قطع مقرري بيكاري به بهانههاي واهي
يكي از چالشهاي عمده حوزه بازرسيهاي سازمان تامين اجتماعي در گذشته، نظارت بر بيمه كارگران ساختماني بوده كه بازرسيهاي سرزده و قطع شدن دائمي بيمههاي اين دسته از كارگران به دليل عدم حضور در كارگاه، همواره مورد انتقاد بوده.
يكي از چالشهاي عمده حوزه بازرسيهاي سازمان تامين اجتماعي در گذشته، نظارت بر بيمه كارگران ساختماني بوده كه بازرسيهاي سرزده و قطع شدن دائمي بيمههاي اين دسته از كارگران به دليل عدم حضور در كارگاه، همواره مورد انتقاد بوده. اكنون با گسترش تعداد بسيار بالاي متقاضيان بيمه بيكاري در كشور، مجددا بازرسيهاي سختگيرانه فعال و باعث نارضايتي مقرري بگيران بيكاري شده است.
ترافيك سنگين بيكاران متقاضي مقرري
انتقادات پيرامون نحوه رسيدگي به پرونده بيمههاي بيكاري درحالي مطرح ميشود كه به دليل ترافيك سنگين بيكاران متقاضي مقرري، فرآيند رسيدگي به پروندهها و پرداخت مقرري بسيار طولانيتر شده است. برخي از بيكاراني كه تقاضاي بيمه بيكاري خود را قبل از جنگ 39 روزه ارائه دادند، تازه با گذشت سه ماه، در پايان ارديبهشت اولين مقرري خود را دريافت كردند. از سوي ديگر، افزايش ۲۰۰ هزار تا ۵۰۰ هزار نفري متقاضيان و ثبت نامكنندگان بيمه بيكاري باعث شده ميان دولت و سازمان تامين اجتماعي در تامين منابع صندوق بيمه بيكاري اختلافاتي ايجاد شود.
شيپور بيمه بيكاري را از سر گشاد آن نزنيم!
اكبر شوكت (دبير اجرايي خانه كارگر استان قم و رييس كانونعالي انجمنهاي صنفي كارگران ساختماني) در اظهارنظري پيرامون وضعيت رسيدگي به تقاضاهاي بيمه بيكاري، با يادآوري كشمكشهاي هميشگي اين تشكل با سازمان تامين اجتماعي در قطع بيمه كارگران ساختماني گفت: متاسفانه به نظر ميرسد همان مشكلاتي كه در زمينه قطع بيمه كارگران ساختماني باوجود پرداخت عوارض از سوي كارفرما و حق بيمه از سوي كارگر وجود داشت، اينبار به شكلي ديگر با افزايش تعداد متقاضيان بيمه بيكاري براي شاغلان بيكار شده نيز به وجود آمده است. وي افزود: كجاي قانون گفته شده است كه وقتي كارگري بيكار ميشود و در سامانه تقاضاي بيمه بيكاري ثبت ميكند، بايد در خانه بنشيند و بازرسي خانگي از او به عمل بيايد تا مشخص شود كه سر كار ميرود يا خير؟ اگر شيوه كار به اين شكل باشد كه بازرس در منزل فرد بيكار شده سرك بكشد، مسلما اقدامي خارج از ضوابط قانوني رخ داده است. شوكت اضافه كرد: در شرايطي كه امروزه تمامي كارشناسان مالياتي و كارشناسان قوه قضاييه ميتوانند از نظر فني تراكنشها و حسابهاي يك نفر را كنترل كنند، آيا نميتوان با رصد شماره حسابهاي متقاضي بيمه بيكاري و شناسايي واريزكنندگان، در صورت احراز برخورداري واريزكننده از كد كارفرمايي، با متقاضي برخورد كرده و متخلفان را جريمه كرد؟ ما معتقديم كه بازرسي به اين شيوه كه به سراغ منزل يك فرد بيكار شده بيايند و احتمالا آبروي او را در مقابل خانواده و گاه همسايه او بريزند، خلاف كرامت انساني است. اين فعال كارگري ادامه داد: امروزه در بسياري از كشورهاي دنيا، شيوههاي بسيار روزآمدتر و بهتري براي شناسايي افراد متخلف در حوزههاي بيمهاي موجود است. چرا از تجربيات جهاني استفاده نميكنيم؟ چرا مانند بسياري از كشورها از ظرفيت تشكلهاي كارگري و نهادهاي مختلف استفاده نميكنيم و به جاي آن، بازرسان را در كشف موارد تخلف با ايجاد سيستمهاي امتيازي، ذينفع كرده و بستر فساد ايجاد ميكنيم؟ دبير اجرايي خانه كارگر استان قم تصريح كرد: ما معتقديم كسي كه بيمه بيكاري طلب ميكند، چيزي فراتر از آنچه با پرداخت سهم سه درصد حق بيمه بيكاري در طول سالها پس انداز كرده، از صندوق بيمه بيكاري طلب نميكند كه بخواهيم به هر روشي آن را قطع كرده يا ارائه خدمات پرداخت مقرري را در اين شرايط سخت بازار كار كه شغل به سختي پيدا ميشود، سخت و دشوارسازيم. كارگر بيكار شده از سهم سه درصدي خود كه سالها واريز كرده، در زمان بيكاري غيرارادي استفاده ميكند. كارگري كه ۵ سال يا بيشتر حق بيمه واريز كرده حداقل يك سال و كارگري كه ۱۰ سال و بيشتر حق بيمه واريز كرده، حداقل دو سال اين حق را دارد كه از بيمه بيكاري استفاده كند. اين عضو اسبق هيات امناي سازمان تامين اجتماعي بيان كرد: بنده به عنوان كسي كه 8 سال در هيات امناي سازمان تامين اجتماعي حضور داشتم، ميتوانم تصديق كنم كه در همه امور نظارتي از اين دست، راهكارهاي متنوعي از سوي ذينفعان كارگري و كارفرمايي به عنوان اضلاع سه ضلع سهيم در سازمان، پيشنهاد شده اما هنوز به آنها توجه نميشود.
مديريت وضعيت بيكاران و بيمه بيكاري يك زنجيره به هم پيوسته است
رييس كانون عالي انجمنهاي صنفي كارگران ساختماني تاكيد كرد: مديريت وضعيت بيكاران و بيمه بيكاري يك زنجيره اركان به هم پيوسته دارد كه از لحظه اعلام بيكاري تا جدا شدن فرد جوياي كار از اين صندوق، بايد با هم كار كنند. يك بخش اين زنجيره، بخش پرداخت مقرري و شناسايي فرد بيكار است. مرحله بعدي، بخشي است كه بايد سازمان آموزش فني و حرفهاي ورود كرده و با تقويت رايگان توانايي مهارتي، زمينه جستوجوي شغلي دستكم در سطح معيشتي متناسب با شأن نيروي كار را فراهم كند؛ اما ما پس از دهه هفتاد، با افول كارآمدي اين نهاد مهم در كشور مواجه شديم و امروزه كمتر متقاضي بيمه بيكاري وجود دارد كه به اهميت نقش اين سازمان در هدايت شغلي و آموزش فرد بيكار شده آگاه شود. وي افزود: مرحله بعدي اين زنجيره، بحث كاريابي است كه بايد توسط معاونت اشتغال و توسعه كارآفريني وزارت كار رقم بخورد. فرآيند جستوجوي كار از طريق بانك دادههاي خود وزارت كار و انواع كاريابيهاي قدرتمند خارج از وزارت كار، ميتواند با يك تعامل خوب پا بگيرد و ظرف مدت كوتاهي بسياري از متقاضيان بيمه بيكاري و مقرريبگيران آن را به سر شغلهايي هم شأن خود بفرستند.