مصرف دخانيات سالانه جان ۶۰ هزار ايراني را ميگيرد
دبيركل جمعيت مبارزه با استعمال دخانيات با بيان اينكه سالانه بيش از ۸ ميليون نفر در جهان به علت بيماريهاي ناشي از دخانيات فوت ميكنند، گفت: مرگ و مير ناشي از مصرف دخانيات در ايران سالانه حدود ۶۰ هزار نفر و معادل سقوط دو فروند هواپيماي مسافربري است.
دبيركل جمعيت مبارزه با استعمال دخانيات با بيان اينكه سالانه بيش از ۸ ميليون نفر در جهان به علت بيماريهاي ناشي از دخانيات فوت ميكنند، گفت: مرگ و مير ناشي از مصرف دخانيات در ايران سالانه حدود ۶۰ هزار نفر و معادل سقوط دو فروند هواپيماي مسافربري است. محمدرضا مسجدي دربيست و دومين همايش سلامت و زندگي با محوريت بيمارستان عاري از دخانيات، اظهار كرد: همچنين هر سال ۱.۶ ميليون نفر به علت قرار داشتن در معرض دود مواد دخاني، فوت ميكنند. وي افزود: كرونا در مدت سه سال ۶.۵ ميليون مرگ ايجاد كرد، اما مصرف دخانيات در سه سال موجب مرگ چهار برابر اين رقم ميشود. مسجدي با بازخواني روند شكلگيري معاهده جهاني كنترل دخانيات، به نقش كليدي نخستوزير اسبق نروژ در زمان تصدي رياست سازمان جهاني بهداشت اشاره كرد و اظهار داشت: رويكرد مقابلهاي و قاطعانه وي با دخانيات به عنوان عامل مخل سلامت در كشورهاي توسعهيافته و در حال توسعه، سبب شد تا مافياي بينالمللي دخانيات مانع از انتخاب مجدد وي براي دورههاي بعد شود. وي با اشاره به تلاشهاي انجام شده براي عملياتي شدن اين معاهده بينالمللي، خاطرنشان كرد: طبق شروط اوليه، معاهده بايد به تصويب ۴۵ كشور ميرسيد تا جنبه اجرايي پيدا كند. مسجدي يادآور شد: جمهوري اسلامي ايران با تلاشهاي مجدانه، به عنوان چهل و چهارمين كشور به اين پيماننامه پيوست و امروزه با گذشت سالها، ۱۸۳ كشور دنيا در زمره اعضاي اين معاهده قرار دارند. دبيركل جمعيت مبارزه با استعمال دخانيات ايران در تشريح جزييات اين پيماننامه، بر ۶ بند اصلي آن تأكيد كرد و رصد دقيق و مانيتورينگ تقاضا، توليد و عرضه دخانيات را نخستين گام براي اعمال كنترل كامل بر اين حوزه دانست.
حفاظت از افراد در برابر دود دست دوم
وي حفاظت از افراد در برابر دود دست دوم، فراهمسازي امكانات ترك، اطلاعرساني وسيع پيرامون خطرات دخانيات، ممنوعيت همهجانبه تبليغات و افزايش تصاعدي ماليات را از ديگر اركان حياتي اين معاهده برشمرد. مسجدي با خطاب قرار دادن كادر درمان و پشتيباني در مراكز پزشكي، عنوان كرد: اولين گام عملي در مبارزه با دخانيات بايد ازسوي متوليان سلامت برداشته شود. وي با اشاره به آمار بالاي مراجعات سالانه مردم به مراكز بهداشتي و درماني، پيشنهاد داد كه ورود همراهان و بيماران به اين عرصهها بايد به فرصتي براي آشنايي جدي با مضرات دخانيات تبديل شود تا اين مراكز عظيم به محيطهايي كاملاً پاك و فاقد دخانيات بدل گردند.
وضعيت نامطلوب ايران در اجراي بندهاي معاهده جهاني
اين استاد دانشگاه با ارزيابي كارنامه ايران در اجراي بندهاي معاهده جهاني، اظهار كرد: ايران در زمينههاي «تبليغات» و «ماليات» همچنان در ميان كشورهاي منطقه وضعيت مطلوبي ندارد.
جهش ۱۳۵درصدي مصرف دخانيات در دختران ۱۳ تا ۱۵ ساله
مسجدي با بازخواني پيشينه قانونگذاري در حوزه سلامت، به تصويب «قانون جامع كنترل دخانيات» در سال ۱۳۸۵ اشاره كرد و اظهاركرد: در آن مقطع، ايران تنها كشور در قارههاي آسيا، آفريقا و حتي اروپا بود كه در نقشههاي جهاني سلامت به دليل غناي قانون ملي خود، در وضعيت «سبز» قرار داشت. وي خاطرنشان كرد: در آن زمان، حتي كشورهايي نظير انگليس براي الگوبرداري و تدوين قوانين داخلي خود، تقاضاي ترجمه متن قانون جامع ايران را داشتند. اين استاد دانشگاه با تبيين ممنوعيت هرگونه تبليغ مستقيم و غيرمستقيم طبق نص صريح قانون، عنوان كرد: مافياي دخانيات امروزه با طراحي طعمها و عطرهاي فريبنده در محصولاتي نظير «ويپ»، بهطور مستقيم نوجوانان ۱۴ ساله را هدف قرار داده است. مسجدي افزود: برخلاف ممنوعيتهاي قانوني، متاسفانه روز به روز بر تنوع اين محصولات سمي در بازار داخلي افزوده ميشود. اين استاد دانشگاه با استناد به مطالعات كشوري، وضعيت سلامت نيمي از مصرفكنندگان دخانيات را در معرض خطر جدي و مرگ ناشي از سموم اين مواد دانست و بر ضرورت آگاهسازي جامعه تأكيد كرد.
وي با ابراز تأسف از تغيير الگوي مصرف در ميان زنان و دختران، يادآور شد: آمار مصرف دخانيات در جامعه زنان از حدود يك تا ۱.۵درصد، اكنون به مرز ۴.۵ تا ۵درصد رسيده كه نشاندهنده جهشي سه تا چهار برابري در اين حوزه است. دبيركل جمعيت مبارزه با استعمال دخانيات، بحرانيترين بخش آمارهاي اخير را كاهش سن مصرف و تمركز بر نوجوانان دانست و هشدار داد: مقايسه دادههاي سال ۱۳۹۵ و ۱۴۰۰ نشاندهنده رشد تكاندهنده ۱۳۵درصدي مصرف دخانيات در ميان دختران ۱۳ تا ۱۵ سال است. وي اين تغيير رويه را ناشي از فعاليت هدفمند مافيايي دانست كه تنها به دنبال سودآوري است و براي آينده نونهالان و جوانان كشور دام گسترده است. مسجدي با اشاره به وضعيت منطقهاي ايران، خاطرنشان كرد: هرچند آمار مصرف ميان بانوان ايراني در مقايسه با كشورهاي همجوار نظير تركيه، لبنان و مصر كمتر است، اما روند صعودي و پرشتاب فعلي، يك زنگ خطر ملي محسوب ميشود. وي از خانوادهها خواست تا با نظارت دقيقتر بر فرزندان، مانع از سقوط نسل جوان در تلههاي جذاب اما كشنده مواد دخاني نوپديد شوند.
