پتانسيل رشد بورس انرژي فراتر از بازارهاي مشابه
محمد نظيفي، مديرعامل بورس انرژي با تشريح عملكرد و برنامههاي اين بازار تخصصي، از توسعه ابزارهاي مالي، گسترش معاملات انرژي و راهاندازي بازارهاي جديد خبر داد. مهدي خانمحمدي، تحليلگر بازار سرمايه، بورس انرژي را بازاري با ظرفيت رشد بسيار بالا توصيف كرد و توسعه صندوقهاي سرمايهگذاري و آزادسازي قيمت حاملهاي انرژي را از مهمترين فرصتهاي پيشروي اين بازار دانست.
محمد نظيفي، مديرعامل بورس انرژي با تشريح عملكرد و برنامههاي اين بازار تخصصي، از توسعه ابزارهاي مالي، گسترش معاملات انرژي و راهاندازي بازارهاي جديد خبر داد. مهدي خانمحمدي، تحليلگر بازار سرمايه، بورس انرژي را بازاري با ظرفيت رشد بسيار بالا توصيف كرد و توسعه صندوقهاي سرمايهگذاري و آزادسازي قيمت حاملهاي انرژي را از مهمترين فرصتهاي پيشروي اين بازار دانست. در اين برنامه، محمد نظيفي با اشاره به جايگاه بورس انرژي در بازار سرمايه تاكيد كرد: بورس انرژي يكي از اركان تخصصي بازار سرمايه است كه بهصورت مشخص در حوزه حاملهاي انرژي، برق، هيدروكربنها، آب و ابزارهاي مالي مرتبط با اين حوزه فعاليت ميكند و تحت نظارت سازمان بورس قرار دارد. او با تشريح ساختار بازارهاي بورس انرژي گفت: اين بورس در ۳ بخش اصلي بازار فيزيكي، بازار مشتقه و اوراق بهادار مبتني بر انرژي فعاليت دارد. بازار فيزيكي نيز شامل رينگ داخلي و رينگ بينالملل است. رينگ بينالملل در حال حاضر فعالترين بخش معاملاتي بورس انرژي محسوب ميشود.
مديرعامل بورس انرژي با اشاره به حجم بالاي معاملات در بخش بينالملل افزود: بيش از ۷۰ درصد ارزش معاملات بورس انرژي در رينگ بينالملل انجام ميشود. به گفته او، اگر ارزش كل معاملات بورس انرژي در سال ۱۴۰۴ را حدود ۵۰۰ هزار ميليارد تومان در نظر بگيريم، بخش عمده اين معاملات مربوط به رينگ بينالملل بوده است. نظيفي ضمن تشريح فعاليتهاي بورس انرژي در حوزه برق گفت: بازار برق بورس انرژي شامل معاملات فيزيكي برق، بازار مشتقه برق، قراردادهاي آتي برق، گواهي سپرده برق و ابزارهاي تامين مالي مبتني بر سلف و انواع صكوك است. همچنين صندوقهاي پروژه نيروگاهي و صندوقهاي مرتبط با افزايش راندمان نيروگاهها نيز در اين حوزه فعاليت ميكنند.
او افزود: بخش مهمي از اقتصاد برق امروز در بورس انرژي ميزباني ميشود و معاملات، تامين مالي و سرمايهگذاري اين حوزه از طريق بورس انرژي انجام ميگيرد.
مديرعامل بورس انرژي همچنين با اشاره به ظرفيتهاي بازار هيدروكربني اعلام كرد: بورس انرژي سالانه ميزبان حدود ۱۰ ميليون تن حامل انرژي در حوزه نفت خام، ميعانات گازي و فرآوردههاي پالايشي است. اين بازار طيف گستردهاي از محصولات شامل نفت خام، متانول، فرآوردههاي پالايشي و محصولات پتروشيمي را در بر ميگيرد و از نظر ارزش معاملاتي، بخش عمده معاملات بورس انرژي را شامل ميشود.
او با اشاره به آغاز بهكار بازار آب در بورس انرژي گفت: سال گذشته بازار آب راهاندازي شد. پس از ابلاغ آييننامه اجرايي بازار آبهاي نامتعارف از وزارت نيرو، اين بازار بهصورت گسترده فعال خواهد شد. نظيفي در ادامه به توسعه ابزارهاي مالي جديد در بورس انرژي اشاره كرد و افزود: توسعه قراردادهاي آتي و اختيار معامله از مهمترين برنامههاي بورس انرژي در سال جاري است. به گفته او، بورسهاي انرژي در دنيا سهم بالايي در بازارهاي مالي دارند و بورس انرژي ايران نيز در تلاش است با توسعه ابزارهاي نوين مالي، دسترسي بهتر و متنوعتري براي سرمايهگذاران فراهم كند.
او از طراحي شاخصهاي تخصصي براي بازارهاي برق، هيدروكربن، آب و ابزارهاي مالي خبر داد و گفت: اين پروژه از سال گذشته آغاز شده و پيشبيني ميشود امسال شاخصهاي تخصصي بورس انرژي رونمايي شوند.
مديرعامل بورس انرژي به توسعه بازار گواهيهاي سپرده انرژي اشاره كرد و گفت: در سال گذشته حدود ۱۵ همت گواهي سپرده جديد در حوزه نفت و برق به بازار اضافه شد. همچنين گواهي سپرده برق تجديدپذير يا REC، كه يكي از ابزارهاي نوين و پيشرفته بازارهاي انرژي جهان محسوب ميشود، براي نخستينبار در بورس انرژي راهاندازي شد.
او افزود: تاكنون حدود ۴۰۰ نيروگاه از طريق اين ابزار توانستهاند سرمايه در گردش خود را تامين كنند و اين ابزار با استقبال مناسب فعالان صنعت انرژي مواجه شده است.
نظيفي تاكيد كرد: در دورههاي تنش ژئوپليتيك و افزايش قيمت حاملهاي انرژي، ابزارهاي مبتني بر انرژي و صندوقهاي سرمايهگذاري مرتبط با اين حوزه بازدهي قابلتوجهي را تجربه ميكنند.
او گفت: پس از آغاز جنگ رمضان، صندوقهاي سرمايهگذاري انرژي در بورس انرژي حدود ۷۰ درصد بازده داشتهاند و سرمايهگذاران از اين رشد بهرهمند شدهاند.
رشد چشمگير معاملات بورس انرژي
با سرمايهگذاري دولت
در ادامه برنامه، مهدي خانمحمدي، تحليلگر بازار سرمايه، بورس انرژي را بازاري نوپا، اما داراي ظرفيت رشد بسيار بالا توصيف كرد و گفت: بورس انرژي از سال ۱۳۹۱ بهصورت جدي فعاليت خود را آغاز كرده و در حوزه تنوع محصولات عملكرد قابل قبولي داشته است. او با اشاره به جايگاه ايران در بازار جهاني انرژي اعلام كرد: ايران يكي از بزرگترين كشورهاي دارنده منابع نفت و گاز در جهان است و طبيعي است كه بورس انرژي نيز بايد از عمق و گستردگي بيشتري برخوردار باشد. به گفته او، بورس انرژي ميتواند در آينده نقش مهمي در تامين مالي دولت و معاملات انرژي كشور ايفا كند. اين تحليلگر بازار سرمايه توسعه صندوقهاي سرمايهگذاري انرژي را يكي از عوامل مهم افزايش نقدشوندگي بازار دانست و گفت: هرچه تعداد صندوقهاي مرتبط با انرژي افزايش پيدا كند، امكان جذب سرمايه و افزايش عمق معاملات بورس انرژي بيشتر خواهد شد. خانمحمدي به ظرفيتهاي صنعت برق اشاره كرد و افزود: سرمايهگذاريهاي گسترده دولت در صنعت برق طي ۲ سال اخير ميتواند در آينده زمينهساز رشد چشمگير معاملات بورس انرژي شود. او كوچك بودن بازار و پايين بودن نقدشوندگي را از مهمترين نقاط ضعف بورس انرژي اعلام كرد و گفت: ارزش معاملات بورس انرژي هنوز با ابعاد واقعي مصرف انرژي در كشور همخواني ندارد و اين موضوع باعث ميشود برخي سرمايهگذاران به دليل نگراني از نقدشوندگي وارد بازار نشوند. اين تحليلگر بازار سرمايه، وابستگي بازار انرژي به سياستهاي دولتي و تحريمها را از مهمترين چالشهاي بورس انرژي دانست و اعلام كرد: اگر محدوديتهاي بينالمللي كاهش يابد، بورس انرژي ميتواند رشد قابلتوجهي را تجربه كند و حتي به رقيبي جدي براي بورس كالا تبديل شود.
او آزادسازي قيمت حاملهاي انرژي را يكي از فرصتهاي مهم پيشروي بورس انرژي اعلام كرد و گفت: با توجه به شرايط اقتصادي كشور، آزادسازي تدريجي قيمت برق و ساير حاملهاي انرژي اجتنابناپذير است و اين موضوع ميتواند به رشد سودآوري و توسعه معاملات بورس انرژي كمك كند. خانمحمدي گفت: بورس انرژي اگرچه هنوز با بورس كالا و فرابورس فاصله دارد، اما به دليل ظرفيت بالاي صنعت انرژي در ايران، پتانسيل رشد بسيار بيشتري نسبت به بسياري از شركتها و بازارهاي مالي ايران دارد.
