كوچ پول به بورس

بازار سهام پس از 80 روز تعطيلي توانست به مهم‌ترين مقصد نقدينگي سرمايه‌گذاران تبديل شود. برخلاف پيش‌بيني‌ها بورس تهران توانست شرايط خوبي را تجربه كندو در مقايسه با بازارهاي موازي نقدينگي قابل توجهي را به خود جذب كند. عوامل مختلفي دست به دست يكديگر دادند تا بازار با ورود نقدينگي همراه باشد. يكي از مهم‌ترين اين عوامل را مي‌توان افزايش ساعات معاملات دانست؛ بسياري از تحليلگران عقيده دارند كه با افزايش ساعات معاملات سرمايه ها فرصت بيشتري براي تصميم‌گيري دارند و به صورت هيجاني وارد صفوف فروش نمي‌شوند.

آمارهاي معاملات طي هفته‌ اخير نشان مي‌دهد كه نقدينگي به صورت قابل توجهي وارد بازار سهام شده و اين بازار در مقايسه بازارهاي موازي خود توانسته شرايط بهتري را براي سرمايه‌گذاران رقم بزند. 

بر اساس آمار معاملات از سه‌شنبه ۲۹ ارديبهشت تا سه‌شنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵، در مجموع بيش از ۲۲ هزار و ۴۸۴ ميليارد تومان پول حقيقي وارد سهام و صندوق‌هاي سهامي شده است. از اين رقم، حدود ۱۶ هزار و ۸۰۹ ميليارد تومان مشمول خريد سهام و حق‌تقدم‌ها شده و نزديك به ۵ هزار و ۶۷۵ ميليارد تومان نيز وارد صندوق‌هاي سهامي شده است. اين اعداد نشان مي‌دهد بخش بزرگي از نقدينگي، پس از بازگشايي بازار، مستقيماً راهي سهام شده و معامله‌گران حقيقي ترجيح داده‌اند به‌جاي ابزارهاي كم‌ريسك‌تر، روي دارايي‌هاي پرنوسان‌تر بازار سرمايه سرمايه‌گذاري كنند. درست است درحال حاضر همچنان سايه ريسك‌هاي سيسماتيك روي كشور و بازار سرمايه وجود دارد و اين سرمايه‌گذاري در اوج ريسك‌ها نشان از اعتماد سرمايه‌گذاران به بورس مي‌دهد.

از سوي ديگه مساله اساسي اينجاست كه اين ورود نقدينگي به بازار درحالي رخ مي‌دهد كه همچنان بخشي از نمادهاي بزرگ و شركت‌هايي كه در جنگ رمضان به طور مستقيم و غيرمستقيم آسيب ديده‌اند متوقف مانده‌اند و امكان معامله ندارند. با اين حال ميزان اقبال سرمايه‌گذاران به بازار نشان مي‌دهد كه فعالان حقيقي حداقل در كوتاه‌مدت، چشم‌انداز بورس را از بازارهاي مالي بهتر و سودساز‌تر ارزيابي مي‌كنند.

   خروج نقدينگي از صندوق‌هاي درآمد ثابت

در سوي ديگر بازار، صندوق‌هاي درآمد ثابت بيشترين خروج نقدينگي را تجربه كرده‌اند. طي اين شش روز معاملاتي، حدود ۱۳۸۸ ميليارد تومان پول حقيقي از اين صندوق‌ها خارج شده است. البته رفتار سرمايه‌گذاران در اين صندوق‌ها يكدست نبوده است. در نخستين روز بازگشايي بورس، بيش از ۴۸۷۱ ميليارد تومان پول از صندوق‌هاي درآمد ثابت خارج شد؛ رقمي كه از يك شوك اوليه و انتقال سريع منابع به سمت بازار سهام حكايت دارد. به بيان ديگر، بخشي از سرمايه‌گذاران بلافاصله پس از بازگشت معاملات، نقدشونده‌ترين و كم‌ريسك‌ترين دارايي‌هاي خود را فروخته و به سمت سهام حركت كردند تا از بازار سهام سود بيشتري كسب كنند.

اين روند در روزهاي بعد با كمي تغيير همراه شد. در سه‌شنبه ۵ خرداد، نشانه‌هايي از بازگشت احتياط به رفتار معامله‌گران ديده شد؛ به‌طوري كه در همان روز بيش از ۴۴۰۶ ميليارد تومان پول حقيقي وارد صندوق‌هاي درآمد ثابت شد. اين جابه‌جايي مي‌تواند نشانه‌اي از آن باشد كه پس از چند روز رشد پرشتاب بازار، بخشي از سرمايه‌گذاران ترجيح داده‌اند دوباره به سمت ابزارهاي امن‌تر بازگردند و بخشي از سودهاي خود را تثبيت كنند. با وجود اين، جمع‌بندي كلي همچنان از كاهش خالص منابع صندوق‌هاي درآمد ثابت به نفع بازار سهام حكايت دارد.

صندوق‌هاي طلا در اين دوره در مجموع تنها ۸۳ ميليارد تومان ورود پول حقيقي را ثبت كرده‌اند؛ رقمي كه عملاً به معناي نبودِ موجي جدي در اين بازار است. حتي در برخي روزها، از جمله يكشنبه ۳ خرداد و سه‌شنبه ۵ خرداد، خروج پول از اين صندوق‌ها نيز مشاهده شد. اين موضوع همزمان با افت قيمت ارز و طلا در بازار آزاد رخ داد و نشان داد بخشي از سرمايه‌گذاران، در شرايط فعلي، بورس را نسبت به طلا جذاب‌تر مي‌بينند.

تحليل رفتار سرمايه‌گذاران نشان مي‌دهد كاهش بخشي از نگراني‌ها درباره آينده سياسي و اقتصادي كشور، از جمله افزايش احتمال توافق ميان ايران و امريكا، در كاهش انتظارات تورمي اثرگذار بوده است. همين مساله باعث شده بخشي از سرمايه‌هايي كه پيش‌تر به سمت طلا حركت كرده بودند، اين‌بار به بازار سهام بازگردند.

در اين ميان، صندوق‌هاي نقره برخلاف صندوق‌هاي طلا، عملكرد متفاوتي ثبت كرده‌اند. طي اين مدت، حدود ۱۳۵۰ ميليارد تومان ورود پول حقيقي به صندوق‌هاي نقره ثبت شده است. سهم اصلي اين ورود پول مربوط به يكشنبه ۳ خرداد است؛ روزي كه بيش از ۱۱۰۷ ميليارد تومان نقدينگي وارد اين صندوق‌ها شد. اين رفتار نشان مي‌دهد بخشي از معامله‌گران، ضمن ورود به بورس، تمايل داشته‌اند بخشي از دارايي خود را نيز در بازار فلزات گرانبها نگه دارند و سبدي متنوع‌تر تشكيل دهند.

از سوي ديگر، صندوق‌هاي املاك و مستغلات نيز نتوانسته‌اند توجه چنداني را جلب كنند. آمارها نشان مي‌دهد اين صندوق‌ها در مجموع با خروج ۴۶۱ ميليارد تومان پول حقيقي مواجه شده‌اند. اين در حالي است كه تا پيش از بازگشايي بازار سهام، اين ابزارها مورد توجه قرار داشتند و رشد قابل‌توجهي را تجربه كرده بودند. به نظر مي‌رسد در فضاي فعلي، تمركز اصلي سرمايه‌گذاران بيش از هر چيز بر بازار سهام و صنايع بورسي است و صندوق‌هاي مبتني بر املاك فعلاً از دايره جذابيت خارج شده‌اند.

در مجموع، آمار معاملات روزهاي پس از بازگشايي بورس نشان مي‌دهد بازار سهام به مهم‌ترين مقصد نقدينگي تبديل شده است. ورود بيش از ۲۲ همت پول حقيقي به سهام و صندوق‌هاي سهامي، در كنار خروج سرمايه از صندوق‌هاي درآمد ثابت و كاهش جذابيت صندوق‌هاي طلا، نشان مي‌دهد معامله‌گران نسبت به ادامه روند مثبت بورس خوش‌بين هستند.

البته اين خوش‌بيني تا حدي ريشه در تحولات سياسي، افزايش احتمال توافق و كاهش نگراني‌هاي مرتبط با ريسك‌هاي جنگي دارد. اگر اين شرايط در مسير فعلي باقي بماند، مي‌توان انتظار داشت جريان ورود پول به بازار سهام همچنان ادامه پيدا كند. 

به روند كلي روند معاملات بازار سهام و همچنين بررسي قيمت‌ها و ورود نقدينگي به ساير بازارهاي مالي نشان مي‌دهد كه بورس با وجود تهديد ريسك‌هاي سيستماتيك همچنان شرايط خوبي دارد و اگر حادثه خاصي همانند جنگ يا افزايش تنش‌ها و تهديد به حمله رخ ندهد شاهد ورود نقدينگي به بازارسهام خواهيم بود. در اصل به نظر مي‌ر‌سد كه نقدينگي از بازارهاي موازي به سمت بورس روانه شود؛ چراكه اين روزها شاهد آن هستيم كه بازارهاي موازي تقريبا درجا مي‌زنند و در مقابل بورس بازدهي چندان قابل توجهي ندارند و به همين انتظار مي‌رود كه نقدينگي به سمت و سوي بورس روانه شود.