت بنيادي شركتها اين رشد را كاملاً توجيه ميكند. اگر اخبار مثبت ژئوپوليتيكي كه اكنون منتشر ميشود ادامهدار باشد و خداي نكرده جنگ يا اتفاقي از اين دست رخ ندهد، همچنين اگر گزارشهاي ماهانه شركتها با گزارشهاي فصلي بهار همراه شود و ببينيم شركتها در سودآوري فصل بهار نيز مانند فروش عملكرد خوبي داشتهاند، به نظر من با توجه به عقبماندگي شديد بازار سرمايه و رشد بسيار بالايي كه بازارهاي موازي تجربه كردهاند، شرايط براي ورود نقدينگي به بورس فراهمتر ميشود. بازارهاي طلا، سكه، دلار، مسكن و حتي خودرو رشد زيادي داشتهاند و بسياري از آنها با دلارهاي بالاي ۲۰۰ هزار تومان قيمتگذاري شدهاند. به همين دليل به نظر ميرسد اين بازارها حداقل در كوتاهمدت پتانسيل رشد زيادي نداشته باشند. اين موضوع ميتواند باعث شود پولهاي پاركشده در اين بازارها به مرور و با مشاهده پتانسيل رشد در بورس، به سمت بازار سهام حركت كنند.»
بورس در مسير صعود
بازار سهام پس از 80 روز بازگشايي شد و در اين بازگشايي مسوولان سازمان بورس اعلام كردند كه در چنين شرايطي ميتوان شركتهاي حاضر در بازار سرمايه را به دوگروه اصلي تقسيم كرد .گروه نخست شركتهايي هستند كه در جريان جنگ دچار آسيبهاي فيزيكي شدهاند و به نوعي در جنگ رمضان آسيبها و خسارت ديدهاند. به گفته مسوولان، اين دسته حدود ۴۲ شركت را پوشش ميدهد و برآورد ميشود نزديك به ۳۵ درصد از ارزش بازار سرمايه به همين شركتها مربوط باشد.
در مقابل، گروه دوم شركتهايي هستند كه در حال حاضر معاملات آنها در بازار انجام ميشود و از منظر عملكرد مالي، گزارشهاي مياندورهاي قابلقبولي ارايه كردهاند.بر اساس اطلاعات منتشر شده در بازار، شركتهايي كه اين روزها معاملات خود را انجام ميدهند و به نوعي فعال هستند توانستهاند از فضاي تورمي اثر بپذيريند و افزايش قابل توجهي در درآمد فروش و سود عملياتي خود نسبت به دوره مشابه سال قبل ثبت كنند.
همين رشد متغيرهاي عملياتي، باعث شده نسبت قيمت سهام به چشمانداز سودآوري شركتها به شكل قابل توجهي تغيير كند و زمينه رشد قيمت سهام در روزهاي گذشته را فراهم كند؛ رشدي كه از نگاه برخي فعالان بازار سرمايه بيش از آنكه ناشي از هيجان كوتاهمدت باشد، با دادههاي مالي شركتها هم مسير شده و به نوعي اين خريد و رشد بازار ناشي از دادههاي واقعي است نه هيجان.
در عين حال، بررسي روند معاملات از وضعيت ساير بازارها نشان ميدهد كه جريان نقدينگي در حال تغيير مسير است. با توجه به ركود نسبي در برخي بخشهاي بازار مسكن و خودرو پس از افزايش قيمتهاي اخير و همچنين شرايط حاكم بر بازار ارز و طلا، نشانههايي از حركت بخشي از سرمايهها به سمت بازار سهام وجود دارد.
در روزهاي ابتدايي بازگشايي بورس پس از تحولات اخير، بخشي از فعالان بازار نسبت به پايداري روند صعودي ترديد داشتند و اين پرسش مطرح بود كه آيا رونق تازه ميتواند دوام داشته باشد يا خير؟ اكنون اما برخي شاخصها، از جمله معيار ورود پول حقيقي و ميزان مشاركت و اشتياق سرمايهگذاران خرد، از افزايش اعتماد سرمايهگذاران به بورس حكايت دارد.
البته اين موضوع درحالي است كه همچنان سايه ريسكها روي بورس وجود دارد و سرمايهگذاران بايد با آينده نگري در اين بازار سرمايهگذاري كنند.
از سوي ديگر، در ابتداي مسير گمانهزنيهايي درباره تزريق منابع سنگين از سوي نهادها و مجموعههاي مختلف براي حمايت از بازار مطرح بود، اما به گفته برخي، شرايط بازار به سمتي حركت كرده كه حتي در مواردي از برخي نهادها خواسته ميشود براي كمك به رسيدن قيمتها به سطح تعادلي، اقدام به عرضه سهام كنند. هدف از اين رويكرد، جلوگيري از فاصله گرفتن بيش از حد قيمتها از ارزشهاي بنيادي و تسهيل كشف قيمت در فضايي متعادل عنوان ميشود.
البته برخي از فعالان بازار عقيده دارند كه به محض بازگشايي بخش دوم بازار سرمايه و شروع معاملات شركتهاي آسيب ديده در بورس شاهد ورود نقدينگي به صورت حمايتي در بازار خواهيم بود. در اصل اين گروه از فعالان بازار معتقدند كه پس از بازگشايي نمادهاي آسيب ديده در بورس نياز به حمايتهاي خاص از اين سهام وجود دارد و بايد در دورهاي خاص نقدينگي به بازار تزريق شود.
بهطور كلي كارشناسان عقيده دارند كه در كوتاهمدت پس از يك دوره رشد، بازار احتمالا يك اصلاح قيمتي براي استراحت را تجربه كند كه اين رفتار طبيعي بازار است. در اصل اگر اين روند وجود نداشته باشد شاهد سقوط سنگين در بازار خواهيم بود و اين استراحت ميتواند زمينه صعود ادامهدار بازار سهام را فراهم سازد.با اين حال، با توجه به وضعيت موجود، برخي بر اين باورند كه روند رشد و سبزپوشي بازار ميتواند در محدوده فعلي ادامه پيدا كند؛ حتي اگر رشد روزانه شاخص در محدوده ۷۰ تا ۸۰ هزار واحد و حدود دو درصد باقي بماند.
